II CSK 530/20 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 530/20 POSTANOWIENIE Dnia 18 sierpnia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Krajewski w sprawie z powództwa M. W.‎przeciwko Z. I. ‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 sierpnia 2021 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 1 czerwca 2020 r., sygn. akt I ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 1 czerwca 2020 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w P. z 22 listopada 2018 r., którym zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 100.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.Pozwany wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na rażące naruszenie art. 410 § 2 k.c. oraz art. 3531 k.c., przez co skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Zdaniem skarżącego zawarte przez strony porozumienie z 9 sierpnia 2015 r. oraz umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości z 4 grudnia 2015 r. dotyczyły tego samego przedmiotu, co sprawiało, że bezzasadne było roszczenie o zwrot otrzymanej przez pozwanego zaliczki.

Pozwany wskazał ponadto, że w porozumieniu zgodnie z art. 3531 k.c. określono okoliczności uprawniające do zatrzymania zaliczki, co nie uzasadniało zastosowania art. 410 § 2 k.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).

Skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, wyrażającym się w szczególności w konieczności zapewnienia jednolitej wykładni i jednolitego stosowania prawa.Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., tj. oczywistym uzasadnieniu skargi.

Przesłanka ta byłaby spełniona, gdyby zaskarżone orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym bez konieczności prowadzenia bardziej szczegółowej analizy. Uznanie oczywistej wadliwości orzeczenia wymaga wykazania jego sprzeczności z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania (por. postanowienia SN: z 20 marca 2019 r., I CSK 475/18; z 11 kwietnia 2018 r., IV CSK 506/17; z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 529/17; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 728/17; z 15 maja 2018 r., II CSK 2/18; z 10 maja 2018 r., I CSK 798/17; z 23 maja 2018 r., I CSK 36/18; z 29 maja 2018 r., I CSK 42/18; z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18; z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 534/17; z 12 marca 2018 r., III CSK 291/17; z 22 kwietnia 2016 r., V CSK 650/15).Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania było nieuzasadnione już z tej przyczyny, że wskazywane przez pozwanego argumenty nie zostały skorelowane z treścią zarzutów kasacyjnych.

Jeżeli w ocenie skarżącego zarówno treść porozumienia z 9 sierpnia 2015 r., jak i umowa przedwstępna z 4 grudnia 2015 r., dotyczyły tego samego przedmiotu i wykładnia ich postanowień powinna prowadzić do takiego właśnie wniosku, to właściwe byłoby osadzenie tej argumentacji na zarzucie naruszenia art. 65 § 2 k.c., którego nie wymieniono wśród podstaw skargi. Sąd Apelacyjny nie uznał, że strony naruszyły zasadę swobody kształtowania treści umów, w związku z czym bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 3531 k.c. Przepis ten może zostać hipotetycznie naruszony, gdy sąd bezpodstawnie przyjmuje niedopuszczalność określonego sposobu ukształtowania treści stosunku prawnego, albo – przeciwnie – uznaje za dopuszczalne takie uksztaltowanie treści tego stosunku, które w rzeczywistości wykracza poza granice określone w wymienionym przepisie.

Żaden z tych przypadków nie miał miejsca w niniejszym postępowaniu.W niniejszej sprawie ustalono, że uiszczona tytułem zaliczki kwota 100.000 zł miała ulec przepadkowi na rzecz pozwanego wyłącznie wówczas, gdyby po złożeniu przez pozwanego wniosku do A. powód poinformował pozwanego o rezygnacji z zakupu gospodarstwa rolnego. Ponadto nie zostało skutecznie zakwestionowane, że pozwany naruszył obowiązki przewidziane art. 2 ust. 6 ww. porozumienia. Powoływane przez pozwanego twierdzenia, że powód poinformował go o rezygnacji z zakupu gospodarstwa rolnego „może nie wprost, ale w formie dorozumianej i pisemnej”, nie znajdują potwierdzenia w wiążących Sąd Najwyższy ustaleniach faktycznych Sądów meriti.Mając powyższe na względzie, nie sposób przyjąć, aby Sąd Apelacyjny rażąco naruszył art. 410 § 2 k.c., tym bardziej, że pozwany w zasadzie nie zaprzeczył, że cel świadczenia zaliczki nie został osiągnięty.Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). ke