II CSK 45/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 45/11

POSTANOWIENIE

Dnia 20 lipca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski

w sprawie z powództwa S. L.

przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lipca 2011 r.,

na skutek skargi kasacyjnej powoda

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 20 sierpnia 2010 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie

obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze

kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący

wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego

w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie

i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą

mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do

rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć

rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania.

Pełnomocnik powoda S. L.

w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku

Sądu Apelacyjnego z dnia 20 sierpnia 2010 r. wniosek o jej przyjęcie do

rozpoznania oparł na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.

Odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu nieważności

postępowania przed Sądem pierwszej instancji wskazać należy, że kontrola

dokonywana przez Sąd Najwyższy obejmuje zasadniczo jedynie postępowanie

przed sądem drugiej instancji. Kontrola ważności postępowania przed sądem

pierwszej instancji byłaby możliwa, gdy skarżący w ramach drugiej podstawy

kasacyjnej (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.) zarzuci sądowi drugiej instancji naruszenie art.

386 § 2 k.p.c. przez nieuwzględnienie nieważności postępowania przed sądem

pierwszej instancji (por. wyrok SN z dnia 21 listopada 1997 r., I CKN 825/97, OSNC

1998, nr 5, poz. 81). Skarżący w taki sposób zarzutu nie sformułował.

Pozbawienie strony możliwości obrony swych praw następuje wtedy, gdy

z powodu wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej, będących skutkiem

naruszenia konkretnych przepisów k.p.c., których nie można było usunąć do

wydania orzeczenia w danej instancji, strona nie mogła brać i nie brała udziału

w postępowaniu lub jego istotnej części (zob. m.in. postanowienie SN z 6 marca

1998 r., III CKN 34/98, Prok. i Pr. 1999, nr 5, poz. 41 – dodatek). Takie okoliczności

nie zaszły w sprawie. Powód brał czynny udział w postępowaniu i wykazywał się

bardzo dobrym zrozumieniem jego zasad. Zgodnie zaś z ugruntowanym

w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, w sytuacji, gdy strona swoim

zachowaniem wykazuje wystarczającą znajomość reguł, według których toczy się

postępowanie sądowe, odmowa ustanowienia adwokata nie może być oceniona

jako prowadzące do nieważności postępowania pozbawienie strony możności

obrony swych praw (zob. m.in. wyrok SN z dnia 19 czerwca 2008 r., V CSK 50/08,

nie publ.).

Z tych samych względów brak było podstaw do uznania, że zaistniała

nieważność postępowania przez Sądem drugiej instancji, którą Sąd Najwyższy

bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 k.p.c.).

Wobec powyższego należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego

orzeczono na podstawie art. 102 z zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c.

jz