Supreme Court allows removal of false defrauding accusations from personal profile under personal rights law.

Sygn. akt II CSK 158/18

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 15 maja 2019 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marian Kocon (przewodniczący)

SSN Monika Koba

SSN Roman Trzaskowski (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa M. S.

przeciwko A. B.

o ochronę dóbr osobistych,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 15 maja 2019 r.,

skargi kasacyjnej powódki

od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)

z dnia 5 maja 2017 r., sygn. akt I ACa (…),

uchyla zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z

dnia 6 czerwca 2016 r., II C (…) i przekazuje sprawę temu Sądowi

do

ponownego

rozpoznania

i

rozstrzygnięcia

postępowania kasacyjnego i apelacyjnego.

o

kosztach

UZASADNIENIE

M. S. domagała się zasądzenia od A. B. – ostatecznie na rzecz Fundacji (…)

- kwoty 15.000 zł z ustawowymi odsetkami z tytułu zadośćuczynienia za krzywdę

doznaną wskutek naruszenia jej czci, godności i dobrego imienia oraz

zobowiązanie pozwanej do opublikowania na jej koszt w Gazecie (…) bliżej

oznaczonego oświadczenia, obejmującego przeprosiny i odwołanie nieprawdziwych

informacji, w szczególności co do przywłaszczenia przez powódkę środków

finansowych Polskiej Szkoły (…) w C. w Irlandii (dalej – „Szkoła”), a także do

zamieszczenia przeprosin w Internecie, na stronie www.f[...].com, na osobistym

profilu pozwanej.

Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Ł. oddalił powództwo, a

wyrokiem z dnia 5 maja 2017 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację powódki.

W sprawie ustalono m.in., że od 2008 r. powódka pełniła funkcję dyrektora

Polskiej Szkoły (…) w C. w Irlandii, natomiast pozwana była tam Przewodniczącą

Rady Rodziców. Na tle rozliczeń finansowych związanych z działalnością Szkoły

we wrześniu 2012 r. doszło między stronami do konfliktu, w ramach którego

pozwana

podjęła

różne

działania

podważające

wiarygodność powódki.

W

szczególności zamieszczała na stronie internetowej www.f[...].com oraz innych

informacje o zdefraudowaniu przez powódkę pieniędzy Szkoły, o braku rozliczenia

jej finansów, podrabianiu podpisów pozwanej na dokumentach, jak również

podważała kompetencje powódki jako nauczyciela oraz dyrektora. Pisała także

mejle o takiej treści, kierując je m.in. do Ministerstwa (…), Redakcji Gazety (…) w

W., Ośrodka (…) w W., Fundacji (…) w W., Kongresu (…), Ambasady RP w D. i

pracodawcy powódki. Pozwana komentowała również kandydaturę powódki jako

kandydata Polonii podczas kampanii (…) do Sejmu RP. Prosiła o zainteresowanie

sprawą powódki instytucje, które udzielały Szkole dotacji, jednakże żadna z tych

instytucji nie wszczęła wobec powódki postępowania.

Obie strony od wielu lat mają miejsce zamieszkania w Irlandii. Za granicą

mieszka także cała rodzina powódki, jak również jej znajomi.

Powódka nie prowadzi w Polsce żadnej działalności zawodowej, ani

towarzyskiej. Pełni natomiast różne funkcje społeczne w organizacjach oświatowych.

Współpracowała z fundacjami, m.in. Wspólnotą (…), Ministerstwem (…), gdzie

ustalane były kierunki współpracy z Polonią, jest członkiem Rady przy Ministerstwie

(…), była Prezesem (…) w Irlandii, Skarbnikiem Kongresu (…), Członkiem Rady (…)

przy Ministrze Sprawiedliwości i Równości w Irlandii, Członkiem Międzyagencyjnego

(…) w C.

W 2015 r. powódka zrezygnowała z pracy w Szkole. Mocno przeżyła mejle

i zachowanie pozwanej. Tłumaczenie się z oskarżeń wysuwanych przez pozwaną

było dla niej poniżające. Jednakże większość osób, do których dotarły informacje

od pozwanej, udzieliła powódce wsparcia.

