II CNP 43/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CNP 43/07

POSTANOWIENIE

Dnia 11 kwietnia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Grzegorz Misiurek

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 11 kwietnia 2007 r.,

skargi Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego […]

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu

Okręgowego w Ł. z dnia 21 lipca 2006 r., wydanego

w sprawie z wniosku "M." Spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością z siedzibą w L.

przy uczestnictwie Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego […]

o uchylenie ugody restrukturyzacyjnej

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy - Sąd Gospodarczy postanowieniem z dnia 20 lutego 2006 r.

uchylił w całości ugodę restrukturyzacyjną zawartą przez dłużnika Samodzielny

Publiczny Szpital Wojewódzki […] z wierzycielami i ustalił, że każdy z uczestników

postępowania ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie.

Sąd Okręgowy w Ł. - Sąd Gospodarczy, na skutek apelacji Samodzielnego

Publicznego Szpitala Wojewódzkiego […], zaskarżonym postanowieniem oddalił

apelację w całości i

zasądził od skarżącego na rzecz „M.” spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością

kwotę

zł

tytułem

zwrotu

kosztów

postępowania

apelacyjnego.

Sąd odwoławczy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że w niniejszej

sprawie zaistniały podstawy do uchylenia ugody restrukturyzacyjnej. Zgodził się

również z argumentacją, że zarówno nieprawidłowe (zaniżone) określenie wartości

zobowiązań wierzyciela występującego w sprawie, jak i ustalenie niewłaściwej

większości wierzycieli niezbędnej do zawarcia ugody restrukturyzacyjnej miały

miejsce w postępowaniu restrukturyzacyjnym, a w konsekwencji stanowiły

podstawę uchylenia zawartej ugody.

Sąd Okręgowy wskazał na rozbieżności w określeniu liczby wierzycieli

i ogólnej sumy wierzytelności oraz na nieprawidłowo określoną kwotę zadłużenia

wobec skarżącego. Zdaniem Sądu Okręgowego powyższe okoliczności miały

wpływ na określenie wartości udziałów wierzytelności podmiotów głosujących za

przyjęciem ugody restrukturyzacyjnej w ogólnej sumie wierzytelności. Nadto –

w ocenie Sądu Okręgowego – przy ilości wierzycieli określonej we wniosku

o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego (160), nie sposób uznać, że

42 wierzycieli głosujących za przyjęciem ugody restrukturyzacyjnej stanowi

wymagane przez art. 12 ust. 1 ustawy restrukturyzacyjnej 50% liczby wierzycieli

wymienionych w spisie, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 5 ustawy.

W konsekwencji Sąd Okręgowy stwierdził, że kwestionowana ugoda

restrukturyzacyjna została zawarta z naruszeniem przepisu art. 12 ust. 1 ustawy

restrukturyzacyjnej i orzekł jak w sentencji.

Postanowienie

Sądu

Okręgowego

zaskarżył

skargą

o

stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia uczestnik postępowania

Samodzielny Publiczny Szpital Wojewódzki […].

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,

wprowadzona do kodeksu postępowania cywilnego ustawą z dnia 22 grudnia

2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo

o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) stanowi jeden

z

instrumentów

realizacji

konstytucyjnej

zasady

odpowiedzialności

odszkodowawczej Skarbu Państwa z tytułu bezprawnej działalności władzy

publicznej. Jako specjalny procesowy środek prawny ma na celu badanie

legalności jurysdykcyjnej działalności sądów powszechnych, poprzez kontrolę

zgodności z prawem prawomocnych orzeczeń sądów II instancji, a wyjątkowo

sądów I instancji.

Postępowanie

ze

skargi

o

stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego orzeczenia toczy się przed Sądem Najwyższym i objęte jest

przymusem adwokacko-radcowskim (art. 871 k.p.c.) Z uwagi na szczególny

charakter i rolę tego środka prawnego, jak również ze względu na udział

w postępowaniu profesjonalnych pełnomocników ustawodawca zdecydował się na

podwyższenie – podobnie jak w przypadku skargi kasacyjnej - wymagań

formalnych jakie środek ten winien spełniać.

Zgodnie z art. 4255 § 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego

jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości lub w części,

przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie, wskazanie przepisu prawa,

z którym

zaskarżone

orzeczenie

jest

niezgodne,

uprawdopodobnienie

wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga

dotyczy, wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych

środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto – gdy skargę wniesiono

na podstawie art. 4241 § 2 k.p.c.- że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający

wniesienie skargi oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem.

Wymienione wymagania skargi mają charakter konstrukcyjny i powinny być

spełnione kumulatywnie. To oznacza, że skarga nie spełniająca któregokolwiek

z nich jest dotknięta tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym

dla usuwania braków i podlega odrzuceniu bez wzywania do ich usunięcia

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z 12 czerwca 2006 r., I CNP 21/06, nie

publ.; postanowienie Sądu Najwyższego z 27 lipca 2006 r., III CNP 34/06, nie publ.;

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2007 r. I CNP 76/06, nie

publ.).

Skarżący winien oznaczyć orzeczenie, od którego wnosi skargę poprzez

wskazanie rodzaju i siedziby sądu który je wydał, rodzaju orzeczenia (np. wyrok,

postanowienie) daty wydania, określenie sygnatury akt, nazwisk stron lub ich

nazwy, oraz przedmiotu sprawy. Ponadto skarżący winien zamieścić w skardze

wniosek o stwierdzenie niezgodności powyższego orzeczenia z prawem.

