Legislator Case Law & Legislation
II CSK 542/11 AI generated

Supreme Court dismisses appeal for failure to prove legal standing to establish usage right in company contract.

Case Number II CSK 542/11
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by E.I. Sp. z o.o. regarding the registration of a usage right in the land register. The court found that the applicant failed to prove the Spółdzielnia Pracy Krawieckiej 'E.' had the legal status of a land user under Art. 39 of the Land Law Act at the time the company contract was signed. Consequently, the court ruled that the applicant lacked the authority to establish the usage right through the company agreement.

Legislator headnote

AI generated

Art. 39 ust. 1 u.g.g.; Art. 163 k.h.; Art. 245 k.c. - A partner may contribute a limited real right of usage to a limited liability company only if they are the owner or permanent user of the property, and the applicant must prove the contributing entity held the requisite legal status to establish such a right.

Keywords

AI generated
limited real right of usage company contribution in kind land user status land register entry legal standing requirement

Cited Legislation

AI generated
Art. 39 ust. 1 u.g.g.
prawa materialnego (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.), to jest: - art.
Art. 163 k.h.
z art. 163 k.h., może być także ograniczone prawo rzeczowe w postaci
Art. 245 k.c.
w art. 245 k.c. na rzecz podmiotu mającego powstać po zawarciu umowy spółki,
Art. 398 § 14 k.p.c.
prawa materialnego (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.), to jest: - art.
art. 244 § 1 k.c
Zgodnie z art. 244 § 1 k.c.
art. 14 § 1 k.s.h
Sąd Rejonowy wskazał nadto, że zgodnie z art. 14 § 1 k.s.h., przedmiotem
art. 254 k.c
innych przepisów. W świetle art. 254 k.c. użytkowanie jest prawem niezbywalnym,
art. 6268 § 2 k.p.c
Sąd Okręgowy zacytował brzmienie art. 6268 § 2 k.p.c.
art. 10 ust. 1 u.k.w.h
jedynie dla procesu toczącego się w trybie art. 10 ust. 1 u.k.w.h.
art. 32 ust. 1 u.k.w.h
rozumieniu art. 32 ust. 1 u.k.w.h.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt II CSK 542/11

.

POSTANOWIENIE

Dnia 24 maja 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marta Romańska (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Irena Gromska-Szuster

SSN Wojciech Katner

w sprawie z wniosku E. I. - Spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością w S.

przy uczestnictwie E. – V. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

w S.

o wpis w dziale III prawa użytkowania,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 24 maja 2012 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy

od postanowienia Sądu Okręgowego w S.

z dnia 22 kwietnia 2011 r.,

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wnioskodawca – „E. I.” sp. z o.o. w S. wniósł o wpisanie w księdze

wieczystej nr […] na jego rzecz ograniczonego prawa rzeczowego - użytkowania

lokalu sklepowego o powierzchni 286 m2 na parterze budynku usługowo handlowo - mieszkalnego w S. przy al. W. […], na działce nr 29 z obrębu Ś. […]

([…]). Podstawą wpisu miał być akt notarialny - umowa spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością z 12 września 1989 r., w § 6 pkt 5 której zadeklarowano,

że Spółdzielnia Pracy Krawieckiej „E.” pokrywa udziały objęte w spółce „E. I.”

poprzez wniesienie wkładu niepieniężnego w postaci prawa użytkowania lokalu

sklepowego opisanego wyżej. Do wniosku dołączył także postanowienie Sądu

Rejonowego w S. z 22 grudnia 2009 r. o wpisaniu spółki do Krajowego Rejestru

Sądowego, odpis z Rejestru Handlowego, poświadczone za zgodność z oryginałem

przez radcę prawnego i pełnomocnictwo.

Sprawa toczyła się z udziałem „E.-V.” sp. z o.o. w S.