Zachowanie pozwanej nie wywołało żadnych negatywnych konsekwencji dla

powódki na terenie Polski, a przyczyną wystąpienia z pozwem do sądu polskiego

były kwestie finansowe.

Oceniając żądanie powódki, Sądy obu instancji były zgodne, że należy je

analizować w świetle przesłanek wynikających z art. 23, art. 24 i art. 448 k.c., gdyż

powoływała się ona na naruszenie swych dóbr osobistych, dopatrując się go

w zachowaniu pozwanej, polegającym na podważaniu jej kompetencji i uczciwości

jako nauczyciela i dyrektora Szkoły w korespondencji kierowanej przez pozwaną do

różnych instytucji, z którymi powódka współpracowała, jak również w komentarzach

na forach internetowych. Sąd Okręgowy uznał za oczywiste, że wskazywane

w pozwie dobra osobiste pozostają pod ochroną prawa i że zachowanie pozwanej,

pomawiającej powódkę o ujemne postępowanie w życiu zawodowym, „niezależnie

od jego podstaw merytorycznych”, z uwagi na czas trwania oraz sposób, „nie może

być uznane za uprawnione”. Zarazem jednak, zważywszy, że obie strony procesu

mają miejsca zamieszkania w Irlandii i tam też skoncentrowana jest aktywność

życiowa i zawodowa powódki, jak również mając na względzie art. 5 ust. 3

rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. o jurysdykcji

oraz o uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych

i handlowych (Dz.U. UE z 2001 r., L 12, s. 1 ze zm., dalej - "rozporządzenie

44/2001") i orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyroki z dnia

7 marca 1995 r. w sprawie C-68/93, Fiona Shevill, Ixora Trading Inc.,

Chequepoint SARL i Chequepoint International Ltd. p. Presse Alliance SA, i z dnia

25 października 2011 r., w połączonych sprawach C-509/09 i C-161/10, eDate

Advertising GmbH przeciwko X oraz Olivier Martinez i Robert Martinez

przeciwko MGN Limited), Sądy zgodnie przyjęły, że w zakresie odpowiedzialności

za naruszenie dóbr osobistych powódki sądom polskim przysługuje jurysdykcja

jedynie co do krzywd lub szkód spowodowanych w Polsce. Warunkiem uznania

roszczenia za zasadne było zatem wykazanie zmaterializowania się na terytorium

RP szkody mającej stanowić następstwo naruszenia jej dóbr osobistych.

Sądy dostrzegły, że powódka pełni różne funkcje społeczne w organizacjach

oświatowych i współpracuje z instytucjami, mającymi siedzibę w Polsce, i że

instytucje te były adresatem wiadomości mejlowych wysłanych przez pozwaną.

Tym niemniej uznały za decydujące, że zachowanie pozwanej nie wywołało dla

powódki żadnych negatywnych konsekwencji na terenie Polski. Zauważyły, że

żadna z instytucji, do których zwracała się pozwana, mających siedzibę na

terytorium RP, nie zaniechała z tego powodu współpracy z powódką, ani nie

powzięła wątpliwości co do jej rzetelności (nie straciła do niej zaufania). Instytucje

te zignorowały zarzuty i nie wdrożyły wobec powódki żadnych działań. Zdaniem

Sądu Apelacyjnego, tym samym nie było podstaw do przyjęcia, że w ogóle doszło

do naruszenia dóbr osobistych powódki, a tym bardziej, iż skutek tego naruszenia

powstał na terytorium Polski.

Sąd Okręgowy stwierdził ponadto, że powódka nie wykazała, jakiego rodzaju

negatywne konsekwencje na skutek działania pozwanej miałyby wystąpić dla niej

na terenie Polski, skoro ani ona ani jej rodzina i znajomi w Polsce nie przebywają.

