II CSK 250/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 250/07

POSTANOWIENIE

Dnia 9 lipca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

Prezes SN Tadeusz Ereciński

w sprawie z wniosku "W.Polska" Spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością w W. oraz "P." Spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością w N. w likwidacji

przy uczestnictwie "M." Spółki Akcyjnej w G. w upadłości

o wpisy zastawu do rejestru zastawów,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 lipca 2007 r.,

na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy "W. Polska" Spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością

od postanowienia Sądu Okręgowego w G.

z dnia 30 listopada 2006 r.,

odrzuca skargę kasacyjną oraz oddala wniosek uczestnika

o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 30 listopada 2006 r. Sąd Okręgowy w G. oddalił

apelację obu wnioskodawców od postanowienia Sądu Rejonowego w P.

W skardze kasacyjnej wnioskodawca W. Polska, spółka z o.o. zarzucił

naruszenie prawa materialnego – art. 40 Prawa upadłościowego i naprawczego,

naruszenie przepisów postępowania – art. 40 ust. 3 ustawy o zastawie rejestrowym

i rejestrze zastawów i wnosił o "uchylenie zaskarżonego postanowienia w części i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem utrzymania w mocy

zaskarżonych orzeczeń wydanych przez referendarzy sądowych w przedmiocie

wpisów zastawów rejestrowych".

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sprawa, w której wniesiono kasację dotyczy wpisu do rejestru zastawów.

Zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze

zastawów (Dz.U. Nr 149, poz. 703 ze zm.) do postępowania rejestrowego sprawie

o wpis do rejestru zastawów stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego

o postępowaniu nieprocesowym, z uwzględnieniem przepisów ustawy.

Przepisy tej ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. nie regulują zagadnienia

dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o wpis do rejestru zastawów.

Dopuszczalność kasacji należy więc oceniać na postawie art. 519-1 k.p.c. Zgodnie

z § 3 tego przepisu w postępowaniu rejestrowym skarga kasacyjna przysługuje

jedynie od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu lub wykreślenia

z

rejestru

podmiotu

podlegającego

rejestracji.

Rozważenia

wymaga,

czy

postępowanie w sprawie wpisu do rejestru zastawów objęte jest hipotezą tego

przepisu.

Prowadzone przez sądy rejestry podzielić można na dwa rodzaje. Rejestry

podmiotowe, dla których podstawową jednostką ewidencyjną są osoby prawne

i fizyczne,

obejmują

przede

wszystkim

rejestr

przedsiębiorców,

rejestr

stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz

publicznych zakładów opieki zdrowotnej, które prowadzone są na podstawie ustawy

z dnia z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (jedn. tekst: Dz.U.

z 2001 r. Nr 17, poz. 209 ze zm.) oraz art. 694 1-6949 k.p.c. Rejestry takie są też

prowadzone na podstawie ustaw szczególnych (np. rejestr funduszy emerytalnych

uregulowany w ustawie z dnia z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji

i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, Dz.U. Nr 139, poz. 934 ze zm.

i rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 maja 1998 r. w sprawie

sposobu prowadzenia rejestru funduszy emerytalnych, wzoru tego rejestru oraz

szczegółowego trybu postępowania w sprawach o wpis do rejestru funduszy

emerytalnych, Dz.U. Nr 69, poz. 456 ze zm.). W wyniku wpisu do takiego rejestru

jednostka organizacyjna uzyskuje osobowość prawną (por. art. 37 § 1 k.c.),

a z wpisem związane są określone domniemania (por. art. 15-17 ustawy

o Krajowym Rejestrze Sądowym). Drugim rodzajem rejestrów są rejestry

przedmiotowe, dla których podstawą jednostką ewidencyjną są rzeczy, a ujawniane

są w nich prawa rzeczowe i prawa na dobrach niematerialnych. Wśród tych

rejestrów wymienić należy przede wszystkim księgi wieczyste (por. ustawę z dnia 6

lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, jedn. tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 124,

poz. 1361 ze zm. oraz art. 626-1-626-13 k.p.c.) oraz rejestr dzienników i czasopism

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2003 r., I CK 62/03 oraz

z dnia 27 czerwca 2003 r., I CK 119/03, nie publ.). Do tej grupy rejestrów należy też

rejestr

zastawów,

którego

przedmiotem

jest

wpis

ograniczonego

prawa

rzeczowego. Takie stanowisko zajął też Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia

8 lipca 1998 r., III CZP 26/98 (OSNC 1999, nr 2, poz. 31), z dnia 16 października

1998 r., III CZP 36/98 ("Prokuratura i Prawo" 1999, nr 2, poz. 33), z dnia

14 kwietnia 1999 r., III CZP 1/99 ("Prokuratura i Prawo" 1999, nr 10, poz. 33),

W wymienionych postanowieniach Sąd Najwyższy dopuszczał natomiast

wniesienie kasacji na zasadach ogólnych, czyli na podstawie art. 519 1 § 1 k.p.c.,

zgodnie z którym kasacja przysługiwała od postanowienia sądu drugiej instancji

orzekającego co do istoty sprawy, chyba że przepisy księgi drugiej części pierwszej

kodeksu postępowania cywilnego przewidywały możliwość zmiany lub uchylenia

prawomocnego postanowienia. Ustawą z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze

zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy

o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. Nr 48, poz. 554) znowelizowano ten

przepis. Od dnia 1 lipca 2000 r. dopuszczalne było wniesienie kasacji od wydanego

przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od

postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania

kończących postępowanie w sprawie jedynie w sprawach z zakresu prawa

osobowego,

rzeczowego

i spadkowego.

Analogiczne

rozwiązanie

przyjęto

wprowadzając do kodeksu postępowania cywilnego – ustawą z dnia 22 grudnia

2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo

o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) – skargę

kasacyjną. Zgodnie z art. 511 § 1 od wydanego przez sąd drugiej instancji

postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie

odrzucenia

wniosku

i

umorzenia

postępowania

kończących

postępowanie

w sprawie - w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny

stanowi inaczej. W przepisie tym nie przewidziano wnoszenia skargi kasacyjne

w sprawie o wpis do rejestru zastawów.

Reasumując, należy uznać, że w sprawie o wpis do rejestru zastawów

skarga kasacyjna nie jest dopuszczalna.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu (art. 398 6 § 3

i art. 102 k.p.c.).

jz