II CNP 55/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CNP 55/08

POSTANOWIENIE

Dnia 24 czerwca 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Pietrzykowski

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 24 czerwca 2008 r.

skargi D. Ł.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego w G. z dnia 29 czerwca 2007 r.,

sygn. akt V Ca […]

wydanym w sprawie z powództwa Darii Ł.

przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej

w Warszawie Oddział w S.

o zapłatę,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

W niniejszej sprawie skarga na to samo orzeczenie została już wcześniej

wniesiona do Sądu Najwyższego i odrzucona postanowieniem z dnia 14 lutego

2008 r., II CNP 222/07. W uzasadnieniu podkreślono, że w skardze nie wskazano

przepisów, z którymi kwestionowane orzeczenie miało być sprzeczne oraz nie

wykazano, iż niedopuszczalne jest wzruszenie orzeczenia w drodze zwykłych

środków. Skarżący dokonał poprawek według wskazówek z uzasadnienia i wniósł

drugą skargę. Została ona odrzucona przez Sąd Apelacyjny, ponieważ była

wadliwie opłacona. W rezultacie skarżący wystąpił z trzecią skargą, właściwie

opłaconą.

W postanowieniu z dnia 18 stycznia 2006 r., III CNP 22/05 (OSNC 2006,

nr 6, poz. 111) Sąd Najwyższy wypowiedział pogląd, że możliwość wniesienia

przez stronę - lub na jej rzecz przez podmioty uprawnione (art. 424 2 k.p.c.) - tylko

jednej skargi dotyczyć może jedynie skargi wniesionej skutecznie, tj. dopuszczalnej

oraz nadającej się najpierw do poddania jej tzw. przedsądowi (art. 424 9 w związku

z art. 3989 i 42412 k.p.c.), a następnie - w wypadku przyjęcia do rozpoznania - do

merytorycznego rozstrzygnięcia. Mówiąc inaczej, od tego samego orzeczenia

strona może wnieść skutecznie tylko jedną skargę. Z tego stwierdzenia wynika

więc, że wniesienie przez tę samą stronę od tego samego orzeczenia skargi, która

została z jakiegokolwiek powodu odrzucona, nie stoi na przeszkodzie ponownemu

wniesieniu skargi od tego orzeczenia, jeżeli, oczywiście, zachowany zostanie

termin przewidziany w art. 4246 § 1 k.p.c. Zważywszy zatem, że poprzednia skarga

została

odrzucona, nie

można

jej z tej tylko

przyczyny odrzucić jako

niedopuszczalnej.

Sąd Najwyższy w niniejszym składzie nie podziela przedstawionego poglądu

z następujących powodów.

Zgodnie z art. 4243 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przysługuje od tego samego orzeczenia tylko raz.

Przepis ten jednoznacznie dotyczy wniesienia skargi, a nie jej skutecznego

wniesienia. Wniesieniem skargi jest złożenie pisma, które umożliwia sądowi

podjęcie rozstrzygnięcia w jego zakresie, choćby było to rozstrzygnięcie tylko

formalne. Lege non distinguente skarga nie może zatem być ponownie wniesiona

niezależnie od tego, czy wcześniejsza skarga nie została przyjęta do rozpoznania,

czy też odrzucona.

W regulacji dotyczącej skargi kasacyjnej brak jest przepisu odpowiadającego

art. 4243 k.p.c. Gdyby zaś przyjąć, że regułą w postępowaniu cywilnym jest to, iż

formalne rozstrzygnięcie sprawy nie uniemożliwia ponownego jej wszczęcia

i wydania kolejnego orzeczenia, art. 4243 k.p.c., interpretowany tak jak

w postanowieniu z dnia 18 stycznia 2006 r., III CNP 22/05, stanowiłby superfluum.

Jednakże dokonanie wykładni per non est, która prowadziłaby do pozbawienia

przepisu znaczenia prawnego, jest oczywiście niedopuszczalne, jako sprzeczne

z niepodważalnym założeniem o racjonalności ustawodawcy. Interpretowanie więc

art. 4243 zwężająco przez przyjmowanie, że chodzi w nim wyłącznie o skuteczne

wniesienie skargi, oznaczałoby w istocie pozbawienie tego przepisu znaczenia

prawnego. Należy zatem przyjąć, że po to rozważany przepis wprowadzono, aby

również w razie odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia nie było możliwości ponownego jej wniesienia.

Wykładnię zwężającą mogą uzasadniać ważne względy aksjologiczne.

Tymczasem ratio legis art. 4243 k.p.c. potwierdza wnioski wynikające z wykładni

językowej. Nie powinno bowiem dochodzić do paradoksalnego zjawiska, że

w wypadku mniejszych niedociągnięć skargi dochodziłoby do odmowy jej przyjęcia

do rozpoznania i uniemożliwienia w ten sposób wystąpienia z nią ponownie, gdy

tymczasem

poważniejsze

wady,

takie

np.

jak

brak

uprawdopodobnienia

wyrządzenia skarżącemu szkody przez wydanie kwestionowanego orzeczenia,

wskazane w uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu, umożliwiałyby poprawienie

skargi,

często

według

wskazówek

zamieszczonych

w

tym

uzasadnieniu,

i wystąpienie z nią ponownie.

Niniejsza skarga podlega zatem odrzuceniu na podstawie art. 424 8 § 1 k.p.c.