II CSK 170/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 170/18 POSTANOWIENIE Dnia 23 sierpnia 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z powództwa Z.O.‎przeciwko […] Zakładowi Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej w W.‎o zapłatę, podwyższenie renty i ustalenie,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 sierpnia 2018 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...]‎z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I ACa […]/14, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego, 3) przyznaje ze środków Skarbu Państwa (Sądu Apelacyjnego w [...]) na rzecz adw. M.K. (do rąk jej substytuta generalnego adw. M.S. – B.) kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł, powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

W związku ze skargą kasacyjną powoda Z.O. od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 23 sierpnia 2018 r. należy podnieść, co następuje:Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia przysługującego od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji i jej funkcji, zadaniem tak zwanego „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących do przedstawienia skargi Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania.

Skarżący powołał się na potrzebę wykładni art. 445 § 1 k.c., który wywołuje, w jego ocenie, rozbieżności w orzecznictwie sądów, polegające na zasądzaniu na rzecz różnych pokrzywdzonych osób, zróżnicowanych kwot zadośćuczynienia przysługującego za krzywdę doznaną przez nie w wyniku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia. Wskazał także na potrzebę wykładni art. 6 k.c. i art. 361 § 1 k.c. w sytuacji uznania przez ubezpieczyciela zgłoszonego przez pokrzywdzonego roszczenia o wypłatę określonej kwoty tytułem zadośćuczynienia i zaspokojenia tego roszczenia przez ubezpieczyciela.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przyczyną kasacyjną w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. jest potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Przez tę rozbieżność należy rozumieć brak zgodności rozstrzygnięć w sprawach o takich samych lub bardzo podobnych stanach faktycznych, w których mają zastosowanie te same przepisy, interpretowane w sposób prowadzący do wydawania zróżnicowanych lub sprzecznych orzeczeń (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2012 roku, I PK 144/12, niepubl., z dnia 13 czerwca 2008 roku, III CSK 104/08, niepubl., z dnia 28 marca 2007 roku, II CSK 84/07, niepubl. i z dnia 12 grudnia 2008 roku, II PK 220/08, niepubl.).

Skarżącego obarcza przy tym ciężar przedstawienia wyodrębnionej i pogłębionej argumentacji prawnej, wyszczególniającej dostrzegane przez stronę poważne wątpliwości interpretacyjne (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2009 roku, I CSK 111/09, niepubl. i z dnia 12 grudnia 2008 roku, II PK 220/08, niepubl.). Chodzi przy tym o wykładnię czyli sposób rozumienia danej normy prawa materialnego lub procesowego. Zawarte w art. 445 § 1 w zw. z art. 444 § 1 k.c. pojęcia: krzywdy, odpowiedniej sumy, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia są jednolicie rozumiane w nauce prawa oraz w orzecznictwie, w którym wypracowano także kryteria wpływające na zakres krzywdy i rozmiar przyznawanego zadośćuczynienia jako formy jej rekompensowania (por. tylko przykładowo wyroki Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2007 r., V CSK 245/07, OSNC-ZD 2008/4/95, z dnia 26 marca 2015 r., V CSK 317/14, niepubl.).

Ocena zakresu zindywidualizowanej krzywdy konkretnej osoby i adekwatnego do niej zadośćuczynienia, jest dokonywana przez sądy stosownie do okoliczności każdego, odrębnie rozpatrywanego przypadku (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2006 r., IV CSK 99/05, OSP 2009, z. 4, poz. 40). Procentowo określony uszczerbek służy tylko jako pomocniczy środek ustalania rozmiaru odpowiedniego zadośćuczynienia. Należne poszkodowanemu (pokrzywdzonemu czynem niedozwolonym) zadośćuczynienie nie może być mechanicznie mierzone przy zastosowaniu stwierdzonego procentu uszczerbku na zdrowiu (por.wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2005 r., I PK 47/05, Monitor Prawa Pracy 2006, nr 4, s. 208).

Skarżący nie wykazał także realnej potrzeby dokonania przez Sąd Najwyższy wykładni art. 6 k.c. w zw. z art. 361 § 1 k.c. Zagadnienia: związku przyczynowego oraz ciężaru dowodu w znaczeniu materialnym, należą do najlepiej opracowanych i wyjaśnionych w orzecznictwie i nauce prawa, kwestii prawnych. W istocie nie występuje więc wskazana przez skarżącego we wniosku przyczyna kasacyjna uzasadniająca przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. W tej sytuacji orzeczono, jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego należnych stronie pozwanej w związku z wniesieniem odpowiedzi na skargę kasacyjną znajduje oparcie w art. 102 k.p.c. Powód korzystał w postępowaniu kasacyjnym z nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej mu z urzędu przez adw.

M.K., stąd Sąd Najwyższy przyznał autorce skargi kasacyjnej stosowną kwotę z tego tytułu, płatną do rąk substytuta generalnego pełnomocnika powoda z urzędu - adwokat M.S.-B. wobec skreślenia adw. M.K. z listy adwokatów z dniem 23 kwietnia 2018 r. jw ał