II CSK 490/17 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 490/17 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z powództwa T. C. ‎przeciwko B. B. ‎o zachowek,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 grudnia 2017 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. ‎z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt III Ca [...], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 3050 (trzy tysiące pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Powód - T. C. złożył skargę kasacyjną do wyroku Sądu Okręgowego z dnia 22 marca 2017 r., w którym oddalono apelację powoda, wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 lipca 2016 r. W wyroku tym oddalono żądanie powoda skierowane wobec pozwanej B. B. o wypłacenie zachowku w związku ze śmiercią ojca. W pozwie powoda kwestionowano skuteczność dokonanego w testamencie spadkodawcy (ojca) wydziedziczenia powoda (art. 1008 pkt 3 k.c.). W skardze kasacyjnej powoda podniesiono zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 1008 pkt 3 k.c. i art. 1010 § 1 k.c.).

Motywując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powód stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwośći lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. W związku z tym powód dostrzegł potrzebę odpowiedzi na dwa pytania prawne, sformułowane w pkt III skargi dotyczące instytucji przebaczenia. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia co do istoty sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Analizując treść uzasadnień wyroków obu Sądów meriti, treść skargi kasacyjnej powoda, zawartą w nich prawną potrzebę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz treść odpowiedzi pozwanej na skargę kasacyjną, Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie o zapłatę zachowku nie występują - wbrew stanowisku skarżącego - przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Nie było bowiem potrzeby rozstrzygania o kwestiach sformułowanych w dwóch pytaniach, przedstawionych w pkt III skargi kasacyjnej.

Oba sądy meriti ustaliły, że stan uporczywego niedopełniania przez powoda obowiązków wobec spadkodawcy (art. 1008 pkt 3 k.c.) istniał zarówno przed datą, jak i po dacie sporządzenia testamentu przez ojca (w dniu 28 listopada 2008 r.; por. s. 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Z faktu wzjemnego pojednania się powoda z ojcem (w styczniu 2009 r.) i odwiedzin ojca (na przełomie sierpnia i września 2009 r.) Sądy nie wyprowadziły jednak wniosku, iż doszło do aktu przebaczenia w rozumieniu art. 1010 § 1 k.c., który eliminowałby skutki wydziedziczenia testamentowego.

Ustalono bowiem, że do czasu swojej śmierci spadkodawca nie zmienił treści testamentu w tej materii. Tym samym Sąd Okręgowy mógł powołać się na dominujący obecnie pogląd, że skuteczne przebaczenie w rozumieniu art. 1010 § 1 k.c. może nastąpić tylko w wyniku sporządzenia nowego testamentu, odwołania lub modyfikacji poprzedniego (s. 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). W tej sytuacji Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 98 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. oraz §§ 10 rozporządzenia MS z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804; zmiana:

Dz.U. z 2016 r., poz. 1667). jw l.n