Sąd Apelacyjny ocenił zaś, że powódka „w zasadzie” nie sprecyzowała, jakie

szkody miały wyniknąć z kierowania przez pozwaną korespondencji do instytucji

krajowych, i która konkretnie korespondencja do szkody doprowadziła. Zauważył, iż

„w apelacji powódka jedynie pobieżnie zasygnalizowała, że jej krzywda przejawiała

się w konieczności tłumaczenia się z pomówień, co uznała za poniżające

i stresujące”. Nie zgodził się jednak „z takim stanowiskiem” i wskazał, że zajmując

się - jako dyrektor Szkoły - działalnością społeczną ukierunkowaną na pozyskanie

środków służących jej dofinansowaniu i dysponując środkami publicznymi

(społecznymi), powódka i tak musiała się liczyć z obowiązkiem udzielania

wyjaśnień dotyczących źródeł pozyskania środków, ich przeznaczenia, a następnie

sposobu ich wykorzystania, „co wpisywało się w zakres pełnionej przez nią

funkcji i nie mogło podlegać ocenie w kategoriach naruszenia dóbr osobistych”. Sąd

odwoławczy dostrzegł wprawdzie, że w przypadku wpisów zamieszczonych na

forach internetowych szkoda może ujawnić się w każdym miejscu, gdzie

zapewniony jest dostęp do sieci, uznał jednak, iż nie oznacza to, że szkoda

powstała w Polsce. In casu powódka zeznała, że zachowanie pozwanej nie

wywołało dla niej żadnych negatywnych konsekwencji na terenie Polski oraz nie

podnosiła twierdzeń, by ktokolwiek w Polsce został zaangażowany w ten spór

i dołączył do dyskusji internetowej, bądź przynajmniej odczytał jej treść. Portale

internetowe stanowiące forum przedmiotowej dyskusji, w tym f[…].com, miały

charakter zamknięty, a konwersacja toczyła się wyłącznie między rodzicami dzieci

uczęszczających do Szkoły. Ponadto konflikt nie spotkał się z zainteresowaniem na

terenie Polski i nie sposób stwierdzić, by mógł on mieć jakikolwiek wpływ na szanse

powódki w wyborach parlamentarnych. Sąd drugiej instancji zwrócił też uwagę, że

w sytuacji, w której powódka nie wystąpiła z żądaniem usunięcia spornych wpisów,

nieprzekonujące były jej twierdzenia o istnieniu obawy podważenia jej dobrego

imienia w przyszłości w związku z możliwością dalszego odczytywania tych

wpisów.

Wobec tego Sąd Apelacyjny uznał, że mimo wykazania obu określonych

w pozwie „form naruszenia jej dóbr osobistych” (wysłanie obraźliwych wiadomości

mejlowych do instytucji mających siedzibę w Polsce oraz zamieszczenie na forach

internetowych obraźliwych wpisów), powódka nie zdołała wykazać, by wskutek

zachowania pozwanej doznała na terytorium RP szkody czy to majątkowej

(art. 24 § 2 k.c.), czy niemajątkowej (art. 24 § 1 k.c.), która uprawniałaby ją do

uzyskania dochodzonej zapłaty oraz przeprosin. Konsekwencją tego był brak

spełnienia przesłanki w postaci adekwatnego związku przyczynowego między

inkryminowanym zachowaniem a szkodą.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego wniosła powódka,

zaskarżając go początkowo „w całości” i zarzucając naruszenie prawa materialnego,

tj. art. 23 i art. 24 k.c., a także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 378 § 1

oraz art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 382 w związku z art. 391 § 1

oraz w związku z art. 227 k.p.c. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia

braków skargi kasacyjnej powódka sprecyzowała, że przedmiotem zaskarżenia jest

oddalenie

jej

roszczenia

niemajątkowego,

tj.

opublikowania

przeprosin,

i

oddalenia

nie

obejmuje

zobowiązania

pozwanej

żądania

do

zasądzenia

zadośćuczynienia w kwocie 15.000 zł ewentualnie cofnęła skargę kasacyjną

w części dotyczącej oddalenia przez Sąd Apelacyjny żądania zasądzenia od

pozwanej tej kwoty.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Naruszenia art. 378 § 1 oraz art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c.