Postanowieniem z 29 grudnia 2010 r., wydanym na skutek skargi „E.-V.” sp.

z o.o. w S. na orzeczenie referendarza sądowego z 28 września 2010 r., Sąd

Rejonowy w S. uchylił w całości wpis dokonany przez referendarza sądowego

i wniosek oddalił. Sąd ustalił, że księga wieczysta nr […] prowadzona jest dla działki

gruntu nr 29 oddanej w użytkowanie wieczyste i budynku stanowiącego odrębną

nieruchomość położonego w S. przy al. W. […]. W dziale II tej księgi jako właściciel

nieruchomości gruntowej ujawniona jest Gmina Miasto S. oraz jako użytkownik

wieczysty nieruchomości gruntowej i właściciel budynku – „E.-V.” Sp. z o.o.

w organizacji w S.

Z aktu notarialnego, który miał być podstawą żądanego wpisu wynika,

że 12 września 1989 r. umowę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą

„E. I." zawarli: C. G., G. C., G. Z., F. T. oraz J. K. i V. S. działający łącznie

w imieniu Spółdzielni Pracy Krawieckiej „E." w S. Sąd stwierdził, że żadna z tych

osób nie jest wymieniona w dziale II księgi wieczystej prowadzonej dla

nieruchomości, na której znajduje się lokal mający być przedmiotem użytkowania,

jako uprawniona do ustanowienia tego prawa. Z § 6 pkt 5 umowy spółki wynika, że

Spółdzielnia Pracy Krawieckiej „E." objęła 540 udziałów w spółce pokrywając je

wkładem w postaci użytkowania lokalu sklepowego o powierzchni 286 m2 w

budynku położonym w S. przy al. W. nr […], którego wartość oszacowano na kwotę

54.000.000 zł. „E. I." sp. z o.o. została zarejestrowana na podstawie umowy spółki

z 12 września 1989 r.

Sąd stwierdził, że dokumenty dołączone do wniosku nie dają podstawy do

dokonania żądanego wpisu prawa. Zgodnie z art. 244 § 1 k.c. użytkowanie jest

ograniczonym prawem rzeczowym. Do wpisu takiego prawa na nieruchomości

wystarcza dokument obejmujący oświadczenie właściciela o jego ustanowieniu

(art. 32 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, tekst jedn.

Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.; dalej – u.k.w.h.). Z dołączonego do

wniosku aktu notarialnego nie wynika, żeby Spółdzielnia Pracy Krawieckiej „E." w

S. była właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym nieruchomości, na której

znajduje się lokal mający być przedmiotem ustanowionego prawa. Ograniczony

zakres

kognicji

sądu

wieczystoksięgowego

nie

pozwala

na

prowadzenie

postępowania dowodowego i badanie, czy prawo podlegające wpisowi do księgi nie

powstało w innych okolicznościach.

Sąd Rejonowy wskazał nadto, że zgodnie z art. 14 § 1 k.s.h., przedmiotem

wkładu do spółki kapitałowej nie może być prawo niezbywalne ani też świadczenie

pracy bądź usług. Przepisy rozporządzenia z 27 czerwca 1934 r. - kodeks

handlowy (Dz.U. 1934 Nr 57 poz. 502; dalej k.h.), które miały zastosowanie do

umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z 12 września 1989 r.

nie przewidywały wprawdzie tożsamej regulacji, ale także wykluczały możliwość

wniesienia do spółki prawa, którym rozporządzenie było zakazane na podstawie

innych przepisów. W świetle art. 254 k.c. użytkowanie jest prawem niezbywalnym,

co wyklucza jego przeniesione na inną osobę. Prawo to nie może być zatem

wniesione jako wkład do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W uchwale

z 26 kwietnia 1991 r., III CZP 32/91, OSNC 1992, nr 1, poz. 7, Sąd Najwyższy

przyjął wprawdzie, że podmiotem wkładu niepieniężnego (aportu), którym wspólnik

pokrywa swój udział w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zgodnie z art. 163

k.h., może być także ograniczone prawo rzeczowe w postaci użytkowania. Jest tak

jednak wtedy, gdy wniesienie prawa użytkowania jako aportu następuje przez jego

pierwotne ustanowienie na rzecz spółki. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie

miała

miejsca.

