II CSK 534/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 534/12

POSTANOWIENIE

Dnia 13 lutego 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Henryk Pietrzkowski

w sprawie z powództwa S. S.

przeciwko M. O.

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 lutego 2013 r.,

na skutek skargi kasacyjnej pozwanego

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 10 maja 2012 r.,

odrzuca skargę kasacyjną w części dotyczącej pkt I, II - 2 i IV

zaskarżonego wyroku, a w pozostałym zakresie odmawia

przyjęcia skargi do rozpoznania.

Uzasadnienie

Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze

kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący

wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego

w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie

i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą

mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej

do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć

rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania.

Pełnomocnik pozwanego M. O. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku

Sądu Apelacyjnego z dnia 10 maja 2012 r. wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania

oparł na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c. Szczegółowa

analiza uzasadnienia wniosku nie pozwala na stwierdzenie, że powołane

przesłanki zostały wykazane.

Nie ma racji skarżący wskazując, że w sprawie zachodzi nieważność

postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.) i opierając to twierdzenie na błędnym

założeniu, że powoda S. S. łączyło z niewystępującym w sprawie K. S.

współuczestnictwo konieczne. W orzecznictwie i nauce prawa przyjmuje się, że

współuczestnictwo konieczne może powstać, gdy z przepisu ustawy lub z istoty

spornego stosunku prawnego wynika, że w charakterze strony musi występować

kilka osób. Współuczestnictwo konieczne powstaje zatem wtedy, gdy sytuacja

prawna kilku osób jest jednakowa w stosunku do treści żądania powództwa, a

przepis szczególny nie udziela samodzielnej legitymacji procesowej każdej z tych

osób lub niektórej z nich (zob. wyrok SN z dnia 14 lipca 1999 r., II CKN 395/98, nie

publ.). Taka sytuacja nie wystąpiła w sprawie zakończonej zaskarżonym wyrokiem,

w której powód dochodził przecież roszczenia odszkodowawczego związanego z

nienależytym wykonaniem przez pozwanego zawartej z nim umowy. Zauważyć

jednak wypada, że nawet w przypadku współuczestnictwa koniecznego i wydania

przez sąd orzeczenia merytorycznego z pominięciem kwestii niepełnej legitymacji

łącznej można mówić w konkretnych sytuacjach o naruszeniu prawa materialnego,

bądź prawa procesowego, nie zaś o nieważności postępowania z powodu

pozbawienia strony możności obrony jej praw (por. uchwała SN z dnia 17 marca

1993 r., III CZP 71/93, nie publ.). Już tylko na marginesie, przypomnieć należy, że

zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, na

nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw

(art. 379 pkt 5 k.p.c.), może powoływać się tylko ta strona, której prawo do obrony

zostało naruszone (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 7 grudnia 2011 r., II CSK

638/10, nie publ.). Jednocześnie art. 379 pkt 5 k.p.c. nie dotyczy podmiotu, który

nie uzyskał statusu strony, choć powinien, bo postępowanie dotyczyło go

bezpośrednio (wyrok SN z dnia 3 czerwca 2011 r., III CSK 285/10, nie publ.). Jako

że w zarzutach skargi kasacyjnej skarżący, jak się wydaje, zarzuca Sądowi

Apelacyjnemu pominięcie nieważności postępowania przed sądem pierwszej

instancji przypomnieć ponadto należy, że kontrola dokonywana przez Sąd

Najwyższy obejmuje zasadniczo jedynie postępowanie przed sądem drugiej

instancji. Kontrola ważności postępowania przed sądem pierwszej instancji jest

możliwa, gdy skarżący w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 398 3 § 1 pkt 2

k.p.c.) zarzuci sądowi drugiej instancji naruszenie art. 386 § 2 k.p.c. przez

nieuwzględnienie nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji (por.

wyrok SN z dnia 21 listopada 1997 r., I CKN 825/97, OSNC 1998, nr 5, poz. 81).

Zarzutu naruszenia art. 386 § 2 k.p.c. w skardze brak.

Skarżący nie wykazał również, że zachodzi potrzeba wykładni art. 637 § 1 i 2

k.c. Odwołanie się do przesłanki opisanej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga

wskazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości,

nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności

w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (zob. m. in. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.). Kwestią

przedstawioną przez skarżącego Sąd Najwyższy zajmował się w wyroku z dnia

3 października 2000 r., I CKN 301/00 (OSNC 2001, nr 4, poz. 58), w którego

uzasadnieniu wyjaśnił, że jeżeli roboty budowlane zostały wykonane wadliwie,

inwestor może realizować uprawnienia wynikające z rękojmi (art. 637 w związku

z art. 656 k.c.) lub roszczenia odszkodowawcze na zasadach ogólnych (art. 471

k.c.) według swego wyboru. Jednocześnie bezpodstawnie skarżący twierdzi

w skardze, że powód realizował swoje uprawnienia w ramach rękojmi, już bowiem

w pozwie (k. 5) wskazał on art. 471 k.c. jako podstawę dochodzonych przez siebie

roszczeń.

Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

Skarga kasacyjna, w zakresie obejmującym pkt I, II. 2 i IV wyroku Sądu

Apelacyjnego, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 398 6 § 3 k.p.c. jako

niedopuszczalna.

es