II CSK 14/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 14/08

POSTANOWIENIE

Dnia 14 marca 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Kwaśniewski

w sprawie z wniosku M. C., R. C., R. K. i H. K.

przy uczestnictwie F. C., I. D., I. H., K. H., L. H., M. H., J. C., H. C., L. C., K. C., M. P., K.

M., K. C., A. C., M. C., U. C., G. N., M. B., M. D., A. D., J. P. D. i K. L.

o uwłaszczenie,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 marca 2008 r.,

na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania I. D.

od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt II Ca (…),

odrzuca skargę kasacyjną i nie obciąża uczestniczki postępowania Ireny D.

kosztami postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Zaskarżone skargą kasacyjną postanowienie wydane zostało w dniu 21 grudnia

2006 r., a zatem wniesiona od niego skarga kasacyjna spełniać powinna wszelkie

wymogi formalne, wynikające z treści przepisów art. 3984 § 1 i § 2 k.p.c.

W paragrafie pierwszym art. 3984 k.p.c. ustawodawca skatalogował odrębnie w

czterech punktach konstrukcyjne elementy każdej skargi kasacyjnej, a więc cechy

istotne (kreatywne) tego tylko szczególnego środka odwoławczego, podkreślające

zarazem w ten sposób rangę tychże elementów. Natomiast w zdaniu pierwszym § 2 art.

3984 k.p.c. wskazano na pozostałe wymagania tej skargi, które stawiane są każdemu

pismu procesowemu (art. 126 k.p.c. – 128 k.p.c.) z rygorem przewidzianym w art. 130

k.p.c.

Już wcześniej przyjęto w orzecznictwie, że brak któregokolwiek z kreatywnych

elementów kasacji, a określonych w którymkolwiek z punktów nieobowiązującego już

art. 3933 § 1 k.p.c. nie podlega naprawieniu w trybie art. 130 § 1 k.p.c., a kasacja

dotknięta takim nieusuwalnym brakiem podlegała odrzuceniu a limine (postanowienie

SN z dnia 9 listopada 2000 r., II CKN 1385/00, OSNC 2001 r., z 3, poz. 51;

postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2000 r. V CKN 1780/00, OSNC 2001 r., z. 3, poz.

52).

Obowiązek przedstawienia przez skarżącego m.in. wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia, a wynikający z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.,

wiąże się z instytucją tzw. „przedsądu”, polegającego m. in. na możliwości Sądu

Najwyższego odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.).

Ten możliwy sposób zakończenia postępowania kasacyjnego, a kolidujący niewątpliwie

z intencją strony wnoszącej skargę kasacyjną dowodzi zrównania rangą obowiązku

przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.) z

obowiązkiem odrębnego przedstawienia oraz uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.). Odrębne wyartykułowanie przez

ustawodawcę obu kategorii obowiązków dowodzi tego, że nie są one tożsame.

W konsekwencji za spełnienie wymogu z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. nie można uznać

jedynie odwołania się przez skarżącego do uzasadnienia podstaw kasacyjnych

i sformułowanych w ich ramach zarzutów, z pominięciem wyraźnego, odrębnego i

ścisłego przytoczenia co najmniej jednej z spośród okoliczności wymienionych w art.

3989 § 1 k.p.c., wraz z jej stosownym uzasadnieniem przy pomocy argumentów

jurydycznych (por. postanowienie SN z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC

2001, z. 10, poz. 156; postanowienie SN z dnia 5 czerwca 2001 r., IV CZ 45/01, OSNC

2001, z. 10, poz. 157). W odniesieniu do skargi kasacyjnej zachowuje aktualność

utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym wymagania z art. 3984 § 1

k.p.c. mają samodzielny byt i nie mogą być traktowane zamiennie (postanowienie SN z

dnia 29 czerwca 2005 r. V CSK 5/05, niepubl.; postanowienie SN z dnia 14 lipca 2005 r.

III CZ 61/05 niepubl.; postanowienie SN z dnia 21 lipca 2005 r., V CSK 18/05, niepubl.).

Spełniając formalny wymóg skargi kasacyjnej, określony w art. 398 4 § 1 pkt 3

k.p.c., skarżący powinien zawrzeć w niej wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i

wniosek ten odrębnie uzasadnić, wskazując na występowanie w sprawie przynajmniej

jednej z okoliczności stanowiących przesłanki tzw. przedsądu, określone w art. 398 9 § 1

k.p.c. i przedstawić odpowiednie argumenty prawne, uzasadniające występowanie ściśle

określonej w ustawie przesłanki. Potrzeba przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

powinna być zatem uzasadniona przez skarżącego przy pomocy argumentów

jurydycznych uzasadniających wystąpienie którejkolwiek z przesłanek precyzyjnie

określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 21 lipca 2005 r. sygn.

akt V CSK 18/05). Spełnienie tego wymogu nie jest tożsame z samym sformułowaniem

czterech pytań uznanych przez skarżącą za istotne zagadnienie prawne z zakresu

prawa rzeczowego, bez żadnego jurydycznego uzasadnienia, że pytania te stanowią

zagadnienie prawne i to o istotnym charakterze. Ponieważ skarga kasacyjna

uczestniczki postępowania pozbawiona jest właściwie rozumianego uzasadnienia

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przeto podlega ona odrzuceniu

(por. postanowienie SN z dnia 22 września 2005 r. sygn. akt II CSK 7/05).

Uwzględniając więc odrębność obu przedmiotów regulacji w pkt 2 i 3 art. 398 4 § 1

k.p.c. stwierdzić należy, że choć argumentacja skarżącego może się niekiedy w obu

tych kwestiach nawet częściowo pokrywać, to jednak orzeczenie w przedmiocie

przyjęcia kasacji do rozpoznania zapada tylko po uprzednim dokonaniu oceny przyczyn

kwalifikowanych przez ustawodawcę, a określonych w art. 3989 § 1 k.p.c., gdyż tylko

one i ich uzasadnienie mogą być przedmiotem tzw. „przedsądu” i decydują o jego

wyniku.

Skoro więc skarga kasacyjna uczestniczki postępowania pozbawiona jest

adekwatnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, a więc tego

niezbędnego

elementu

konstrukcyjnego,

współkreującego

istotę

tego

środka

zaskarżenia, to Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia, działając na

podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3986 § 2 k.p.c. i art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. w zw.

z art. 13 § 2 k.p.c.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. w

zw. z art. 13 § 2 k.p.c.