W

momencie

zawierania

umowy

spółki

z

ograniczoną

odpowiedzialnością Spółdzielnia Pracy Krawieckiej „E.” nie miała takich praw do

nieruchomości, które pozwoliłyby jej na ustanowienie użytkowania lokalu na rzecz

„E. I." sp. z o.o. Z wpisów do księgi wieczystej wynika, że dopiero w 1996 r.

Spółdzielnia ta nabyła prawo własności budynku i związane z nim prawo

wieczystego użytkowania gruntu, którymi mogła rozporządzać.

Postanowieniem z 22 kwietnia 2011 r. Sąd Okręgowy w S. oddalił apelację

wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego z 29 grudnia 2010 r. i orzekł,

że uczestnicy ponoszą we własnym zakresie koszty postępowania apelacyjnego.

Sąd

Okręgowy

odniósł

się

do

zarzutu

nieważności

postępowania

zgłoszonego przez wnioskodawcę w piśmie procesowym z 7 lutego 2011 r.

Niedoręczenie

wnioskodawcy

odpisu

skargi

na

orzeczenie

referendarza

zakwalifikował jako uchybienie procesowe, lecz przyjął, że nie rodzi ono skutku

w postaci nieważności postępowania. W razie wniesienia skargi na orzeczenie

referendarza traci ono bowiem moc i sąd rozpoznaje sprawę raz jeszcze, jako

sąd pierwszej

instancji.

Wnioskodawca

mógł

zatem

bronić

swoich

praw

w postępowaniu przed Sądem Rejonowym. Rozstrzygnięcie tego Sądu wydane

w następstwie rozpoznania skargi zostało mu prawidłowo doręczone i miał

możliwość jego zaskarżenia.

Sąd Okręgowy zacytował brzmienie art. 6268 § 2 k.p.c. oraz wskazał,

że wyznaczony nim zakres kognicji w postępowaniu wieczystoksięgowym odnosi

się także do sądu drugiej instancji. Kognicja sądu wieczystoksięgowego obejmuje

ocenę treści czynności prawnej mającej stanowić podstawę wpisu ograniczonego

prawa rzeczowego, nie tylko pod względem formalnoprawnym, lecz także pod

względem

jej

skuteczności

materialnoprawnej.

Badanie

przez

sąd

wieczystoksięgowy, czy czynność prawna mająca stanowić podstawę wpisu

spowodowała powstanie, zmianę lub wygaśnięcie prawa podlegającego ujawnieniu,

należy do istoty postępowania wieczystoksięgowego i nie jest zarezerwowana

jedynie dla procesu toczącego się w trybie art. 10 ust. 1 u.k.w.h. Zdaniem Sądu

Okręgowego, wnioskodawca nie przedłożył dokumentu, który by mógł stanowić

podstawę żądanego przez niego wpisu prawa. Umowy spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością działającą pod firmą „E. I." nie można uznać za dokument

obejmujący oświadczenie właściciela o ustanowieniu prawa użytkowania w

rozumieniu art. 32 ust. 1 u.k.w.h. W dziale II księgi wieczystej prowadzonej

dla nieruchomości gruntowej jako jej właściciel ujawniona jest Gmina Miasto S.

oraz jako użytkownik wieczysty i właściciel budynku „E.-V.” Sp. z o.o. w organizacji

z siedzibą w S. Żadna z osób uczestniczących w czynności stwierdzonej aktem

notarialnym z 12 września 1989 r. nie jest i nie była wcześniej wymieniona w dziale

II księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, na której znajduje się lokal

mający być przedmiotem użytkowania, jako uprawniona do złożenia oświadczenia

prowadzącego do powstania tego prawa. Także oświadczenie zawarte w akcie

notarialnym - umowie sprzedaży z 31 sierpnia 1996 r., że część usytuowana na

parterze budynku o powierzchni 263.39 m2 obciążona jest prawem użytkowania na

rzecz „E. I.” sp. z o.o. w S., ustanowionym w umowie z 12 września 1989 r., nie jest

oświadczeniem o ustanowieniu tego prawa.

