II CO 6/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CO 6/08

POSTANOWIENIE

Dnia 27 sierpnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Strus (przewodniczący)

SSN Gerard Bieniek

SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian (sprawozdawca)

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 sierpnia 2008 r.,

skargi A. J.

o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia

26 lutego 2003 r., sygn. akt II CK (…) wydanym w sprawie z wniosku D. R.

przy uczestnictwie A. J., J. R., M. J. obecnie R. P., A. R. obecnie G., S. R., M. R. i M. R.

o uznanie wyroku sądu zagranicznego,

oddala skargę.

Uzasadnienie

Uczestniczka postępowania o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego A. J.

złożyła

skargę

o

wznowienie

postępowania

zakończonego

prawomocnym

postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2003 r., II CK 13/03, którym

oddalono kasację D. R., wnioskodawczyni w tym samym postępowaniu, wniesionej od

postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 21 kwietnia 1999 r. Tym ostatnim

postanowieniem oddalona została apelacja wnioskodawczyni oraz uczestniczki

postępowania M. R. od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w P. z dnia 16 lutego 1998

r. oddalającego wniosek o uznanie pkt 12 orzeczenia Sądu Hrabstwa K.

Jako podstawę skargi skarżąca wskazała pozbawienie jej możliwości udziału w

postępowaniu o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego i tym samym możności obrony

swoich praw prowadzące do nieważności postępowania. Wskazała, że pełnomocnictwo,

uznane przez Sąd Okręgowy, a następnie Apelacyjny oraz Sąd Najwyższy za

pełnomocnictwo do doręczeń, w istocie takiego charakteru nie miało. Z jego treści

wynika bowiem, że W. B., wuj skarżącej, został umocowany do załatwiania spraw

spadkowych po zmarłych H. R. oraz B. R. i reprezentowania interesów spadkobierców

wymienionych

wyżej

osób

w

zakresie

kontroli

wszystkich

przedsięwzięć

i przedsiębiorstw zmarłego. Doręczając zatem pisma procesowe W. B. Sądy pozbawiły

skarżącą możliwości ochrony jej praw i doprowadziły do tego, że nie była świadoma, iż

toczy się postępowanie o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego. O fakcie tym, jak

również o wyniku postępowania dowiedziała się z list siostry w styczniu 2008 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozstrzygnięcie dotyczące zasadności skargi o wznowienie postępowania

zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2003 r., II CK (…)

wymaga oceny pełnomocnictwa udzielonego m.in. przez A. J. W. B. w 1992 r. Z treści

tego pełnomocnictwa wynika, że mocodawcy, z uwagi na zamieszkanie poza Polską,

udzielili swojemu wujowi kompetencji do prowadzenia bieżących spraw związanych z

toczącymi się przed polskimi sądami postępowaniami związanymi z dziedziczeniem po

B. R. i H. R. Określenie „sprawa spadkowa" użyte w treści umocowania, biorąc pod

uwagę dalszy ciąg zdania, nie może być ograniczone jedynie do toczących się przed

sądami powszechnymi spraw dotyczących stwierdzenia nabycia spadku ewentualnie

działu spadku. Wskazuje na to zakres umocowania: „...do działania, składania wszelkich

oświadczeń i wniosków przed urzędami, sądami, osobami prawnymi i fizycznymi".

Wskazana treść jednoznacznie wskazuje na szerokie kompetencje pełnomocnika.

Trzeba dodać, że pełnomocnictwo obejmuje także „reprezentowanie interesów

wszystkich spadkobierców B. R. w zakresie kontroli wszystkich przedsięwzięć i

przedsiębiorstw zmarłego i składania informacji w tym zakresie” jednemu ze

spadkobierców. Można więc uznać, że mamy do czynienia z pełnomocnictwem

ogólnym.

W takiej sytuacji Sądy orzekające miały prawo ograniczyć się do powiadamiania

jedynie pełnomocnika o toczących się postępowaniach, gdyż pozostawało to w

granicach umocowania tego ostatniego. Stąd chybione są rozważania skarżącej

odnoszące

się

do

obowiązku

powiadomienia

zainteresowanego

o

wszczęciu

postępowania, jak również stwierdzenia dotyczące niemożliwości uznania skuteczności

udzielonego pełnomocnictwa (gdyby założyć, że jest to jednak pełnomocnictwo dla

doręczeń) w sytuacji, gdy postępowanie o uznane orzeczenia sądu zagranicznego,

jakkolwiek w konkretnych okolicznościach nie stanowi sprawy spadkowej w rozumieniu

art. 1108 § 1 k.p.c., pozostaje w związku z faktem śmierci B. R. i dziedziczeniem po nim.

Jest więc „sprawą spadkową" w rozumieniu pełnomocnictwa udzielonego W. B.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.