II CSK 356/14 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 356/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa B. G. i D. G.‎przeciwko I. R.‎o zapłatę,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 grudnia 2014 r.,‎skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Dokonywana w toku postępowania kasacyjnego ocena skarg kasacyjnych w ramach tzw. przedsądu ma na celu wybór takich spraw, które powinny zostać rozpoznane ze względu na interes publiczny. Rozwiązanie to łączy się ściśle z charakterem skargi kasacyjnej jako szczególnego środka zaskarżenia; nie jest ona kolejnym środkiem odwoławczym w toku instancji, lecz środkiem prawnym nadzwyczajnym, uruchamianym przede wszystkim w interesie ogólnym i ukierunkowanym – przynajmniej ze swego założenia - do rozpatrzenia wyłącznie kwestii prawnych (materialnych i procesowych) związanych z wydanym przez sąd drugiej instancji prawomocnym orzeczeniem.

W związku z tak ukształtowanym modelem skargi, Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wówczas, gdy zachodzą przyczyny wymienione w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c. Pozwana wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparła, jak się wydaje, na przesłankach z pkt 1 i 2 art. 3989 § 1 k.p.c. to jest występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego i potrzeby wykładni przepisów. Zagadnienie prawne przedstawione przez skarżącą wiąże się z odroczeniem przez sąd w procesie windykacyjnym terminu wydania powodom zajmowanej przez pozwaną, jak ustalił sąd, bez tytułu prawnego, nieruchomości, w związku z czym skarżąca pyta o skutki materialnoprawne takiego orzeczenia w zakresie odpowiedzialności posiadacza za korzystanie z cudzej rzeczy.

Wyraża pogląd, że odroczenie terminu wydania nieruchomości na podstawie art. 320 k.p.c. uchyla obowiązek zapłaty za korzystanie z rzeczy, wobec braku podstaw do przypisania posiadaczowi złej wiary. Zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. to zagadnienie nowe, dotychczas nierozwiązane w orzecznictwie, wymagające wypowiedzi Sądu Najwyższego w szczególności dla ujednolicenia istniejących w orzecznictwie rozbieżności. Skarżąca nie dowiodła, że na tle sformułowanego przez nią zagadnienia istnieje rozbieżne orzecznictwo bądź też, iż istnieją rozbieżne wypowiedzi w nauce, ponadto zagadnienie to nie jest nowe.

Zajmował się nim Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26 lutego 1980 r. III CZP 88/79 (OSNC z 1980 r., nr 7-8, poz.137), wykluczając w takiej sytuacji uprawnienie posiadacza do nieodpłatnego korzystania z nieruchomości przez czas trwania moratorium. Zagadnienie natomiast podstawy prawnej świadczenia posiadacza za czas moratorium nie ma w badanej sprawie, z uwagi na zakres zarzutów skargi kasacyjnej, doniosłości prawnej. Dodatkowo należy wskazać, że art. 233 § 1 k.p.c. jako dotyczący oceny dowodów, zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c., nie może stanowić podstawy kasacyjnej, przy czym Sąd Najwyższy pozostaje związany ustalonym przez sądy powszechne stanem faktycznym stanowiącym podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.).

Brak też podstaw do dokonywania wykładni pojęcia dobrej i złej wiary skoro wykładnią tych pojęć Sąd Najwyższy zajmował się już wielokrotnie. Odstępstwo od tradycyjnego rozumienia pojęcia dobrej wiary Sąd Najwyższy dopuścił w szczególnych okolicznościach, przy realizacji roszczenia z art. 231 § 1 k.c. wyrażając pogląd, że przy tym roszczeniu bywają okoliczności, które posiadacza nakazują traktować „jak w dobrej wierze” oraz przy posiadaniu urządzeń przesyłowych, z uwagi na ich funkcje gospodarcze zaspokajające nie potrzeby jednostkowe ale potrzeby szerokich rzesz społeczeństwa.

Żądana z tych szczególnych okoliczności w sprawie nie ma miejsca, nie ma zatem miejsca na kolejny wyłom w tradycyjnej wykładni pojęcia dobrej wiary. Z przedstawionych przyczyn, przy uwzględnieniu, że w sprawie nie zachodzi nieważność postępowania, którą - zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c. - Sąd Najwyższy bierze pod uwagę z urzędu, odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). aw