II CSK 300/16 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 300/16 POSTANOWIENIE Dnia 7 grudnia 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski w sprawie z powództwa T. O., S. P., I.P., A. T. i M. C.‎przeciwko Skarbowi Państwa - Marszałkowi Województwa (…)i Województwu (…)‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 grudnia 2016 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej Województwa (…)od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt I ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od Województwa (…) na rzecz T.O. kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) zł, na rzecz S. i I. P. kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) zł, na rzecz A. T. kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) zł i na rzecz M. C. kwotę 7200 (siedem tysięcy dwieście) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).Instytucja przedsądu, jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla.

Skarga kasacyjna służy od prawomocnego orzeczenia, ma ograniczony zasięg, a jej podstawowym celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa.Wprawdzie skarżące Województwo (…) odwołało się do jego zdaniem istotnych zagadnień prawnych, niemniej nie występuje ta przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). Stosownie do ugruntowanego stanowiska Sądu Najwyższego, istotnym zagadnieniem prawnym jest taki problem jurydyczny, który ma znaczenie dla rozwoju prawa lub stanowi precedens dla rozstrzygnięcia podobnych spraw (por. postanowienie SN z dnia 7 stycznia 2005 r., I CZ 183/04 niepubl.).

Powołanie się przez skarżącego na istnienie takiego zagadnienia wymaga jego sformułowania oraz przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało. Skarżący powinien też wykazać, że ma ono ważne znaczenie dla rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepublikowane oraz z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OSNP 2006, nr 15 - 16, poz. 243).

Ponadto, prawidłowo wyartykułowane zagadnienie musi być sformułowane ogólnie w tym sensie, że nie może chodzić w nim o sposób rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2004 r., II CZ 94/04, niepubl.). Postawione przez skarżącego cztery pytania do końca nie odpowiadają tym wymaganiom, gdyż w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawiono dostatecznej argumentacji, która mogłaby wskazywać, że przyjęta przez Sąd Apelacyjny wykładnia mających zastosowanie w sprawie unormowań Prawa wodnego budzi poważne wątpliwości przekraczające normalny ich poziom związany ze stosowaniem prawa.W sprawie okazała się sporna legitymacja bierna tj. czy odpowiedzialnym podmiotem za szkody powodów był Skarb Państwa, czy też Województwo (…).

Oczywiście w sprawie chodziło o wskazanie podmiotu odpowiadającego za szkody związane z nienależytym utrzymaniem urządzeń melioracji wodnych podstawowych. Wbrew stanowisku skarżącego kwestię tę wyjaśnił w dostatecznym stopniu Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 maja 2015 r., II CSK 480/14 (LEX nr 1764802). Pamiętać należy, że odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez władzę publiczną reguluje art. 417 k.c., który wyraźnie rozróżnia podmioty, które wykonują władzę z mocy prawa (§ 1), od podmiotów, które wykonują te zadania jako zlecone im w drodze porozumienia.

Jeżeli źródłem wykonywania zadań z zakresu administracji publicznej, a dokładniej z zakresu administracji rządowej, przez jednostkę samorządu terytorialnego jest ustawa, to odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu tego zadania ponosi wyłącznie jednostka samorządu terytorialnego.Powodowie wywodzili obowiązek odszkodowawczy pozwanych z bezprawnego zaniechania, polegającego na utrzymywaniu w nienależytym stanie urządzeń melioracji wodnych podstawowych (kanałów melioracyjnych), przez co woda opadowa nie mogła znaleźć swobodnego odpływu i zalała uprawy powodów.

Wprawdzie urządzenia te stanowią własność Skarbu Państwa (art. 72 ust. 1 Prawa wodnego), niemniej ich utrzymywanie, zgodnie z art. 75 ust. 1 Prawa wodnego powierzono marszałkowi województwa, który w myśl art. 11 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego wykonuje to zadanie, jako wykonywane przez samorząd województwa. Odpowiedzialność jednostki samorządu terytorialnego za „własne” działanie lub zaniechanie szkodzące związane z wykonywaniem z mocy prawa władzy publicznej, zależy od przynależności ustrojowej organu lub funkcjonariusza, którego działanie lub zaniechanie stanowiło źródło szkody, przy czym nie jest wykluczona współodpowiedzialność kilku z tych podmiotów na podstawie art. 417 § 2 k.c., a także, od charakteru zadań przez nich wykonywanych.

Brak jest jednak podstawy prawnej do przyjęcia odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przy wykonywaniu przez jednostki samorządu terytorialnego zadań z zakresu administracji rządowej zleconych im ustawowo, które stanowią zadania publiczne w rozumieniu art. 166 ust. 2 Konstytucji, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. W przypadku szkody wyrządzonej przez osoby ustrojowo przynależne do struktur samorządowych, odpowiedzialność ponosi jednostka samorządu terytorialnego.Z tych względów, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw