II CNP 58/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CNP 58/09

POSTANOWIENIE

Dnia 6 października 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Helena Ciepła

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 6 października 2009 r.,

skargi K.H. o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 22 listopada 2006 r., sygn. akt [...],

wydanego w sprawie z powództwa K.H.

przeciwko Przedsiębiorstwu "P." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o

zapłatę,

odrzuca skargę i zasądza od skarżącego na rzecz pozwanego

Przedsiębiorstwa "P." Spółki z o.o. kwotę 200 zł tytułem kosztów

postępowania skargowego.

Uzasadnienie

Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 listopada 2006 r., którym zmieniono wyrok

Sądu Okręgowego w S. z dnia 27 stycznia 2006 r. przez zasądzenie na jego rzecz

kwoty 5.600 zł, a w pozostałej części apelację oddalono.

Skarżący

oparł

skargę

na

zarzutach

naruszenia

przepisów

prawa

materialnego, to jest:

1. art. 735 § 2 k.c. - przez przyjęcie, że obowiązująca taryfa musi wynikać

wyłącznie z umowy stron odnośnie każdego rodzaju czynności,

2. art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji

i prywatyzacji - przez rażąco sprzeczne z art. 1 ust. 1 tej ustawy przyjęcie,

że przepis ten nie znajdował uzasadnienia w sprawach, w których powód

występował, jako pełnomocnik procesowy P. Sp. z o.o.

3. § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r.

w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców

prawnych oraz § 1 pkt 1 i § 10 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej

przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - przez przyjęcie,

że przepisy te nie mogą stanowić, w braku umowy stron, taryfy w rozumieniu

art. 735 k.c.

oraz na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, to jest:

1. art. 233 § 1 k.p.c. - przez odstąpienie od nakazu swobodnej oceny

zebranego materiału dowodowego i zastąpienie jej oceną dowolną,

2. art. 365 § 1 k.p.c. - przez pominięcie mocy wiążącej, w części zasądzającej

koszty procesu łącznie z wynagrodzeniem powoda, prawomocnych wyroków

właściwych sądów i dokonanie w tym zakresie odmiennej oceny własnej

opartej na tych samych okolicznościach faktycznych,

3. art. 109 § 2 k.p.c. - przez jego zastosowanie, jako podstawy wyrokowania

odnośnie żądania głównego, w sytuacji, gdy o wysokości wynagrodzenia

powoda, jako pełnomocnika procesowego, w ramach zasądzonych kosztów

procesu,

w poszczególnych

postępowaniach

sądowych,

orzekły już

prawomocnie inne właściwe sądy.

Uprawdopodobnienie szkody uzasadnił tym, że wydanie zaskarżonego

orzeczenia wyrządziło mu szkodę, którą poniósł „wskutek braku zapłaty przez

pozwanego należnego skarżącemu wynagrodzenia w wysokości zasądzonych

prawomocnie kosztów zastępstwa procesowego, w których reprezentował stronę

pozwaną – P.

W konsekwencji wniósł o stwierdzenie niezgodności zaskarżonego wyroku

z przepisami art. 735 § 2 k.c., art. 1 ust. 1 oraz art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 30

sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji, art. 233 § 1 k.p.c., art. 365 § 1

k.p.c., art. 109 § 2 k.p.c. oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za

czynności radców prawnych oraz § 1 pkt 1 i § 10 pkt 7 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców

prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej

udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej

instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie

została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze

przysługujących stronie środków prawnych nie były i nie są możliwe.

Według art.4245 § 1 pkt 4 k.p.c. jednym z kreatywnych elementów skargi jest

uprawdopodobnienie

wyrządzenia

szkody,

spowodowanej

przez

wydanie

orzeczenia, którego skarga dotyczy.

Ustawodawca

nie

zdefiniował

jednak

pojęcia

„uprawdopodobnienie",

ani w przepisie art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., ani w innych aktach normatywnych.

Przyjąć zatem należy, że miał na uwadze potoczne rozumienie tego określenia.

W języku potocznym zwrot ten łączy się z pojęciem „prawdopodobieństwo",

które rozumiane

jest

wielorako.

W

doktrynie

prawniczej

że uprawdopodobnienie jest niższym stopniem pewności.

przyjmuje

się,

Z prawdopodobieństwem mamy zatem do czynienia wówczas, gdy istnieją

podstawy do przyjęcia pewnego stanowiska mimo nieusuniętych wątpliwości,

z wysokim prawdopodobieństwem - gdy wszystkie istotne wątpliwości zostały

usunięte, a z pewnością - gdy zostały usunięte wszystkie możliwe wątpliwości.

Wypowiadając się w tym przedmiocie Sąd Najwyższy w orzeczeniach z dnia

19 czerwca 1951 r., C 398/51, OSN 1951, nr 3, poz. 89, z 9 września 1961 r., 4 CZ

54/61, OSPiKA 1962, poz. 289 i 13 lipca 1966 r, II CZ 74/66, OSPiKA 1967, nr 3,

poz. 68) stwierdził, że sąd może uznać jakieś twierdzenie za uprawdopodobnione

tylko wtedy, gdy nabierze przekonania, iż prawdopodobnie tak właśnie było lub jest.

Natomiast w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 11 sierpnia 2005 r.

III CNP 4/05 (OSNC 2006, nr 1, poz. 16), Sąd Najwyższy wyraził pogląd,

że uprawdopodobnienie szkody oznacza złożenie przez skarżącego oświadczenia,

iż szkoda wystąpiła - ze wskazaniem jej rodzaju i rozmiaru. Nastąpi to wtedy, gdy

twierdzenie zostanie uzasadnione na tyle, że będzie można uznać je za prawdziwe.

W tym celu skarżący może powoływać i przedstawiać wszelkie dowody. W każdym

razie w chwili wniesienia skargi szkoda musi już istnieć, a więc nie wystarcza

zagrożenie jej wystąpienia.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej skargi i konfrontując

je z jej

treścią,

należy

stwierdzić,

że

nie

spełnia

ona

wymagania

„uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody". Z samego uzasadnienia tej przesłanki

przez skarżącego, „już wystąpiła szkoda majątkowa w wysokości 18.863,- zł

z należnymi odsetkami od dnia 22 października 2003 roku, a to wskutek braku

zapłaty przez pozwanego należnego powodowi wynagrodzenia w wysokości

zasądzonych prawomocnie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniach,

w których reprezentował on stronę pozwaną", wynika, że mając tytuły prawne może

egzekwować zasądzone koszty, co czyni jednocześnie niezrozumiałym potrzebę

wystąpienia z przedmiotową skargą.

Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji (art. 4248 § 1 k.p.c.). O kosztach

postępowania orzeczono na podstawie art.. 98 § 1 w zw. z art. 391 i 398 21 k.p.c.