Zdaniem Sądu Okręgowego, brak dokumentu, który by mógł stanowić

podstawę wpisu użytkowania w księdze wieczystej, czynił zbędne rozważania, czy

prawo to mogło być skutecznie przeniesione na wnioskodawcę w umowie spółki.

Orzeczenie Sądu Rejonowego, z częściowo inną motywacją, Sąd Okręgowy uznał

zatem za prawidłowe.

Skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z 22 kwietnia

2011 r. złożył wnioskodawca i zarzucił, że orzeczenie to zapadło z naruszeniem

prawa materialnego (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.), to jest: - art. 32 ust. 1 u.k.w.h. w zw.

z art. 4 ust. 1 pkt. 2 i art. 39 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce

gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (tekst jedn. Dz.U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74,

w brzmieniu obowiązującym 12 września 1989 r.) poprzez przyjęcie, że jedynym

dokumentem uprawniającym do wpisu ograniczonego prawa rzeczowego jest

oświadczenie woli właściciela w formie aktu notarialnego, podczas gdy wskazuje on

na jedną z wielu podstaw dokonania wpisu („wystarczy"), dopuszczając inne niż

oświadczenie właściciela dokumenty, jako źródło powstania prawa użytkowania

stanowiące podstawę jego wpisu w księdze wieczystej oraz poprzez błędne

uznanie, że oświadczenie Spółdzielni Pracy Krawieckiej „E.”, jako użytkownika

nieruchomości państwowej o wniesieniu aportem do spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością prawa użytkowania, nie jest dokumentem uprawniającym do

uzyskania wpisu tego prawa w księdze wieczystej; - art. 32 ust. 1 u.k.w.h. w zw. art.

65 § 1 k.c. i art. 33 u.k.w.h. polegające na niewłaściwym zastosowaniu i wadliwym

przyjęciu, że oświadczenie użytkownika wieczystego nieruchomości zawarte w

akcie notarialnym umowie sprzedaży z 31 sierpnia 1996 r., stwierdzające istnienie

ograniczonego prawa rzeczowego w postaci prawa użytkowania na rzecz

wnioskodawcy nie jest równoważne z oświadczeniem właściciela o ustanowieniu

ograniczonego prawa rzeczowego i w konsekwencji uznanie, że nie uprawnia ono

do uzyskania wpisu prawa użytkowania w księdze, podczas gdy z oświadczenia

użytkownika wieczystego nieruchomości złożonego w umowie sprzedaży wynika,

że jego zamiarem i celem było potwierdzenie istnienia wniesionego uprzednio

tytułem aportu na rzecz wnioskodawcy prawa użytkowania i mogło ono stanowić

samoistną podstawę wpisu prawa użytkowania do księgi wieczystej, jako złożone w

przepisanej formie w sądzie wieczystoksięgowym.

Wnioskodawca zarzucił nadto, że zaskarżone postanowienie zapadło

z naruszeniem prawa procesowego (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.), to jest: - art. 386 § 2

k.p.c. w zw. z art. 379 pkt 5 k.p.c. i art. 378 § 1 k.p.c.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie

sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Bezzasadnie wnioskodawca zarzuca Sądowi drugiej instancji, że ten –

z naruszeniem art. 386 § 2 k.p.c. w zw. z art. 379 pkt 5 k.p.c. - pominął nieważność,

jaka miała mieć miejsce w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji z uwagi

