II CSK 408/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 408/13 POSTANOWIENIE Dnia 7 lutego 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa S. K.‎przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego w W.‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 lutego 2014 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2) przyznaje adwokat A. Ł., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w P., wynagrodzenie od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] w kwocie 1.800,- (jeden tysiąc osiemset) zł, podwyższoną o należny podatek od towarów i usług za pomoc prawną udzieloną z urzędu powodowi w postępowaniu kasacyjnym;

3) nie obciąża powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Powód S. K. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 11 grudnia 2012 r., oddalającego apelację wniesioną przez niego od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 27 lipca 2012 r., którym zostało oddalone powództwo skierowane przeciwko pozwanemu Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Zakładu Karnego w W. o zapłatę dalszej kwoty 148.400 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych związane z warunkami odbywania kary pozbawienia wolności. W odpowiedzi na skargę pozwany wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył:Ustawodawca wprowadzając skargę kasacyjną jako nadzwyczajny środek prawny służący od prawomocnych orzeczeń podkreślił, że jej celem jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury.

Cel ten może być osiągnięty jedynie poprzez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i jego rolą nie jest korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej sprawie, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły. Ocena podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w ramach tzw. przedsądu. Sąd Najwyższy bada, czy w złożonej skardze kasacyjnej wskazano i należycie umotywowano przesłanki wynikające z art. 3989 § 1 k.p.c., tj. czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, i przyjmuje ją do rozpoznania jeżeli spełniony jest ten wymóg przynajmniej w odniesieniu do jednej z nich.

Zawarty w skardze wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania został oparty na przesłance występowania istotnych zagadnień prawnych.W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że zagadnienie prawne stanowiące podstawę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania musi być istotne, jak również powinno mieć znaczenie dla praktyki sądowej i rozwoju judykatury (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2008 r., I CSK 108/08, nie publ., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, nie publ., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, nie publ.), gdyż w tym właśnie przejawia się istota skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka procesowego zawierającego elementy o charakterze publicznoprawnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2007 r., sygn. akt I CSK 292/07, nie publ.).

Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., rozumieć należy abstrakcyjny problem interpretacyjny o charakterze precedensowym, mający znaczenie dla rozwoju prawa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OSNP 2006, nr 15-16, poz. 243, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2009 r., II CSK 29/09, nie publ. oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2012 r., I CSK 496/11, niepubl.). Przestawione przez skarżącego zagadnienia prawne nie spełniają wyżej określonych cech.W wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powód podniósł, po pierwsze, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne związane z wytyczeniem granicy, od której zadośćuczynienie zasądzone na rzecz osoby osadzonej w zakładzie karnym za naruszenie jej dóbr osobistych przestaje pełnić funkcję przewidzianą przez ustawodawcę i staje się wyłącznie symboliczne oraz związane z brakiem jednoznacznych punktów odniesienia dla kształtowania wysokości zadośćuczynienia w sprawach takich osób, a po drugie, że skarga jest oczywiście uzasadniona ze względu na naruszenie art. 448 k.c. polegające na przyznaniu nieodpowiedniego zadośćuczynienia oraz naruszenie art. 4421 k.c. przez nieprawidłowe przyjęcie, że roszczenie powoda uległo przedawnieniu.W ocenie Sądu Najwyższego powyższe przyczyny nie uzasadniają przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania.W judykaturze Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia należnego osobie pozbawionej wolności z tytułu naruszenia jej dóbr osobistych w związku z przebywaniem w celi o powierzchni mniejszej niż 3 m2 w przeliczeniu na jedną osobę należy uwzględniać całokształt okoliczności związanych z pozbawieniem wolności tej osoby (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011 r., III CZP 25/11, OSNC 2012/2/15; wyrok z dnia 19 października 2011 r., II CSK 721/10, niepubl; wyrok z dnia 14 czerwca 2012 r., I CSK 489/11, niepubl.).

Podane w skardze zagadnienie nie wymaga zatem rozstrzygnięcia.Natomiast „odpowiedniość” sumy przyznawanej tytułem zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c., jest pojęciem prawnym o charakterze ocennym, objętym dyskrecjonalną władzą sądu orzekającego w danej sprawie. W przypadku norm zawierających tego rodzaju pojęcia ocenne, kontrola Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się tylko do przypadków naruszeń rażących (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2009 r., I CSK 83/09, niepubl.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2007 r., I CSK 165/07, OSNC-ZD 2008, nr 3, poz. 66).

Wbrew twierdzeniom powoda w niniejszej sprawie brak podstaw do przyjęcia rażącego naruszenia art. 448 k.c. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jednoznacznie wskazuje, że ustalenie wysokości przyznanego powodowi zadośćuczynienia odbyło się z uwzględnieniem okresu przebywania w warunkach przeludnienia oraz starań podejmowanych przez pozwanego w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem w okresie, w którym roszczenie powoda nie było przedawnione. Z kolei trafność przyjęcia przedawnienia w oparciu o art. 4421 k.c. także nie budzi wątpliwości.

Oczywista zasadność naruszenia obu tych przepisu nie wchodzi więc w rachubę.Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Uwzględniając sytuację majątkową powoda, odbywającego wieloletnią karę pozbawienia wolności i nie mającego źródła dochodów Sąd Najwyższy na zasadzie słuszności odstąpił od obciążenia go kosztami postępowania kasacyjnego należnymi przedstawicielowi pozwanego Skarbu Państwa, tj. Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (art.102, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.).O wynagrodzeniu adwokat, ustanowionej z urzędu dla powoda postanowiono zgodnie z art. § 19, § 20, § 13 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 11 ust. 1 pkt 25 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie... (jedn. tekst:

Dz. U. z 2013 r., poz. 461). [aw]db