II CSK 514/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 514/08

POSTANOWIENIE

Dnia 9 grudnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Helena Ciepła

w sprawie z wniosku P. S.

przy uczestnictwie J. R., D. M.

oraz G. R.

o stwierdzenie nabycia spadku po M. R.

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 grudnia 2008 r.,

na skutek skargi kasacyjnej uczestników postępowania:

J. R. i D. M.

od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł.

z dnia 14 marca 2008 r., sygn. akt […],

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w Ł. postanowieniem z dnia 14 marca 2008 r. oddalił apelację

uczestników postępowania J. R. i D. M. od postanowienia Sądu Rejonowego

stwierdzającego, że spadek po M. R. na podstawie testamentu własnoręcznego

nabył w całości wnuk P. S.

Uczestnicy postępowania J. R. i D. M. zaskarżyli to postanowienie skargą

kasacyjną, w której zarzucili naruszenie art. 949 § 1 k.c. przez niewłaściwe

zastosowanie.

Wniosek

o

przyjęcie

skargi

kasacyjnej

do

rozpoznania

uzasadnili

występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego sprowadzającego się

do wyjaśnienia, „czy dla uznania, że osoba sporządzająca testament własnoręczny

dopełniła obowiązku podpisania testamentu, wystarczającym jest ustalenie autora

nieczytelnego podpisu przez biegłego z zakresu pisma ręcznego, jeśli osoby

znające nazwisko spadkodawcy nie są w stanie dokonać identyfikacji autora

podpisu”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W

przedmiocie

przyjęcia

(odmowy przyjęcia)

skargi

kasacyjnej

do

rozpoznania, Sąd Najwyższy orzeka w ramach tzw. przedsądu, którego celem jest

wyeliminowanie skarg oczywiście bezzasadnych.

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargi do

rozpoznania jeżeli:

-

w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne;

-

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów;

-

zachodzi nieważność postępowania;

-

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Na tych jedynie przesłankach może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź

odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398 9 § 1 k.p.c. jest

zagadnienie nowe, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie jest

potrzebne dla rozstrzygnięcia sprawy i może się przyczynić do rozwoju prawa.

(por. orzecz. Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II Cz 35/01, OSNC 2002,

nr 1, poz. 11). Takim zaś nie jest zagadnienie przedstawione przez skarżącego.

Zostało ono bowiem wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w którym

stwierdzono, że podpis na testamencie potwierdza wolę i świadomośc testowania

(animus testandi), pozwala na zidentyfikowanie osoby testatora i oznacza,

że złożone przez niego oświadczenie jest skończonym testamentem. W uchwale

z dnia 23 kwietnia 1960 r., III Co 8/60, (OSNCK 1961, nr 1, poz. 27) Sąd

Najwyżśzy stwierdził, że do ważności testamentu holograficznego zawartego

w liście wystarczy podpisanie go tylko imieniem, jeżeli stosunek osobisty

spadkodawcy i adresata uzasadnia tego rodzaju podpis. W uchwale 7 Sędziów

z dnia 28 kwietnia 1973 r. III CZP 78/72 (OSNC 1973, nr 12, poz. 207), do której

odwołał się Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, Sąd

Najwyższy wyjaśnił, że ważny jest testament własnoręczny zawarty w liście

spadkodawcy skierowanym do spadkobiercy, podpisany w sposób określający

jedynie stosunek rodzinny. W stanie faktycznym, na tle którego powstało

zagadnienie

testament

zawarty

w liście

był

podpisany

słowem

“wujek”.

W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy uznał za ważny podpis złożony

w każdej postaci, także skrót (podpis nieczytelny), którego wystawca zwykłe używa.

W tej sytuacji skoro przedstawione w skardze zagadnienie prawne zostało

już wyjaśnione w orzecznictwie, a nie zachodzi brana z urzędu pod rozwagę

nieważność postępowania, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.)

Jz