II CSK 204/16 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 204/16 POSTANOWIENIE Dnia 8 listopada 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z wniosku E. Spółki Akcyjnej w G. ‎przy uczestnictwie R. N. i W. N.‎o zasiedzenie,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 listopada 2016 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej uczestników postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w K. ‎z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt VII Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od uczestników postępowania na rzecz wnioskodawcy kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej.

Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanej, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik uczestników R. N. i W. N. w skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 października 2015 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. Istotne zagadnienie prawne zostało sprowadzone do pytania, „czy podjęcie przez przedsiębiorcę przesyłowego z właścicielami nieruchomości, na której posadowione są należące do niego urządzenia pisemnych negocjacji w sprawie ustanowienia służebności przesyłu skutkuje przerwaniem biegu terminu zasiedzenia na takiej służebności w rozumieniu art. 123 § 1 pkt 2 k.c. w zw. z art. 175 k.c.?”.Przez istotne zagadnienie prawne rozumie się problem o charakterze prawnym powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter nowy, dotychczas niewyjaśniony i rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozstrzygnięcie stwarza realne i poważne trudności, a którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/2013, nie publ.).

Zagadnienie prawne powinno być precyzyjnie sformułowane ze wskazaniem argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r. II CZ 35/01, OSNC 2002 nr 1, poz. 11).Nie stanowi zagadnienia prawnego twierdzenie o potrzebie dokonania oceny prawnej w określonym w skardze zakresie, skoro pełnomocnik uczestników nie przedstawił argumentów, które świadczyłyby o możliwości przyjęcia ocen odmiennych (rozbieżnych) od tej, którą przyjął Sąd drugiej instancji. Wywód zawarty w skardze stanowił w istocie pozór występowania w sprawie zagadnienia prawnego.Uzasadniając potrzebę wykładni przepisów prawa pełnomocnik uczestników wskazał, że istnieje potrzeba wykładni art. 172 § 1 k.c. w zw. z art. 292 k.c. „wywołujących rozbieżność w orzecznictwie sądów w zakresie przyjmowania, że posiadanie służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu można w niniejszej sprawie liczyć od 6 grudnia 1990 r. (jak w niniejszej sprawie) lub od 9 lipca 1993 r., czyli od daty wydania zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu, mocą którego doszło do podziału Zakładów Energetycznych na jednoosobową spółkę Skarbu Państwa – P. S.A. w W. oraz spółkę Z.

S.A. (tak SN w wyroku V CSK 106/14). Odnosząc się do tak sformułowanych wątpliwości interpretacyjnych podnieść należy, że oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, że określony przepis prawa, będący źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć wraz z podaniem doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych wątpliwości (zob. np. postanowienie SN z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ.; postanowienie SN z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, nie publ.; postanowienie SN z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.; postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, nie publ.).

Tych wymagań autor skargi kasacyjnej nie spełnił. Twierdzenie o potrzebie dokonania wykładni art. 172 § 1 k.c. w zw. z art. 292 k.c. nie zostało poparte argumentacją, która uzasadniałaby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Pełnomocnik uczestników ograniczył się do wskazania dwóch orzeczeń Sądu Najwyższego, ale nie wykazał, że różnice w określeniu daty początkowej posiadania służebności wynikają z odmiennej wykładni przepisów prawa, a nie z odmiennej oceny okoliczności faktycznych ustalonych w przywołanych sprawach.

Autor skargi nie przedstawił zatem argumentów, które mogłyby świadczyć o normatywnym źródle rozbieżności oraz nie przedstawił własnego stanowiska. Sformułowane w ten sposób uzasadnienie wniosku nie pozwalało zatem na przyjęcie, że spełnione zostały publicznoprawne przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. W ocenie pełnomocnika uczestników skarga jest nadto oczywiście uzasadniona z uwagi na „brak wykazania przez wnioskodawcę przesłanek uprawniających do stwierdzenia nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie”.Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom, były więc dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000, V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156).

Jeżeli więc przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest twierdzenie skarżącego, że skarga jest oczywiście uzasadniona, powinien on w uzasadnieniu wniosku zawrzeć wywód prawny wskazujący, w czym wyraża się oczywistość i przedstawić argumenty na poparcie tego twierdzenia. Tych wymagań pełnomocnik uczestników nie spełnił, nie wykazał bowiem w odrębnym wywodzie prawnym oczywistości naruszenia, tj. kwalifikowanego charakteru zarzucanych sądowi uchybień. Ta część uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania w istocie stanowiła powielenie uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej.

Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. w zw. z § 5 pkt 3 w zw. z 10 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). aj