II CSK 112/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 112/09

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 września 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)

SSN Wojciech Jan Katner

SSN Marian Kocon (sprawozdawca)

Protokolant Anna Wasiak

w sprawie z powództwa J.C. i Z.C.

przeciwko P. - Spółce Akcyjnej

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej

w dniu 16 września 2009 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 23 września 2008 r., sygn. akt [...]

oddala skargę kasacyjną i zasądza od pozwanego na rzecz

powodów kwotę 2.700 zł (dwa tysiące siedemset) tytułem zwrotu

kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 23 września 2008 r. oddalił apelację

pozwanego P. S.A. od wyroku Sądu Okręgowego w K., którym zasądzono od

pozwanego na rzecz powodów kwotę 80.000 zł z odsetkami tytułem wyrównania

szkody wyrządzonej przez agenta ubezpieczeniowego. Sąd ustalił, że zawarł on

umowę ubezpieczenia upraw rolnych na sumę przekraczającą maksymalną

wysokość, i dalej, że pozwany niezwłocznie po otrzymaniu wiadomości o zawarciu

tej umowy oświadczył powodom, iż jej nie potwierdza (art. 760 3 k.c.). Uznał, że za

powstałą szkodę pozwany odpowiada na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 22

maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym (Dz. U. Nr 124, poz. 1154 ze zm..

dalej: „ustawy", bądź „ustawy o pośrednictwie").

Skarga kasacyjna pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego - oparta na

podstawie pierwszej z art. 3983 k.p.c. - zawiera zarzut naruszenia art. 11 ust. 1

ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym, i zmierza do uchylenia tego wyroku

oraz oddalenia powództwa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Istota zarzutu skargi kasacyjnej sprowadza się do twierdzenia, że Sądy

niższej instancji z naruszeniem art. 11 ust. 1 ustawy o pośrednictwie

ubezpieczeniowym

przyjęły,

że

powodom

przysługuje

wobec

skarżącego

roszczenie o naprawienie szkody, którą ponieśli w wyniku zawarcia umowy

ubezpieczenia upraw rolnych nie wiedząc o przekroczeniu zakresu umocowania.

Zdaniem skarżącego nie łączy go z powodami żaden stosunek zobowiązaniowy.

Skarżący pomija, podnosząc przytoczony zarzut, że przewidziana w art. 11

ust. 1 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym odpowiedzialność zakładu

ubezpieczeń ma charakter deliktowy.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym za

szkodę wyrządzoną przez agenta ubezpieczeniowego w związku z wykonywaniem

czynności agencyjnych odpowiada zakład ubezpieczeń, na rzecz którego agent

ubezpieczeniowy

działa.

Z

treści

tego

przepisu

jednoznacznie

wynika,

że odpowiedzialność zakładu powstaje z chwilą wystąpienia szkody niezależnie od

istniejącego uprzednio między zakładem a ubezpieczającym stosunku prawnego.

Inaczej, wystąpienie szkody dopiero rodzi stosunek zobowiązaniowy między

zakładem a ubezpieczającym.

Zakład ubezpieczeń za szkodę wyrządzoną przez agenta odpowiada na

zasadzie ryzyka. Oznacza to, że nie może zwolnić się od tej odpowiedzialności

wykazując, że nie ponosi winy w wyborze agenta. Artykuł 11 ust. 1 ustawy

o pośrednictwie ubezpieczeniowym wprost wyłącza taką możliwość.

Warunkiem powstania obowiązku zakładu ubezpieczeń naprawienia szkody

na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym jest

wykazanie

istnienia

trzech

przesłanek,

mianowicie:

szkody,

faktu,

który

spowodował tę szkodę oraz związku przyczynowego między szkodą a faktem.

Szkoda warunkuje odpowiedzialność zakładu jedynie wówczas, gdy agent

wyrządził ją w związku z wykonywaniem czynności agencyjnych.

Skarżący nie kwestionuje, że wskazane przesłanki zostały wykazane,

co czyni bezzasadnym podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 11 ust.

1 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym.

Z tych przyczyn orzeczono, jak w wyroku.