W niniejszej sprawie skarżący wskazał jako zaskarżone orzeczenie postanowienie

Sądu Okręgowego Wydziału Gospodarczego w Ł. z dnia 21 lipca 2006 r., przy

czym wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem odniósł do bliżej

nie określonego „wyroku Sądu I instancji”.

Ustawodawca formułując w art. 4245 k.p.c. wymagania skargi wymienił,

oprócz jej podstaw, także konieczność wskazania przepisu prawa, z którym

zaskarżone orzeczenie jest niezgodne. W orzecznictwie przyjmuje się, że nie

stanowi spełnienia wymagania przewidzianego w art. 424 5 § 1 pkt 3 k.p.c.

odwołanie się do podstaw skargi lub ich uzasadnienia, bez wyraźnego wskazania

przepisu

prawa,

z

którym

zaskarżone

orzeczenie

jest

niezgodne

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05,

OSNC 2006, nr 7-8, poz. 140; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia

2007 r., I CNP 79/06, nie publ).

Skarga uczestnika – w zakresie wskazania przepisów (przepisu) prawa,

z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne – nie odpowiada przedstawionym

wyżej wymaganiom. Uczestnik spełnił wymaganie przewidziane w art. 425 5 § 1 pkt.

2 k.p.c. opierając skargę na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego,

wskazując te przepisy i uzasadniając podniesione zarzuty. Uczestnik w żadnym

wypadku nie spełnił jednak wymagania wskazania w skardze przepisu prawa,

z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne (art. 4255 § 1 pkt. 3 k.p.c.).

Zgodnie z treścią przepisu art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., na wnoszącym skargę

ciąży również obowiązek wykazania, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia

w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto – gdy

skargę wniesiono

na podstawie art. 4241 § 2 k.p.c. – że występuje wyjątkowy

wypadek uzasadniający wniesienie skargi. Środkami prawnymi od prawomocnych

orzeczeń są skarga kasacyjna i skarga o wznowienie postępowania. Obowiązkiem

wnoszącego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia jest zatem przeprowadzenie wywodu, z którego wynikałoby, że żaden

z wymienionych środków prawnych nie jest dopuszczalny albo z innych względów

nie mógłby odnieść skutku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

17 sierpnia 2005 r., I CNP 5/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 17). Natomiast wyjątkowy

wypadek, o którym mowa w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. i art. 4241 § 2 k.p.c. ma

miejsce jedynie w przypadku naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego

lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. Przez podstawowe

zasady porządku prawnego należy rozumieć fundamentalne zasady ustroju

społeczno-politycznego, a więc zasady konstytucyjne oraz naczelne zasady

rządzące poszczególnymi dziedzinami prawa: cywilnego, rodzinnego, pracy,

a także prawa procesowego (por. postanowienia z dnia 26 lutego 2003 r., II CK

13/03, OSNC 2004, nr 5, poz. 80 oraz z dnia 21 kwietnia 1978 r., IV CR 65/78,

OSNC 1979, nr 1, poz. 12).

W wypadku powołania się na naruszenie podstawowych zasad porządku

prawnego przyjmuje się za konieczne wykazanie, że dana zasada istnieje i ma

podstawowe znaczenie dla porządku prawnego oraz dokładne określenie, w jaki

sposób doszło do naruszenia tej zasady w wyniku wydania orzeczenia. Gdy zaś

skarżący powołuje się na naruszenie konstytucyjnych wolności albo praw człowieka

i obywatela, niezbędne jest oprócz wskazania danej zasady, powołanie przepisu

Konstytucji, z którego zasada wynika oraz dokładne określenie sposobu jej

naruszenia.

Powołanie

się

przez

stronę

skarżącą

na

naruszenie

bliżej

niesprecyzowanych zasad, wolności albo praw jest zbyt ogólnikowe i przez to nie

może być skuteczne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 lutego 2006 r.,

IV CNP 11/06, nie publ.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada

2006 r., V CNP 140/06, nie publ.).

Skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał, że wzruszenie zaskarżonego

orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. W tym

zakresie ograniczył się wyłącznie do przytoczenia treści przepisu art. 15 ust. 6

ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych

zakładów opieki zdrowotnej, który stanowi, że” od postanowienia sądu drugiej

instancji kasacja nie przysługuje”. Należy podnieść, że skarga kasacyjna nie jest

jedynym środkiem prawnym, który przysługuje od orzeczeń prawomocnych.

Skarżący całkowicie pominął w tym względzie skargę o wznowienie postępowania.

W świetle powyższych rozważań, w żadnym wypadku nie można też zgodzić się

z poglądem skarżącego, że wyjątkowy wypadek stanowi sytuacja niezastosowania,

w wyniku wadliwych orzeczeń sądowych, przewidzianych wolą ustawodawcy

przepisów. Przy takim rozumieniu tego pojęcia, każdy przypadek naruszenia

przepisów prawa, który niewątpliwie jest sprzeczny z wolą ustawodawcy, musiałby

zostać uznany za wyjątkowy wypadek. Wyjątkowego wypadku nie można też

upatrywać

w

każdym

naruszeniu

przepisów

regulujących

postępowanie

restrukturyzacyjne, któremu poddane zostały szpitale.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 424 8 § 1

w zw. z art. 4245 § 1 pkt 1, 2, 5 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.

db