II CSK 383/20 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 383/20 POSTANOWIENIE Dnia 20 lipca 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska w sprawie z powództwa Syndyka Masy Upadłości M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. w upadłości likwidacyjnej‎przeciwko Z. w P. ‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lipca 2021 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt I ACa (…), zwraca skargę kasacyjną wraz z aktami sprawy Sądowi Apelacyjnemu w (…) w celu usunięcia braku odpowiedzi na skargę kasacyjną w postaci niewykazania umocowania B. B. do reprezentacji pozwanego.

UZASADNIENIE

Pozwane Z. wniosło odpowiedź na skargę kasacyjną złożoną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) przez powoda Syndyka Masy Upadłości „M.” sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w P.. Do odpowiedzi dołączono pełnomocnictwo udzielone r. pr. J. K. przez B. B. (k. 522 akt głównych). W dokumencie tym wskazano, że działa ona jako Przełożona pozwanego domu zakonnego. Do pełnomocnictwa załączono także wydane przez Wojewodę (…) zaświadczenie, w którym stwierdzono, że D. zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła (…) w Rzeczypospolitej Polskiej (t.j.

Dz.U. z 2019 r. poz. 1347 z późn. zm., dalej: u.s.p.d.k.k.) posiada osobowość prawną, a zgodnie z art. 8 ust. 2 u.s.p.d.k.k. organem tej osoby prawnej jest Przełożona – B. B..Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W sprawie wystąpiły podstawy do zwrotu skargi kasacyjnej wraz z aktami sprawy do Sądu drugiej instancji w celu uzupełnienia braku formalnego odpowiedzi na skargę kasacyjną w postaci niewykazania, że pełnomocnictwo dla r. pr. J. K. zostało udzielone przez osobę uprawnioną do reprezentacji strony pozwanej. W postępowaniu sądowym opisane wyżej zaświadczenie (k. 522 akt głównych) nie może bowiem zostać uznane za środek wykazujący okoliczność pełnienia funkcji Przełożonej domu zakonnego.Po pierwsze, ww. zaświadczenie wydane - jak należy wnosić - na podstawie art. 217 i n. k.p.a., w którym powołano się na dokument wewnętrzny organizacji prawa kościelnego (zaświadczenie wyższych władz zakonnych), nie może zastępować właściwych dokumentów wykazujących prawidłowość reprezentacji strony w postępowaniu sądowym.

Zaświadczenie organu administracji nie zwalnia bowiem sądu z obowiązku badania, czy pełnomocnictwo zostało udzielone w prawidłowy sposób, nawet jeśli zawiera zapewnienie organu, że okoliczność uprawnienia określonej imiennie osoby do reprezentacji podmiotu prawa została „jednoznacznie potwierdzona odpowiednim zaświadczeniem wyższych władz zakonnych”.Po drugie, z art. 8 ust. 1 pkt 8 in fine oraz art. 8 ust. 2 pkt 8 u.s.p.d.k.k., przywołanych w zaświadczeniu Wojewody (…), wynika, odpowiednio, że domy zakonne posiadają osobowość prawną, a organem upoważnionym do ich reprezentowania jest przełożona.

Tryb, w jakim powoływana jest przełożona domu zakonnego, stanowi materię zarezerwowaną dla prawa wewnętrznego związku wyznaniowego - prawa kanonicznego (prawa zakonnego). Przepisy wskazane przez organ wydający zaświadczenie, dotyczące ogólnie przysługiwania określonym jednostkom przymiotu osobowości prawnej i sprecyzowania organu uprawnionego do reprezentacji, nie są i nie mogły być wystarczające dla ustalenia tego, kto pełni funkcję Przełożonej pozwanego domu zakonnego. Tymczasem weryfikacja tej konkretnie kwestii była niezbędna do zbadania prawidłowości umocowania pełnomocnika pozwanego domu zakonnego, składającego odpowiedź na skargę kasacyjną.Po trzecie, z zaświadczenia Wojewody (…) nie wynika okres, przez który wskazana w nim osoba pełni funkcję Przełożonej Z. .

Zaświadczenie to pochodzi z roku 2016, podczas gdy pełnomocnictwa dołączonego do odpowiedzi na skargę kasacyjną udzielono w roku 2020. Nie jest natomiast wykluczone, że właściwe przepisy prawa kościelnego przewidują kadencyjność pełnienia funkcji Przełożonej domu zakonnego. Z powyższych względów konieczny okazał się zwrot skargi kasacyjnej wraz z aktami sprawy do Sądu Apelacyjnego w (…). ke