na pozbawienie wnioskodawcy możności obrony jego praw. Sąd Okręgowy

rozważył zarzut nieważności postępowania zgłoszony przez wnioskodawcę

w piśmie procesowym z 7 lutego 2011 r. ze wskazaniem na niedoręczenie mu

przez Sąd pierwszej instancji skargi uczestnika na orzeczenie referendarza, co

miało prowadzić do pozbawienia wnioskodawcy możności obrony jego praw

w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. Sąd Okręgowy zajął w tej kwestii prawidłowe

stanowisko, że uznanie postępowania za nieważne z uwagi na pozbawienie strony

możności obrony jej praw uzależnione jest od stwierdzenia, iż zarzucane sądowi

uchybienie procesowe wiązało się z ograniczeniem jej uprawnień do zgłaszania

twierdzeń i ich wykazywania w postępowaniu oraz do zajmowania stanowiska

wobec twierdzeń i zarzutów przeciwnika procesowego, a jego skutki nie zostały

wyeliminowane w toku dalszych czynności procesowych. W niniejszej sprawie

wnioskodawcy rzeczywiście nie został doręczony odpis skargi uczestnika na

orzeczenie

referendarza.

Zakres

kognicji

sądów

w

postępowaniu

wieczystoksięgowym jest jednak ograniczony, a wnioskodawca nie wskazał

na takie twierdzenia i zarzuty, które mogłyby mieć znaczenie dla wyniku

postępowania, gdyby przedstawił je w odpowiedzi na skargę uczestnika

na orzeczenie referendarza. Wniesienie tej skargi skutkowało uchyleniem wpisu

dokonanego przez referendarza i przeprowadzeniem postępowania co do istoty

sprawy

przez

Sąd

pierwszej

instancji.

Wnioskodawca

miał

możliwość

zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji w apelacji od postanowienia

wydanego przez ten Sąd, lecz argumentacja, do której się odwołał nie miała

znaczenia dla wyniku postępowania w sprawie.

2. Wbrew zarzutom skarżącego, Sąd drugiej instancji nie naruszył też art.

378 § 1 k.p.c. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy wskutek pominięcia zarzutów

apelacji zmierzających do wykazania potrzeby przeanalizowania charakteru prawa

użytkowania

nieruchomości

państwowej

realizowanego

przez

organizację

społeczną, która w ramach jego wykonania wniosła go jako aport do spółki.

Zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego wynika z art. 6268 § 2 k.p.c. Zakres ten

należy powiązać z podstawą wpisu do księgi wieczystej, którą może być wyłącznie

dokument z podpisem notarialnie poświadczonym, chyba że przepisy szczególne

przewidują inną jego formę – art. 31 ust. 1 u.k.w.h. Przepis ten określa minimum

wymagań formalnych obowiązujących w postępowaniu wieczystoksięgowym,

a wiążących się z celami, jakim służą księgi wieczyste. Obowiązują one przy

dokonywaniu wszelkich wpisów mających znaczenie prawne. Stosownie do art. 34

zdanie pierwsze u.k.w.h., wpis może nastąpić, gdy osoba, której prawo ma być

wpisem dotknięte jest lub zostaje jednocześnie wpisana do księgi wieczystej jako

uprawniona. Status wnioskodawcy jako użytkownika nieruchomości, której dotyczył

wpis powinien zatem wynikać ze stanu wpisów w księdze wieczystej bądź

z dokumentów dołączonych do wniosku o wpis, czy zalegających w aktach księgi

wieczystej. Sąd wieczystoksięgowy nie mógł zatem określać statusu wnioskodawcy

w dacie zawarcia umowy spółki z odwołaniem się do samych tylko jego oświadczeń

na ten temat. Nie mógł też dla wyjaśnienia tej kwestii prowadzić postępowania

dowodowego

z

użyciem

środków

dowodowych

innych

niż

możliwe

do

wykorzystania w postępowaniu wieczystokięgowym.

