II CSK 267/15 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 267/15 POSTANOWIENIE Dnia 9 grudnia 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z wniosku E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. ‎przy uczestnictwie T. N. i S. N. o ustanowienie służebności przesyłu,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 grudnia 2015 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej uczestników postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie‎z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II Ca 51/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od uczestników postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną.

Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania. Pełnomocnik uczestników T. N. i S. N. w skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 16 października 2014 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Istotne zagadnienie prawne autor skargi kasacyjnej sprowadził do dwóch pytań. Pierwszego w brzmieniu „czy wydanie decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.

Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.), w trakcie postępowania o ustanowienie służebności przesyłu, wyklucza możliwość ubiegania się o ustanowienie służebności przesyłu?” oraz drugiego: „czy wydanie decyzji, o której mowa w art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wyklucza możliwość ubiegania się o ustanowienie służebności przesyłu”. Przez istotne zagadnienie prawne rozumie się problem o charakterze prawnym powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozstrzygnięcie stwarza realne i poważne trudności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 r.

IV CSK 53/2013, nie publ.). Tych wymagań pełnomocnik uczestników nie spełnił, ponieważ ograniczył uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jedynie do sformułowania pytań, nie przedstawiając jednak argumentów, które mogłyby świadczyć o możliwych rozbieżnościach interpretacyjnych. Należy nadto zauważyć, że nie występuje przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, o której mowa art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., jeśli Sąd Najwyższy w danej kwestii wyraził już pogląd, a nie ma podstaw do jego zmiany.

Problem przedstawiony przez skarżącego był już przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego. W postanowieniu z dnia 18 czerwca 2015 r. III CZP 32/15 (nie publ.) Sąd Najwyższy przyjął, że decyzja, wydawana m.in. na podstawie 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami odbiera właścicielowi część uprawnień, uszczuplając tym samym zakres jego prawa własności. Decyzja ta tworzy po stronie przedsiębiorcy trwały tytuł do umieszczenia na cudzym gruncie urządzeń przesyłowych, a przepisy ustawy upoważniają przedsiębiorcę do korzystania i dostępu do nich na ustalonych w ustawie zasadach.

W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2014 r. III CZP 107/13 (OSNC 2015 nr 3 poz.

29) wskazano nadto, że: „jeżeli przedsiębiorca będący właścicielem urządzeń wymienionych w art. 49 § 1 k.c. wykonuje uprawnienia wydane na rzecz jego poprzednika na podstawie że art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz.U. z 1974 nr 10 poz. 64 ze zm.), właściciel nieruchomości nie może żądać ustanowienia służebności przesyłu (art. 3052 § 2 k.c.)”. Sąd Najwyższy, w powołanej uchwale, wskazał również, że art. 35 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości normował tę samą instytucją, co wskazany w skardze kasacyjnej art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zagadnienie to ostatecznie rozstrzygnięte zostało w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu najwyższego z dnia 8 kwietnia 2014 r., III CZP 87/13 (OSNC 2014, nr 7 - 8, poz. 68), stwierdzającej, że wykonywanie uprawnień w zakresie wynikającym z decyzji wydanej na podstawie art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (jedn. tekst: Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), stanowiącej tytuł prawny do ich wykonywania, nie prowadzi do nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu.Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).Na wniosek wnioskodawczyni zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. w zw. z § 8 pkt 3 w zw. z 13 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.

Dz. U. z 2013 r., poz. 461).