powódka dopatrzyła się w braku jasnego stwierdzenia przez Sąd Apelacyjny, że

jako własne przyjął ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd pierwszej instancji,

w wyniku czego uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia uniemożliwia – jej zdaniem

- dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do jego wydania, co miało

istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew temu zarzutowi należy jednak zauważyć, że

po przedstawieniu ustaleń faktycznych leżących u podstaw rozstrzygnięcia

pierwszoinstancyjnego, Sąd odwoławczy stwierdził wyraźnie, iż „Sąd I instancji

dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy, znajdujących pełne

oparcie w zebranym materiale dowodowym” (por. s. 5 uzasadnienia), co jest

równoznaczne z przyjęciem tych ustaleń „za własne” i czyni - w tym aspekcie zadość wymaganiom określonym w art. 328 § 2 k.c. Wbrew założeniu powódki,

posłużenie się formułą o „przyjęciu ustaleń sądu pierwszej instancji za własne”

nie jest konieczne, a najistotniejsza jest możliwość ustalenia podstawy faktycznej

rozstrzygnięcia (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2017 r.,

II CSK 603/16, nie publ., z dnia 6 lutego 2018 r., IV CSK 214/17, nie publ. oraz

z dnia 25 maja 2018 r., I CSK 478/17, OSNC 2019, nr 5, poz. 59).

W konsekwencji za nietrafny należało także uznać zarzut naruszenia art. 382

w związku z art. 391 § 1 oraz w związku z art. 227 k.p.c., które miało polegać

na pominięciu przez Sąd drugiej instancji części materiału dowodowego zebranego

w postępowaniu, w szczególności dowodów z dokumentów, z treści których wynika,

że powódka współpracuje z wieloma instytucjami w Polsce, w szczególności

Wspólnotą (…), Ministerstwem (…), jest członkiem Rady przy Ministerstwie (…),

oraz tej część zeznań powódki, z treści których wynika, że niejednokrotnie

tłumaczyła się adresatom wiadomości kierowanych przez pozwaną, wyjaśniając iż

informacje w nich zawarte są nieprawdziwe, co za każdym razem powodowało

wstyd, zażenowane oraz wzbudzało szereg innych negatywnych uczuć u powódki.

Zarzut ten nie uwzględnia, że akceptując podstawę faktyczną wyroku Sądu

Okręgowego,

Sąd

Apelacyjny

zaakceptował

też

ustalenie,

iż

powódka

współpracowała z fundacjami, m.in. Wspólnotą (…) i Ministerstwem (…), oraz jest

członkiem Rady przy Ministerstwie (…), jak również ustalenie, że tłumaczenie się z

oskarżeń wysuwanych przez pozwaną było dla niej poniżające (por. k. 548v).

Wskazując, że „w apelacji powódka jedynie pobieżnie zasygnalizowała, że jej

krzywda przejawiała się w konieczności tłumaczenia się z pomówień, co uznała za

poniżające i stresujące”, Sąd Apelacyjny nie zanegował tej okoliczności, a o

oddaleniu apelacji zadecydowały inne względy, które podlegają ocenie pod kątem

zgodności z prawem materialnym.

W tym zakresie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 23 k.c. przez jego

błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że powódka wykazała dwie „formy

naruszenia jej dóbr osobistych”, podczas gdy „formy naruszenia dóbr osobistych”

nie należą do przesłanek opisanych w treści art. 23 k.c., jak również przez

przyjęcie, że mimo wykazania tych form naruszenia, powódka nie wykazała

dalszych przesłanek uprawniających do ochrony jej dóbr osobistych, choć ze stanu

faktycznego sprawy wynika wniosek odmienny. Z kolei naruszenie art. 24 k.c.

