II CNPP 20/24 · Sąd Najwyższy

II CNPP 20/24 POSTANOWIENIE 6 marca 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Krajewski (przewodniczący)‎SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca)‎SSN Maciej Kowalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 6 marca 2025 r. w Warszawie‎skargi J.S.F. i E.F. ‎o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Zamościu z 29 lipca 2020 r., I Ca 88/20,‎wydanego w sprawie z wniosku J.S.F. i E.F. ‎z udziałem L.F., T.F., T.M.F. (poprzednika prawnego gminy miejskiej H.) ‎o dział spadku po H.F. i H.F. i o zniesienie współwłasności nieruchomości odrzuca skargę w części, w jakiej została ona przyjęta do rozpoznania postanowieniem Sądu Najwyższego z 17 listopada 2021 r., IV CNP 15/21. Agnieszka Góra-Błaszczykowska Marcin Krajewski Maciej Kowalski (P.H.)

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 4244 zd. 2 k.p.c. podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Wynika to z charakteru postępowania przed Sądem Najwyższym oraz z funkcji tego Sądu, ukonstytuowanego jako sąd prawa, sprawującego nadzór nad działalnością sądów powszechnych w zakresie orzekania. Ocena dowodów pozostaje zatem wyłączną domeną sądów powszechnych i nie może być dokonywana oraz kontrolowana przez Sąd Najwyższy.Sformułowane przez skarżącego zarzuty dotyczyły niewłaściwego ustalenia składu i wartości spadku podlegającego podziałowi (art.684 k.p.c.), niewłaściwego ustalenia nakładów wnioskodawców na nieruchomość objętą postępowaniem (art.618 § 1 k.p.c.) a w konsekwencji wysokości spłat na rzecz uczestników.Analiza zarzutów skargi doprowadziła do wniosku, że w rzeczywistości dotyczą one ustalenia faktów i oceny dowodów, a więc zagadnień całkowicie pozostających poza kontrolą Sądu Najwyższego.

Skarżący usiłuje bowiem podważyć ustalenia sądów powszechnych co do wysokości nakładów, a co za tym idzie – wysokości spłat. W okolicznościach sprawy zarzut naruszenia prawa procesowego (art. 684 k.p.c. w zw. z art. 618 § 1 k.p.c.) ma charakter pozorny. Skupia się bowiem w istocie na niedopuszczalnym zakwestionowaniu ustalonego ‎w sprawie stanu faktycznego i poczynionej przez sądy obu instancji oceny dowodów. Jak wyraził to Sąd Najwyższy w postanowieniu z 31 sierpnia 2022 r., ‎I CNP 136/22, ocena dowodów pozostaje wyłączną domeną sądów powszechnych i nie może być dokonywana oraz kontrolowana przez Sąd Najwyższy.Tym samym również te zarzuty muszą być uznane za niedopuszczalne, ponieważ, wbrew wyraźnemu zakazowi ustawowemu, w istocie zmierzają do podważenia ustaleń faktycznych, na których został oparty zaskarżony wyrok (zob. postanowienie SN z 25 maja 2022 r.

I CNP 113/220).Sąd Najwyższy rozważał skutki wydanego uprzednio postanowienia ‎o przyjęcia skargi do rozpoznania i uznał, że dopuszczalne jest odrzucenie skargi nawet po jej przyjęciu. Stosownie bowiem do art. 4248 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy odrzuca skargę, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd niższej instancji, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 4245 § 1, jak również skargę z innych przyczyn niedopuszczalną. Sąd Najwyższy nie jest związany wstępną oceną, która skutkowała przyjęciem skargi do rozpoznania.

Brak odrzucenia skargi z powodu naruszenia zakazu z art. 4244 k.p.c. na etapie przedsądu nie unicestwia obowiązku odrzucenia skargi, która w rzeczywistości narusza zakaz oparcia jej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów.Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. odrzucił skargę. Agnieszka Góra-Błaszczykowska Marcin Krajewski Maciej Kowalski(P.H.) [a.ł]