II CSK 327/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 327/13 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z wniosku J. W.‎przy uczestnictwie E. R. i K. W.‎o leczenie w szpitalu psychiatrycznym K. W. bez wymaganej zgody,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 stycznia 2014 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni oraz uczestniczki potępowania E. R. od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł.‎z dnia 11 lutego 2013 r., sygn. akt XII Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddala wniosek pełnomocnika uczestnika postępowania K. W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania.

Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełnomocnik wnioskodawczyni J. W. i uczestniczki postępowania E. R. w skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. Z dnia 11 lutego 2013 r. wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparł na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Szczegółowa analiza uzasadnienia wniosku nie pozwala na stwierdzenie, że powołana przesłanka została wykazana.Potrzeba wykładni przepisów prawnych występuje, jeżeli co do konkretnego przepisu prawnego brak jednolitej lub utrwalonej judykatury.

Tymczasem zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, ze względu na to, że umieszczenie chorego w szpitalu bez jego zgody na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. Nr z 2011 r., Nr 231, poz. 1375 ze zm.) wiąże się z odstępstwem od zasady swobodnego podejmowania decyzji co do potrzeby i sposobu leczenia oraz stanowi drastyczną ingerencję w sferę wolności i nietykalności osobistej człowieka, przepisy stanowiące podstawę takiej decyzji podlegają wykładni restrykcyjnej i mogą być stosowane tylko dla ochrony zdrowia i praw tych osób, jeżeli jest to dla osiągnięcia tego celu niezbędne (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 1996 r., II CRN 81/96, OSNC 1996, Nr 12, poz. 164, z dnia 12 lutego 1997 r., II CKU 72/96, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 84, z dnia 16 kwietnia 2009 r., I CSK 402/08, nie publ., z dnia 22 kwietnia 2010 r., V CSK 384/09, nie publ. i z dnia 22 lipca 2010 r., I CSK 234/10, niepubl.).

W szczególności należy podkreślić, że celem zastosowania takiego środka nie może być ochrona innych przed uciążliwym zachowaniem chorego, a o potrzebie umieszczenia w szpitalu nie świadczy także to, że jego zachowanie rażąco odbiega od społecznych oczekiwań (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 2011 r., IV CSK 483/10, OSNC 2012, Nr 1, poz. 12 i z dnia 13 czerwca 2013 r., IV CSK 126/13, nie publ.). Skarżące nie przytoczyły argumentów na rzecz tezy, że ten kierunek wykładni przepisów jest oczywiście błędny lub kontrowersyjny, ani też nie powołały rozstrzygnięć, które wskazywałyby na istnienie w tym zakresie rozbieżności w orzecznictwie.Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).Wniesiona z naruszeniem art. 132 k.p.c. odpowiedź na skargę kasacyjną, a więc nie doręczona przeciwnikowi procesowemu, podlegała zwrotowi i nie wywołała żadnych skutków procesowych.

Załączony do akt dowód doręczenia w późniejszym terminie odpowiedzi na skargę kasacyjną nie sanuje wspomnianego uchybienia i nie niweczy skutku, jakim jest zwrot odpowiedzi na skargę kasacyjną. Mając to na względzie nie było podstaw do przyznania pełnomocnikowi uczestnika postępowania K. W. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, skoro pismo z dnia 21 maja 2013 r. nie jest - wbrew jego nazwie - odpowiedzią na skargę kasacyjną. Zgodnie z utrwaloną praktyką (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2002 r., III CKN 805/98.

OSNC 1999, nr 4, poz.

79) w postępowaniu kasacyjnym, z braku innych czynności z zakresu zastępstwa procesowego przysługują koszty za złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną.awjw