dostrzegła w przyjęciu, że do zmaterializowania się szkody powstałej na skutek

naruszenia dóbr osobistych, takich jak cześć oraz dobre imię dochodzi wyłącznie

wówczas, gdy to naruszenie spotyka się z materialną reakcja adresata, do którego

dotarły treści naruszające te dobra - podczas gdy zgodnie z powszechnie przyjętym

poglądem doktryny oraz orzecznictwa, naruszenie czci i dobrego imienia następuje

z chwilą, gdy treści naruszające te dobra jedynie dotrą do adresata – oraz

w przyjęciu, że powódka nie zdołała wykazać, iż na skutek działań pozwanej

poniosła na terytorium Polski szkodę, choć ze stanu faktycznego sprawy wyraźnie

wynika,

iż

nieprawdziwe

informacje

formułowane

przez

pozwaną

zostały

skierowane i dotarły do wielu podmiotów mających siedzibę na terytorium RP,

z którymi powódka współpracowała, wywołując - w świetle obiektywnych kryteriów

– przynajmniej wątpliwość co do wiarygodności działań powódki, a tym samym

doszło do naruszenia dóbr osobistych powódki, jej czci oraz dobrego imienia.

Rozpatrując zarzuty naruszenia prawa materialnego, należy uwzględnić – co

trafnie uczyniły Sądy obu instancji - że zgodnie z właściwym czasowo art. 5

pkt 3 rozporządzenia 44/2001 (por. art. 66 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu

Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie

jurysdykcji i uznawania orzeczeń oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych

i handlowych, Dz. Urz. UE z 2012 r., L 351, s. 1 ze zm.), interpretowanym

z uwzględnieniem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej,

w sprawie o ochronę czci, osoba, która ma miejsca zamieszkania w innym państwie

członkowskim niż Polska (in casu pozwana mieszka w Irlandii), może być pozwana

przed sądem polskim, jeżeli zniesławiające treści były rozpowszechniane w Polsce

i ofiara twierdzi, że doznała tu uszczerbku na czci; jednakże w takim przypadku

jurysdykcja sądu polskiego obejmuje tylko uszczerbek doznany w Polsce

(por. też uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2017 r., III CZP 82/17,

OSNC 2018, nr 10, poz. 93 i tam przywoływane orzecznictwo Trybunału). W

wyroku

z dnia 7 marca

1995

r.,

C-68/93,

w

sprawie

Shevill

Trybunał

Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że w przypadku zniesławienia

spowodowanego publikacją prasową uszczerbek na honorze, reputacji i dobrym

imieniu powstaje w miejscach, w których publikacja jest rozpowszechniana,

jeżeli poszkodowany jest tam znany (por. pkt 29). Zarazem wyjaśnił, że

o tym, czy zdarzenie sprawcze może być uznane za powodujące uszczerbek,

i o obciążających

powoda

obowiązkach

dowodowych,

decyduje

prawo

merytoryczne określone zgodnie z krajowym prawem kolizyjnym (por. pkt 37-41).

Biorąc zatem pod uwagę wyłączenie przewidziane w art. 1 ust. 2 lit. g

rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 864/2007 z dnia

11 lipca 2007 r. dotyczącego prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych

(Dz. Urz. UE z 2007 r., L 199, s. 40), treść art. 16 ust. 2 p.p.m. oraz żądanie pozwu,

należy stwierdzić, że właściwe dla oceny, czy powódka doznała w Polsce

uszczerbku na czci jest prawo polskie.

Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że pozwana zamieszczała na

stronach internetowych www.facebook.com i innych wpisy zawierające informacje

o zdefraudowaniu przez powódkę pieniędzy Szkoły, o braku rozliczenia jej

finansów, podrabianiu podpisów pozwanej na dokumentach, oraz podważające jej

kompetencje jako nauczyciela oraz dyrektora, i wysłała wiadomości mejlowe o tej

treści do różnych instytucji mających siedzibę w Polsce, w tym tych, z którymi

powódka współpracowała. W związku z tym powódka musiała tłumaczyć się

z wysuwanych wobec niej oskarżeń, co było dla niej poniżające.

