II CO 51/20 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CO 51/20 POSTANOWIENIE Dnia 12 marca 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa małoletniego B. B. ‎przeciwko A. B. ‎o podwyższenie alimentów, sygn. akt VIII RC (…),‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 marca 2020 r.,‎na skutek wystąpienia Sądu Rejonowego w S. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu (art. 441 k.p.c.), odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 8 lutego 2020 r. Sąd Rejonowy w S. wystąpił na podstawie art. 441 k.p.c. do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy z powództwa małoletniego B. B. przeciwko A. B. o podwyższenie alimentów do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Sąd Rejonowy wskazał, że pomiędzy powodem w niniejszej sprawie a sędzią tego Sądu K. P. toczy się postępowanie przed Sądem Okręgowym w S. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę. Takie postępowania toczą się także przeciwko innym sędziom orzekającym w Wydziale VIII Rodzinnym i Nieletnich Sądu Rejonowego w S. – E. B. i M.

K.. W tej sytuacji rozpoznawanie sprawy alimentacyjnej powoda przez sędziów Sądu Rejonowego w S. może stać w sprzeczności z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Strony nie odniosły się do stanowiska Sądu Rejonowego wyrażonego w postanowieniu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Art. 441 k.p.c., powołany przez Sąd Rejonowy w S. jako podstawa niniejszego wniosku, wprowadza wyjątek od zasady, że sprawę powinien rozpoznać sąd właściwy, a zatem ten, na który wskazują określone w ustawie przesłanki. Przepis ten musi być zatem wykładany ściśle i wąsko.

Przesłanką jego zastosowania jest dobro wymiaru sprawiedliwości, którego elementem jest działanie w sposób sprzyjający społecznemu postrzeganiu sądu jako organu bezstronnego, a zatem takiego, na którego decyzje mają wpływ jedynie czynniki merytoryczne. Strony niniejszego postępowania o podwyższenie alimentów oraz matka powoda, działająca w tej sprawie jako jego przedstawiciel ustawowy zaangażowane są nie tylko w postępowanie, w którym zgłoszony został niniejszy wniosek, ale i w inne postępowania przed Sądem Rejonowym w S. pozostające w związku z władzą rodzicielską nad małoletnim powodem.

Matka powoda występowała w tych sprawach z wnioskami o wyłączenie sędziów, a z inicjatywy reprezentowanego przez nią powoda wszczęte zostały przed Sądem Okręgowym w S. postępowania o ochronę dóbr osobistych powoda przeciwko niektórym sędziom prowadzącym postępowania z jego udziałem, po podjęciu przez nich rozmaitych rozstrzygnięć. Dotyczy to także sędziego M. K. , która przez pewien czas prowadziła postępowanie w niniejszej sprawie. Obsada Sądu Rejonowego w S. jest jednak liczniejsza i w Sądzie tym może być wyznaczony skład do rozpoznania także środków zaskarżenia wniesionych w sprawie.

Sędzia, któremu przypadło rozpoznanie niniejszej sprawy nie zgłaszał okoliczności uzasadniających jego wyłączenie, a i strony z takim wnioskiem nie występowały. Wytoczenie przez stronę przeciwko sędziom, którzy wykonywali czynności procesowe w sprawie prowadzonej z jej udziałem powództw o ochronę dóbr osobistych, podlegających rozpoznaniu przez inny Sąd, niż ten, w którym toczy się kolejna sprawa z udziałem strony, samo w sobie nie jest argumentem dostatecznie przemawiającym za wyłączeniem wszystkich sędziów w sądzie właściwym do rozpoznania takiej sprawy i za przekazaniem sprawy innemu sądowi równoważnemu z powołaniem się na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Uznanie samego tylko wytoczenia powództw przeciwko sędziom w związku z czynnościami, jakie podejmowali w sprawach z udziałem strony za argument dostatecznie przemawiający za wyłączeniem sądu od rozpoznania kolejnej sprawy z udziałem tej strony, prowadziłoby do zbyt łatwego omijania przepisów o właściwości sądu. Nie ma zresztą żadnej gwarancji, że sędziowie tego innego sądu nie będą objęci wnioskami o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy albo nie zostaną przeciwko nim skierowane pozwy przez stronę, której sprawę prowadzą.

Przedstawicielka ustawowa powoda spowodowała zainteresowanie Rzecznika Praw Dziecka przebiegiem postępowań z udziałem powoda, a oświadczeniem z 24 października 2019 r. udział w postępowaniu w niniejszej sprawie zgłosił Prokurator Prokuratury Rejonowej w S. (k. 1101). Zaangażowanie tych organów państwa w postępowanie może sprawić, że działanie Sądu w sprawie będzie postrzegane społecznie jako bezstronne.Powyższe okoliczności wykluczają potrzebę zastosowania w sprawie ‎art. 441 k.p.c. aj