3. Zgodnie z przepisami ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze

Sądowym (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.), wpisy do rejestru

przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego następują po uprawomocnieniu się

postanowienia w przedmiocie wpisu (art. 20 ust. 2a ustawy o KRS), domniemywa

się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe (art. 17 ust. 1 ustawy o KRS),

a wydane przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego odpisy,

wyciągi i zaświadczenia z Rejestru mają moc dokumentów wydawanych przez sąd

(art. 4 ust. 3 ustawy o KRS). Załączony przez wnioskodawcę do wniosku o wpis

w księdze wieczystej odpis z rejestru przedsiębiorców jest zatem dokumentem,

o jakim mowa w art. 6268 § 2 u.k.w.h. Dokument ten jest oparty na orzeczeniu

sądowym, a ponadto zawiera potwierdzenie stanu prawnego w odniesieniu do

określonego

przedsiębiorcy,

a

więc

w

istocie

potwierdzenie

jego

praw

podmiotowych.

Spółka, której udziałowcem jest wnioskodawca została wpisana do rejestru

handlowego, a sąd wieczystoksięgowy nie może zakwestionować orzeczenia

prowadzącego do jej rejestracji, podobnie jak nie jest władny rozstrzygać sporów,

czy dokonanie tego wpisu było zgodne z przepisami prawa materialnego

regulującymi

zasady

wnoszenia

aportu

do

spółek

prawa

handlowego

(por. uchwała Sądu Najwyższego z 28 sierpnia 1991 r., III CZP 71/91, OSNCP

1992, nr 3, poz. 47 i postanowienie Sądu Najwyższego z 16 marca 2005 r., IV CK

494/04, Lex nr 175981).

Przedmioty rozpoznania w obu postępowaniach dotyczących Spółki –

rejestrowym i wieczystoksięgowym - na tyle się jednak różniły, że nie sposób jest

uznać

odmowy

użytkowania

dokonania

żądanego

nieruchomości

za

w postępowaniu

wieczystoksięgowym

przez

wnioskodawcę

równoznaczną

z

skuteczności

zawarcia

wpisu

prawa

zakwestionowaniem

umowy

spółki

i wniesienia do niej aportów. Wniosek o wpis użytkowania do księgi wieczystej na

podstawie umowy z 12 września 1989 r. został złożony 22 lipca 2010 r.

Rozpoznając ten wniosek Sąd wieczystoksięgowy uprawniony był do oceny,

czy jego uwzględnienie jest możliwe według aktualnego wówczas stanu wpisów

w księdze wieczystej oraz czy wniosek znajduje usprawiedliwienie w dokumentach

mających stanowić podstawę wpisu (por. postanowienie Sądu Najwyższego

z 17 listopada 2005 r., IV CSK 5/05, Lex nr 186707). Zgodnie z art. 6268 § 2 k.p.c.

Sąd wieczystoksięgowy nie bada bowiem innych okoliczności niż te, które dotyczą

samego wniosku, dołączonych do niego dokumentów i treści księgi wieczystej

w chwili dokonywania wpisu.

Niewątpliwie, zarówno w dacie rozpoznawania wniosku o wpis użytkowania,

jak zresztą wcześniej - w dacie zawarcia umowy spółki, która miała być podstawą

żądanego wpisu, wnioskodawca nie był ujawniony w księdze wieczystej

prowadzonej dla nieruchomości jako osoba mogąca ustanowić na niej prawo

użytkowania. Nie musi to oznaczać, że takie uprawnienie mu nie przysługiwało,

lecz

bez

wątpienia

nie

zostało

ono

wykazane

w

sposób

dostateczny

dla uwzględnienia jego wniosku w postępowaniu wieczystoksięgowym.