Okoliczność, że pozwana adresowała „obraźliwe” mejle do instytucji

położonych w Polsce, z którymi powódka współpracowała, jest wystarczająca

do stwierdzenia, iż zaistniały tu negatywne skutki stawianych jej zarzutów.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego dla oceny, czy określona

wypowiedź narusza dobro osobiste, decydujące znaczenie ma obiektywny miernik

w postaci opinii przeciętnej, rozsądnie i uczciwie myślącej osoby, a stosując ten

miernik sąd nie bada rzeczywistej reakcji społecznej, lecz ocenia, czy wypowiedź

mogła stać się podstawą negatywnych ocen i odczuć u przeciętnego, rozsądnie

postępującego człowieka (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca

2009 r., II CSK 58/09, nie publ., z dnia 29 października 2010 r., V CSK 19/10,

OSNC-ZD, nr B, s. 37, z dnia 18 czerwca 2009 r., II CK 58/09, nie publ., z dnia

18 stycznia 2013 r., IV CSK 270/12, OSNC 2013, nr 7-8, poz. 94, z dnia 30 czerwca

2017 r., I CSK 603/16, OSNC-ZD 2018, nr 3, poz. 45, z dnia 9 marca 2018 r.,

I CSK 227/17, nie publ., i z dnia 27 września 2018 r., I CSK 581/17, nie publ.). Jest

oczywiste, że zarzut zdefraudowania pieniędzy przeznaczonych na Szkołę stawiał

powódkę w negatywnym świetle, narażając ją na utratę zaufania niezbędnego do

wykonywania jej działalności społecznej w Polsce. Już to stanowi negatywny

skutek, którego usunięcia można domagać się - w razie stwierdzenia bezprawnego

naruszenia dobra osobistego - na podstawie art. 24 § 1 zd. 2 k.c. Okoliczność –

trudna, jeżeli w ogóle możliwa, do stanowczego stwierdzenia - że do utraty tego

zaufania faktycznie nie doszło, np. wskutek niskiej wiarygodności oskarżeń albo

zabiegów samego oskarżonego (np. jego wyjaśnień), nie może wyłączać żądania

odwołania informacji, jeżeli są one nieprawdziwe. Choćby dlatego, że czym innym

jest uznanie informacji za niewiarygodną, a czym innym pewność, że była ona

nieprawdziwa, jak również z tego względu, iż poziom zaufania może podlegać

zmianom, na których może ważyć także nie skorygowane, pierwotnie uznane za

niewiarygodne, oskarżenie. Ponadto in casu doznaną przez powódkę negatywną

konsekwencją oskarżeń pozwanej była „poniżająca” konieczność ustosunkowania

się do nich. Nie sposób bowiem zgodzić się z twierdzeniem Sądu Apelacyjnego,

sytuującego

ją

w

ramach

ogólniejszego

obowiązku

„tłumaczenia

się”

z

dysponowania środkami publicznymi. Obowiązku udzielenia informacji o sposobie

wykorzystania

środków

publicznych

(społecznych)

nie

można

zrównać

z

koniecznością odpierania zarzutu przywłaszczenia tych środków.

W tej sytuacji, wbrew stanowisku Sądów obu instancji nie można uznać,

że wystarczającą podstawą oddalenia żądania powódki jest jej oświadczenie, iż

zachowanie pozwanej nie wywołało dla niej żadnych negatywnych konsekwencji na

terenie Polski. Zważywszy ponadto, że wychodząc z odmiennych założeń Sąd

pierwszej

instancji

bezzasadnie

uchylił

się

od

oceny

prawdziwości

(„podstaw merytorycznych) stawianych powódce przez pozwaną zarzutów – m.in.

pominął, jako pozbawione znaczenia w sprawie, pisma dotyczące faktycznego

rozliczenia przez powódkę finansów Szkoły – i tym samym od właściwej,

merytorycznej oceny zasadności powództwa obejmującego żądanie odwołania

nieprawdziwych

informacji,

Sąd

Najwyższy

uznał

za

właściwe

uchylenie

w zaskarżonej części (tj. co do roszczenia niemajątkowego) również wyroku Sądu

Okręgowego.

Z tych względów, na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,

jak w sentencji.

aj