II CSK 195/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 195/18 POSTANOWIENIE Dnia 31 sierpnia 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Trzaskowski w sprawie z powództwa […] Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego we W.‎przeciwko D.S. i P.S.‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 31 sierpnia 2018 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej pozwanych od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt I ACa […]/17, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Powód […] Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty we W. domagał się, jako cesjonariusz, zasądzenia solidarnie od pozwanych D.S. i P.S. kwoty 442.381,43 zł wraz z odsetkami ustawowymi z tytułu należności wynikających z umowy kredytu zawartej w dniu 19 czerwca 2008 r. przez pozwanych z Bankiem […] (cedent).Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2017 r. Sąd Okręgowy w K. zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 286.232,08 zł tytułem należności głównej wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, liczonymi od dnia 14 marca 2016 r. do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem, że pozwanym przysługuje prawo do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie ich odpowiedzialności do prawa własności nieruchomości położonej w miejscowości D., nr działki […], dla której Sąd Rejonowy w K.

VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr […], do wysokości ustanowionej na tej nieruchomości hipoteki zwykłej do kwoty 250.000,00 zł oraz hipoteki umownej kaucyjnej do kwoty 36.232,08 zł. W pozostałym zakresie powództwo oddalił.Wyrokiem z dnia 22 listopada 2017 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację pozwanych. W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, pozwani wskazali przyczynę kasacyjną określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Ich zdaniem skarga jest oczywiście uzasadniona z uwagi na rażące naruszenie przez zaskarżony wyrok przywołanych w petitum skargi przepisów postępowania oraz prawa materialnego (art. 244 k.p.c., 245 k.p.c., ‎art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c.).

Wskazali, że choć w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Apelacyjny przedstawił wywód odnośnie charakteru bankowego tytułu egzekucyjnego jako wyłącznie dokumentu prywatnego, to ustaleń tych nie przełożył w sposób prawidłowy na treść zapadłego rozstrzygnięcia, przyjmując, że bankowy tytuł egzekucyjny swoją mocą dowodową wykracza poza każdy inny dokument prywatny, do którego odnosi się przepis art. 245 k.p.c., nadając mu de facto - wbrew własnym twierdzeniom - moc dokumentu urzędowego w rozumieniu przepisu art. 244 § 1 k.p.c. i w konsekwencji przerzucając ciężar dowodu związany z obaleniem treści tego dokumentu na stronę pozwaną.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

W zamyśle ustawodawcy skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, powołując się na to, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., skarżący musi wykazać, iż zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, nie publ.) oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, nie publ.; z dnia 2 czerwca 2016 r., III CSK 113/16, nie publ.; z dnia 27 października 2016 r., III CSK 217/16, nie publ.).Pozwani nie wykazali, że przesłanki te występują w niniejszej sprawie.

W zgodzie z art. 6 k.c. Sąd Apelacyjny uznał, że ciężar udowodnienia istnienia, wysokości, wymagalności i nabycia dochodzonej wierzytelności spoczywa na powodzie. Przywołał też dowody, w oparciu o które przyjął, że powód sprostał temu ciężarowi. Wśród dowodów tych wskazał bankowy tytuł egzekucyjny wystawiony przez Bank […] w dniu 19 stycznia 2010 r., co do którego jednoznacznie stwierdził, że w aktualnym stanie prawnym na gruncie postępowania cywilnego nie jest dokumentem urzędowym i nie korzysta z domniemania, iż jego treść jest zgodna ze stanem rzeczywistym (art. 244 § 1 k.p.c.).

Zastrzegł zarazem, że nie oznacza to, iż dokument ten jest pozbawiony wszelkiej mocy dowodowej, jest to bowiem dokument prywatny, który stanowi pełnoprawny środek dowodowy ‎i może być podstawą ustaleń faktycznych oraz wyrokowania (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2016 r., III CSK 317/15, nie publ.). W ramach swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) Sąd może uznać jego treść za zgodną z rzeczywistym stanem rzeczy. W tym kontekście Sąd Apelacyjny uznał za istotny – co pomijają skarżący – także pozostały materiał dowodowy, w tym zwłaszcza powiązane ze sobą dokumenty w postaci umowy kredytowej, tytułu wykonawczego (bankowy tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności), postanowienia komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tego tytułu z powodu stwierdzenia jego bezskuteczności czy odpisu z księgi wieczystej.

Zwrócił uwagę także na domniemanie wynikające z art. 71 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece w pierwotnym brzmieniu (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361) oraz okoliczności, które czyniły zarzuty pozwanych - zmierzające do podważenia wiarygodności przedkładanych przez powoda dokumentów - niewiarygodnymi (niestawiennictwo na rozprawie, na której mieli być przesłuchani w charakterze strony, pomimo wezwania, brak dowodów, że przed procesem kwestia wypowiedzenia kredytu była sporna, a w szczególności niewytoczenie przez nich powództwa przeciwegzekucyjnego albo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności).

Wbrew zatem zarzutom skarżących, rozstrzygnięcie Sądu nie było oparte na przypisaniu bankowemu tytułowi egzekucyjnemu mocy dowodowej sprzecznej ‎z art. 245 k.p.c., lecz na rozważeniu całokształtu okoliczności sprawy. ‎W tej sytuacji trzeba stwierdzić, że skarga kasacyjna w istocie zmierza do zakwestionowania dokonanej przez Sąd Apelacyjny oceny wiarygodności dowodów, co w postępowaniu kasacyjnym jest niedopuszczalne ze względu na art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. aj ał