II CSK 426/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 426/18 POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa O. K.‎przeciwko A. T. - J.‎o ochronę dóbr osobistych i zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 lutego 2019 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 7 lutego 2018 r. Sąd Apelacyjny w […], po rozpoznaniu apelacji pozwanej A. T.-J. od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 3 marca 2017 r. zmienił ten wyrok i oddalił powództwo O. K. o ochronę dóbr osobistych oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania za obie instancje sądowe.W wyniku poczynienia dodatkowych ustaleń odnośnie do stanu faktycznego Sąd Apelacyjny doszedł do wniosku, że pozwana nie naruszyła dóbr osobistych powódki w postaci jej dobrego imienia, co miało nastąpić przez pismo skierowane w maju 2013 r. do władz Wydziału […] Uniwersytetu […] w Ł., w związku z publikacją artykułu w czasopiśmie naukowym (klinicznym) w kwestii przygotowania piśmiennictwa i autorstwa tego artykułu.

W skardze kasacyjnej powódka zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 w związku z art. 328 § 2 oraz art. 316 § 1 w związku z art. 382 i art. 386 § 1 k.p.c., co doprowadziło do pominięcia części materiału dowodowego zebranego w sprawie i odmiennych ustaleń dokonanych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na niespełnienie przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c.Skarga kasacyjna jako nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnego orzeczenia sądowego wymaga do przyjęcia jej do rozpoznania spełnienia przynajmniej jednej z czterech przesłanek:

1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powódka z powołaniem się na art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. podniosła, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdyż w toku postepowania apelacyjnego i podejmowanych czynności decyzyjnych związanych z wydaniem zaskarżonego orzeczenia nie została zrealizowana zarówno funkcja rozpoznawcza, jak i kontrolna tego Sądu, a na poparcie swojego wywodu wymieniła wybrane orzeczenia Sądu Najwyższego.

W rezultacie, zdaniem skarżącej Sąd Apelacyjny pominął w istotnej części zebrany przez Sąd pierwszej instancji materiał dowodowy, nie zajmując co do tego stanowiska.W uzasadnieniu wniosku skarżąca stwierdziła niewątpliwą sprzeczność między ustaleniami faktycznymi Sądów obu instancji, co było spowodowane nieuwzględnieniem istotnych dowodów, jak postanowienie organów Prokuratury o umorzeniu postępowania przygotowawczego w sprawie plagiatu, zeznań niektórych świadków, a także nie dokonania prawidłowej interpretacji innych dowodów.Wnoszący skargę pełnomocnik skarżącej nie zauważył, że podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty odnoszące się do ustaleń stanu faktycznego oraz oceny dowodów, a Sąd Najwyższy ustaleniami tymi jest związany (art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c.).

Wynika to z tego, że postępowanie kasacyjne stanowić ma charakter nadzwyczajny, nie stanowiąc sobą trzeciej instancji sądowej i rozpatruje się w nim wyłącznie zarzuty natury prawnej. Jeżeli twierdzi się, że skarga jest oczywista, to oznacza, że w dotychczasowym postępowaniu sądowym powstały tak rażące błędy, iż orzeczenie sądu drugiej instancji, mimo że jest prawomocne nie powinno się ostać. Nie wystarczy zatem przeciwstawić sobie argumentacji Sądów pierwszej i drugiej instancji ani dlatego, że rozstrzygnięcia są odmienne, ani dlatego, że strona jest niezadowolona z treści prawomocnego orzeczenia.

Nie może więc być prowadzona dyskusja z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów, jeśli z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika, że wywody są spójne, przekonujące, a w dodatku prawidłowo dokonują korekty wyroku pierwszoinstancyjnego w tym sensie, że skupiają uwagę na elementach istotnych sporu między stronami, czyli wkładu merytorycznego w opracowanie artykułu do publikacji, a nie na pewnych drugorzędnych niuansach. Jeżeli nawet w uzasadnieniu tym nie ma odwołania się wprost do niektórych dowodów, to nie znaczy, że nie były one rozważane.

Postępowanie przed Sądem drugiej instancji ma wprawdzie spełnić te funkcje, o których słusznie jest mowa we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej, ale to nie znaczy, że opiera się na tych samych regułach, co postępowanie rozpoznawcze przed pierwszą instancją sądową.W każdym razie nie można się dopatrzeć w uzasadnieniu wniosku takich naruszeń przepisów postępowania, które w toku czynności Sądu Apelacyjnego oraz wydanym wyroku miałyby świadczyć o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego i w popierającej go doktrynie jest znane i utrwalone od lat stanowisko co do argumentów, jakie winny wspierać stwierdzenie o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

Z przekonaniem można uznać, że w niniejszej sprawie nie zostały one wypełnione po myśli art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Mając to na uwadze należało na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzec jak w treści postanowienia. aj