Supreme Court allows appeal against dismissal of compulsory mortgage cancellation based on revoked tax decision.

Sygn. akt II CSK 204/11

POSTANOWIENIE

Dnia 10 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Marta Romańska

w sprawie z wniosku Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna Spółki

Akcyjnej z siedzibą w B. (poprzednio Zespół Elektrowni

Spółka Akcyjna z siedzibą w N.)

przy uczestnictwie Miasta i Gminy G.

o wykreślenie hipoteki przymusowej kaucyjnej do kwoty 28.908.329,10 zł,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 10 lutego 2012 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy

od postanowienia Sądu Okręgowego

z dnia 29 grudnia 2010 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi

Okręgowemu do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o

kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2010 r. Sąd Okręgowy zmienił

postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 30 sierpnia 2010 r., w ten sposób, że

przywrócił

wykreślony

wpis

hipoteki

przymusowej

kaucyjnej

do

kwoty

28.908.329,10 zł wpisanej na rzecz Gminy G., i oddalił wniosek o wykreślenie tej

hipoteki.

Wnioskodawczyni do wniosku o wykreślenie powyższej hipoteki dołączyła

decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 7 maja 2010 r., o

uchyleniu decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia 1 grudnia 2009 r.

określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2004 r.,

stanowiącej podstawę wpisu tej hipoteki, oraz o przekazaniu sprawy do ponownego

rozpatrzenia przez podatkowy organ pierwszej instancji.

W ocenie Sądu Okręgowego dołączona decyzja Samorządowego Kolegium

Odwoławczego nie stanowi podstawy do żądania wykreślenia hipoteki, gdyż wpis

o jej wykreśleniu musi mieć podstawę w ostatecznej decyzji organu podatkowego.

Zatem dopiero w sytuacji, gdy w wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ

podatkowy nie znajdzie podstaw do uznania zaległości podatkowej i jego decyzja

stanie się ostateczna, odpadnie podstawa do utrzymania wpisu tej hipoteki.

Skarga kasacyjna wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego –

oparta na obu podstawach z art. 3983 k.p.c. – zawiera zarzut naruszenia art. 373

w zw. z art. 379 pkt. 2 i art. 13 § 2 k.p.c., art. 378 § 1 w zw. z art. 379 pkt. 2 i art. 13

§ 2 k.p.c., art. 64 § 1 k.p.c., art. 6261 § 2 k.p.c., art. 6268 § 2 k.p.c., 328 § 2 w zw.

z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP., a także art. 94 u.k.w.h.,

art. 105 u.k.w.h., § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września

1991 r. w sprawie podziału lub połączenia niektórych miast i gmin, w których

dotychczas działały wspólne organy, oraz zmiany i ustalenia ich nazw i siedzib

(Dz. U. Nr 87, poz. 397), i zmierza do uchylenia tego postanowienia oraz

przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy na wstępie zauważa, że nieprawidłowe nazwanie uczestnika

postępowania, któremu z mocy art. 165 ust. 1 Konstytucji RP przysługuje

osobowość prawna, a przez to zdolność sądowa na podstawie art. 64 § 1 k.p.c.,

rodzi jedynie powinność sprostowania tego oznaczenia, dokonywanego w trybie art.

350 k.p.c. (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 24 lutego 2011 r., III CSK 157/10,

OSNC 2011/C, poz. 64; z dnia 28 kwietnia 2004 r., V CK 472/03, niepubl.; z dnia

18 czerwca 1998 r., II CKN 817/97, OSNC 1999/1, poz. 16). Błędne nazwanie

Gminy G. nie stanowi również o naruszeniu przez Sąd Okręgowy art. 626 1 § 2

k.p.c., określającego krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego.

Gminie tej przysługiwał bowiem status uczestnika postępowania jako wierzycielowi

hipotecznemu.

Zasadnie natomiast skarżąca zarzuciła naruszenie art. 626 8 § 2 k.p.c.

polegające na oddaleniu wniosku skarżącej o wykreślenie hipoteki przymusowej

kaucyjnej opartego o decyzję uchylającą nieostateczną decyzję, która uprzednio

była podstawą wpisu tej hipoteki. Według tego przepisu Sąd Okręgowy obowiązany

był bowiem wziąć pod uwagę jedynie treść wniosku, dołączonych do niego

dokumentów i treść księgi wieczystej. Nie znajduje zaś żadnego jurydycznego

uzasadnienia

pogląd,

że

w przypadku

uchylenia

nieostatecznej

decyzji

administracyjnej, będącej uprzednio podstawą wpisu hipoteki przymusowej

kaucyjnej, potrzebne jest zabezpieczenie zobowiązania podatkowego skarżącej na

wypadek zbycia przez nią nieruchomości przed ostatecznym ustaleniem tego

zobowiązania, i że w takiej sytuacji interes skarżącej nie doznaje uszczerbku.

Sąd Okręgowy wyrażając ten pogląd, jak i przytoczony na wstępie pominął,

że nieostateczna decyzja administracyjna uchylona w toku instancji, będąca

podstawą wpisu hipoteki, przestała wywoływać skutki prawne przewidziane

w art. 110 u.k.w.h.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.