II CSK 231/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 231/06

POSTANOWIENIE

Dnia 14 listopada 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Helena Ciepła (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Marian Kocon

SSN Barbara Myszka

w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Naczelnika II Urzędu

Skarbowego w S.

przy uczestnictwie S. K. i B. K.

o wpis hipoteki przymusowej ,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 14 listopada 2006 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy

od postanowienia Sądu Okręgowego w S.

z dnia 30 grudnia 2005 r.,

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia 30 grudnia 2005 r. oddalił

apelację Skarbu Państwa – Naczelnika II Urzędu Skarbowego w S. od

postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 22 czerwca 2005 r. oddalającego

wniosek tegoż Skarbu Państwa o wpis hipoteki przymusowej w kwocie 6.402,68 zł

w księdze wieczystej Kw […] obejmującej nieruchomość lokalową położoną w S.

przy ul. S. […], stanowiącą przedmiot wspólności majątkowej małżeńskiej

małżonków S. i B. K. dla zabezpieczenia należności podatkowych od towarów

i usług S. K., stwierdzonych tytułem wykonawczym wystawionym przeciwko niemu.

W motywach podzielił ustalenia Sądu Rejonowego i ocenę jurydyczną

przyjmującą brak podstaw do dokonania żądanego wpisu, ponieważ zgodnie z art.

27 c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji, do wpisu hipoteki przymusowej także dla zabezpieczenia

należności podatkowych na nieruchomości objętej wspólnością

majątkową

małżeńską, konieczny jest tytuł wykonawczy wystawiony na oboje małżonków.

Odnosząc się do zarzutów apelacyjnych uznał za chybione odwołanie się przez

skarżącego do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2004 r., III CZP 109/03,

która dotyczy decyzji administracyjnej jako podstawy wpisu hipoteki przymusowej

kaucyjnej, a co do uchwały z dnia 28 października 2004 r., III CZP 33/04, że

skarżący pominął fragment uzasadnienia, w którym Sąd

Najwyższy wyraźnie

stwierdził, że dla powstania hipoteki przymusowej zwykłej zabezpieczającej

należności podatkowe i mającej obciążać nieruchomość wspólną zobowiązanego

i jego małżonka wymagany jest tytuł wykonawczy wystawiony na oboje małżonków.

W ocenie Sądu Okręgowego bez znaczenia dla przyjętego stanowiska

pozostaje powołany przez skarżącego art. 29 Ordynacji podatkowej, bowiem

przepis ten prawidłowo rozumiany stanowi właśnie podstawę do wystawienia tytułu

wykonawczego przeciwko obojgu małżonkom.

Skarb Państwa w skardze kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu

oczywiste naruszenie przepisów art. 26 i 29 Ordynacji podatkowej oraz art. 27 c

ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. postępowanie egzekucyjne w administracji (tekst

jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) przez ich błędne zastosowanie

i wniósł o uchylenie orzeczeń sądów obu instancji i przekazanie sprawy Sądowi

Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzut naruszenia powołanych w kasacji przepisów prawa nie może odnieść

skutku. Stanowisko Sądu Okręgowego, przyjmujące w ślad za Sądem Rejonowym

brak podstaw do

wpisu hipoteki, nie może być skutecznie zwalczane, bowiem

znajduje uzasadnienie w przepisach art. 26 i 29 Ordynacji podatkowej oraz art. 27 c

powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wprawdzie

trzeba przyznać rację skarżącemu, że redakcja art. 27 c ustawy o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji nastręcza wątpliwości interpretacyjne w zestawieniu

z art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej, który jednoznacznie stanowi, że w przypadku

osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność podatnika obejmuje

jego majątek odrębny (obecnie osobisty) oraz majątek wspólny podatnika i jego

małżonka. Natomiast brzmienie art. 27 c powołanej ustawy „jeżeli egzekucja ma

być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka,

jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje

małżonków” może sugerować, jak

zakłada skarżący, że tylko jednoczesne

prowadzenie egzekucji z majątku wspólnego oraz majątków odrębnych obojga

małżonków stanowi podstawę

do wystawienia jednego tytułu wykonawczego

przeciwko małżonkom. Jednakże taka wykładnia

oznaczałaby nieracjonalne

działanie ustawodawcy bowiem w istocie pozbawiałaby praktycznego znaczenia

tego przepisu w tak społecznie doniosłej problematyce, zwłaszcza że przepisy

ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w

administracji nie przewidują, tak jak

przepisy kodeksu postępowania cywilnego regulujące sądowe postępowanie

klauzulowe, możliwości zastrzeżenia w tytule ograniczenia odpowiedzialności

małżonka zobowiązanego jedynie do majątku wspólnego. Zatem prawidłowej

wykładni tego przepisu należy dokonać w powiązaniu z art. 26 i 29 Ordynacji

podatkowej.

Takiemu stanowisku dał wyraz

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia

8 października 2003 r., III CZP 68/03 (OSNC 2004, nr 12, poz. 191), do której

odwołał się też Sąd Okręgowy, stwierdzając że podstawą wpisu hipoteki

przymusowej

na nieruchomości stanowiącej przedmiot współwłasności łącznej

podatnika i jego małżonka może być administracyjny tytuł wykonawczy wystawiony

na oboje małżonków oraz w uchwale z dnia 18 września 2002 r., III CZP 49/02

(OSNC 2003 nr 9, poz. 115), wyjaśniając że do prowadzenia egzekucji

administracyjnej z majątku odrębnego podatnika oraz z majątku wspólnego

podatnika i jego małżonka, z wyłączeniem majątku odrębnego (obecnie

osobistego), zbędne jest nadanie sądowej klauzuli wykonalności administracyjnemu

tytułowi wykonawczemu wystawionemu na podstawie art. 27 c powołanej ustawy.

Uznając że prawidłowej wykładni tego przepisu można dokonać dopiero

w powiązaniu z przepisami Ordynacji podatkowej, (art. 1 a pkt. 20 i 26) według

których zobowiązanym jest wyłącznie podatnik, a jego małżonek takiego statusu

nigdy nie ma, przyjął że art. 27 c wymienionej ustawy ma zastosowanie właśnie do

sytuacji, w której zobowiązanym jest podatnik, nie zaś jego małżonek, a jedynie

zachodzi podstawa do prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego i oczywiście

z majątku osobistego podatnika. Wyrażając aprobatę dla tego stanowiska, należy

stwierdzić, że

zarzuty skargi kasacyjnej są bezzasadne, co skutkowało jej

oddalenie (art. 39814 k.p.c.).

jc