W toku postępowania w sprawie wnioskodawca powoływał się na to, że jego

uprawnienia do nieruchomości, której miał dotyczyć żądany wpis wynikały z art. 4

ust. 1 pkt 2 i art. 39 ust. 2 u.g.g. Pierwszy z tych przepisów stanowił, że grunty

państwowe niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej lub wykonywania

innych

zadań

ustawowych

albo

statutowych

są

oddawane

organizacjom

społecznym odpłatnie w użytkowanie, zaś drugi określał treść prawa użytkowania

mogącego przysługiwać tym podmiotom, na którą składało się uprawnienie do

korzystania z nieruchomości w zakresie i na warunkach określonych w decyzji

o oddaniu gruntu w użytkowanie.

Do wniosku w charakterze podstawy wpisu nie zostały dołączone dokumenty

wykazujące, że w dacie zawarcia umowy spółki Spółdzielnia Pracy Krawieckiej „E.”,

której oświadczenie miało spowodować powstanie prawa użytkowania lokalu na

rzecz wnioskodawcy, miała status użytkownika nieruchomości w rozumieniu art. 39

u.g.g.

Zarówno Sądy obu instancji, jak i skarżący ocenili zdolność aportową

użytkowania jako ograniczonego prawa rzeczowego z odwołaniem się do uchwały

Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 1991 r., III CZP 32/91 (OSN 1992, nr 1, poz. 7),

w której Sąd ten przyjął, że przedmiotem wkładu niepieniężnego (aportu), którym

wspólnik pokrywa swój udział w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zgodnie

z art. 163 k.h., może być także ograniczone prawo rzeczowe w postaci

użytkowania. Jest to możliwe w drodze ustanowienia użytkowania przez wspólnika

na rzecz spółki bądź przeniesienia na spółkę uprawnienia do wykonywania prawa

przysługującego użytkownikowi. Uprawniony do ustanowienia ograniczonego prawa

rzeczowego na nieruchomości jest jej właściciel lub użytkownik wieczysty,

a uprawnionym do wniesienia do spółki uprawnień do wykonywania użytkowania

jest ten, komu to prawo przysługuje. Nie jest jasne, czy wnioskodawca przypisuje

Spółdzielni jako użytkownikowi gruntu państwowego w rozumieniu art. 39 u.g.g.

uprawnienie do ustanowienia w umowie spółki prawa użytkowania, o jakim mowa

w art. 245 k.c. na rzecz podmiotu mającego powstać po zawarciu umowy spółki,

czy też do przeniesienia na ten podmiot uprawnienia do wykonywania tego prawa,

które przysługiwało Spółdzielni.

4. Nie ma także racji wnioskodawca, o ile twierdzi, że podstawą wpisu

prawa użytkowania

zgodnie

z

wnioskiem

mogła

być

umowa

sprzedaży

użytkowania wieczystego z 31 sierpnia 1996 r., w której wskazano, iż część

budynku usytuowana na parterze o powierzchni 263,39 m 2 obciążona jest prawem

użytkowania na rzecz „E. I.” sp. z o.o. w S., ustanowionym w umowie spółki z

ograniczoną odpowiedzialnością, zawartej w akcie notarialnym z 12 września 1989

r. Z oświadczenia użytkownika wieczystego jako sprzedającego, na które powołuje

się wnioskodawca wynika wprawdzie, kto i w jakich okolicznościach miał ustanowić

użytkowanie, o wpis którego wnioskodawca zabiega, ale nie wynika, żeby prawo to

miał ustanowić sprzedający w akcie notarialnym stwierdzającym umowę sprzedaży.

Redakcja tego oświadczenia nie wskazuje na to, by wolą osoby, która go złożyła

było ustanowienie prawa użytkowania na czyjąkolwiek rzecz. Jest to bowiem opis

przedmiotu sprzedaży ze stwierdzeniem o obciążeniu go prawem użytkowania

lokalu, powstałym w bliżej określonych okolicznościach. Wszelkie wątpliwości,

co do znaczenia i skutków, jakie można by przypisać oświadczeniu sprzedającego

złożonemu w akcie notarialnym z 31 sierpnia 1996 r. nie mogą być wyjaśniane

w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 398 14 k.p.c., Sąd Najwyższy

orzekł, jak w sentencji.