II CSK 178/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 178/18 POSTANOWIENIE Dnia 23 sierpnia 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z powództwa A.K., J.Ś., P.M., W.M., K.M., A.M., B.M. i K.M.‎przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji "W." Spółce Akcyjnej w W.‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 sierpnia 2018 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powodów P.M., W.M., A.M., B.M. i K.M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt I ACa […]/16, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) nie obciąża skarżących kosztami postępowania kasacyjnego na rzecz strony pozwanej.

UZASADNIENIE

W związku ze skargą kasacyjną powodów P.M., W.M., A.M., B.M. i K.M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 23 sierpnia 2018 r. należy podnieść, co następuje: Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Z punktu widzenia założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia przysługującego od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji i jej funkcji, zadaniem tak zwanego „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących do przedstawienia skargi Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. Skarżący powołali się na potrzebę wykładni art. 448 w zw. z art. 24 § 1 k.c., będących podstawą prawną zasądzonych na rzecz skarżących zadośćuczynień za naruszenie dobra osobistego każdego z powodów w postaci więzi rodzinnej z rodzicami, którzy ponieśli śmierć w dniu 13 sierpnia 2004 r. w wypadku samochodowym, spowodowanym przez kierowcę ubezpieczonego od OC posiadaczy pojazdów mechanicznych u pozwanego ubezpieczyciela.

Powodowie podnieśli także, że w sprawie występuje, ich zdaniem, istotne zagadnienie prawne dotyczące kwestii różnicowania wysokości przyznawanych z powyższego tytułu kwot zadośćuczynienia w zależności od konkretnych okoliczności sprawy, stopnia pokrewieństwa, a nadto, czy sądy powinny brać pod uwagę sumy zasądzane na rzecz pokrzywdzonych w innych podobnych prawach oraz to, czy pokrzywdzeni korzystali z fachowej pomocy psychologicznej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy i dotychczas niewyjaśniony, dotyczący ważnego abstrakcyjnego zagadnienia jurydycznego, którego rozstrzygnięcie przyczyni się do rozwoju prawa i jurysprudencji oraz będzie miało znaczenie nie tylko dla konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także dla wyniku innych podobnych spraw.

Realizacja wskazanej wyżej przesłanki nie polega jednak tylko na sformułowaniu problemu prawnego bazującego na przepisach przytoczonych w podstawie skargi kasacyjnej, ale także na przedstawieniu własnego wywodu wskazującego na zasadność proponowanego przez skarżącego sposobu rozstrzygnięcia zagadnienia oraz wykazującego wadliwość rozwiązania postawionego problemu przez Sąd drugiej instancji. Koncepcja, że najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r. pojawiła się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, które wypracowało ugruntowaną linię orzeczniczą (por. uchwały: z dnia 22 października 2010 r.

III CZP 76/10, OSNC-ZD 2011/2/42, z dnia 13 lipca 2011 r., III CZP 32/11, OSNC 2012/1/10, z dnia 7 listopada 2012 r., III CZP 67/12, z dnia 20 grudnia 2012 r., III CZP 93/12, i z dnia 12 grudnia 2013 r., III CZP 74/13, OSNC 2014, nr 9, poz. 88, oraz wyroki z dnia 26 lipca 2012 r., I PK 18/12, niepubl., z dnia 11 lipca 2012 r., II CSK 677/11, niepubl., z dnia 15 marca 2012 r., I CSK 314/11, z dnia 5 października 2011 r., IV CSK 10/11, OSNC-ZD 2012, nr C, poz. 55). W związku z tym ani dopuszczalność takiego powództwa, ani kryteria ustalania wysokości tego rodzaju zadośćuczynień nie mają charakteru zagadnień prawnych nowych i dotychczas nie wyjaśnionych.

Wysokość konkretnych sum zadośćuczynienia została pozostawiona dyskrecjonalnej władzy sądu meriti, który ustala ją na podstawie analizy wszystkich okoliczności faktycznych każdej indywidualnie rozpoznawanej sprawy. Sąd kasacyjny powinien w zasadzie ingerować w wysokość kwoty zadośćuczynienia wtedy, gdy jest ona rażąco zaniżona lub zawyżona, co nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie. Skarga kasacyjna powodów nie tyle wskazuje na uchybienia czy wady prawne orzeczenia Sądu Apelacyjnego w zakresie wykładni i stosowania art. 448 w zw. z art. 24 § 1 k.c. w ustalonych i starannie omówionych okolicznościach faktycznych sprawy, ile jest wyrazem niezadowolenia skarżących z ostatecznie przyznanych kwot zadośćuczynienia (po 100.000 zł łącznie ze świadczeniem wypłaconym przez pozwanego na rzecz każdego z powodów).

Trzeba jednak przypomnieć, że skarga jest środkiem nadzwyczajnym, a nie trzecią instancją merytoryczną. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji, nie obciążając powodów kosztami postępowania kasacyjnego na rzecz pozwanego, który złożył odpowiedź na skargę kasacyjną (art. 102 k.p.c.). jw ał