II CSK 189/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 189/08

POSTANOWIENIE

Dnia 4 lipca 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Kwaśniewski

w sprawie z powództwa J. J.

przeciwko M. K.

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 lipca 2008 r., na skutek skargi

kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 25 października 2007 r., sygn.

akt I ACa (…),

odrzuca skargę kasacyjną i oddala wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów

postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Zaskarżony skargą kasacyjną wyrok wydany został w dniu 25 października

2007 r., a zatem wniesiona od niego skarga kasacyjna spełniać powinna wszelkie

wymogi formalne, wynikające z treści przepisów art. 3984 § 1 i § 2 k.p.c.

W paragrafie pierwszym art. 3984 k.p.c. ustawodawca skatalogował odrębnie w

czterech punktach konstrukcyjne elementy każdej skargi kasacyjnej, a więc cechy istotne

(kreatywne) tego tylko szczególnego środka odwoławczego, podkreślając zarazem w ten

sposób rangę tychże elementów. Natomiast w zdaniu pierwszym § 2 art. 398 4 k.p.c.

wskazano na pozostałe wymagania tej skargi, które stawiane są każdemu pismu

procesowemu (art. 126 k.p.c. – 128 k.p.c.) z rygorem przewidzianym w art. 130 k.p.c.

Obowiązek przedstawienia przez skarżącego m.in. uzasadnienia wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, a wynikający z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.,

wiąże się z instytucją tzw. „przedsądu”, polegającego m.in. na możliwości Sądu

Najwyższego odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.).

Ten możliwy sposób zakończenia postępowania kasacyjnego, a kolidujący niewątpliwie z

intencją strony wnoszącej skargę kasacyjną dowodzi zrównania rangą obowiązku

przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.) z

obowiązkiem odrębnego przedstawienia oraz uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.). Odrębne wyartykułowanie przez

ustawodawcę obu kategorii obowiązków dowodzi tego, że nie są one tożsame.

W konsekwencji za spełnienie wymogu z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. nie można uznać

jedynie odwołania się przez skarżącego do uzasadnienia podstaw kasacyjnych

i sformułowanych w ich ramach zarzutów, z pominięciem wyraźnego, odrębnego i

ścisłego przytoczenia co najmniej jednej spośród okoliczności wymienionych w art. 3989 §

1 k.p.c., wraz z jej stosownym uzasadnieniem przy pomocy argumentów jurydycznych

(por. postanowienie SN z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, z. 10, poz.

156; postanowienie SN z dnia 5 czerwca 2001 r., IV CZ 45/01, OSNC 2001 r., z. 10, poz.

157). W odniesieniu do skargi kasacyjnej zachowuje aktualność utrwalone orzecznictwo

Sądu Najwyższego, zgodnie z którym wymagania z art. 398 4 § 1 k.p.c. mają samodzielny

byt i nie mogą być traktowane zamiennie (postanowienie SN z dnia 29 czerwca 2005 r. V

CSK 5/05, niepubl.; postanowienie SN z dnia 14 lipca 2005 r. III CZ 61/05 niepubl.;

postanowienie SN z dnia 21 lipca 2005 r., V CSK 18/05, niepubl.).

Spełniając formalny wymóg skargi kasacyjnej, określony w art. 398 4 § 1 pkt 3

k.p.c., skarżący powinien zawrzeć w niej wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i

wniosek ten uzasadnić wskazując na występowanie w sprawie przynajmniej jednej z

okoliczności stanowiących przesłanki tzw. przedsądu, określone w art. 398 9 § 1 k.p.c. i

przedstawić odpowiednie argumenty prawne, uzasadniające występowanie ściśle

określonej w ustawie przesłanki. Potrzeba przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

powinna być zatem uzasadniona przez skarżącego przy pomocy argumentów

jurydycznych uzasadniających wystąpienie którejkolwiek z przesłanek precyzyjnie

określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 21 lipca 2005 r. sygn.

akt V CSK 18/05). Spełnienie tego wymogu nie jest tożsame z werbalnym powołaniem

się na przesłankę wymienioną w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., bez jakiegokolwiek

uzasadnienia okoliczności wskazujących na wystąpienie przesłanki określonej tym

przepisem. Ponieważ skarga kasacyjna powoda pozbawiona jest właściwie rozumianego

uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przeto podlega ona

odrzuceniu (por. postanowienie SN z dnia 22 września 2005 r. sygn. akt II CSK 7/05).

Uwzględniając więc odrębność obu przedmiotów regulacji w pkt 2 i 3 art. 398 4 § 1

k.p.c. stwierdzić należy, że choć argumentacja skarżącego może się niekiedy w obu tych

kwestiach nawet częściowo pokrywać, to jednak orzeczenie w przedmiocie przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania zapada tylko po uprzednim dokonaniu oceny przyczyn

kwalifikowanych przez ustawodawcę, a określonych w art. 3989 § 1 k.p.c., gdyż tylko one

i ich uzasadnienie mogą być przedmiotem tzw. „przedsądu” i decydują o jego wyniku.

Skoro więc skarga kasacyjna powoda pozbawiona jest adekwatnego uzasadnienia

wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, a więc tego niezbędnego elementu

konstrukcyjnego współkreującego istotę tego środka zaskarżenia, to Sąd Najwyższy

orzekł jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 398 6 § 3 k.p.c. w zw. z

art. 3986 § 2 k.p.c. i art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania

kasacyjnego, ponieważ w wypadku odrzucenia skargi kasacyjnej nie należy się zwrot

kosztów postępowania stronie, która w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o

wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

natomiast nie podniosła zarzutu, że skarga powinna być odrzucona (por. postanowienie

SN z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 563/01, niepubl.; orzeczenie SN z dnia 15

listopada 1934 r., C.II 1677/34, Zb. Urz. 1935, poz. 204).