II CNP 41/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CNP 41/11

POSTANOWIENIE

Dnia 14 grudnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 14 grudnia 2011r.,

skargi A. Ś.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

postanowienia Sądu Rejonowego w O.

z dnia 9 listopada 2009r., wydanego

w sprawie z wniosku A. Ś.

przy uczestnictwie K. G.

o podział majątku wspólnego,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Wnioskodawczyni A. Ś. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z

prawem postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia 9 listopada 2009 r.,

wydanego w sprawie z udziałem K. G. o podział majątku wspólnego. W

zaskarżonym postanowieniu Sąd ustalił skład majątku wspólnego należącego do A.

Ś. i K. G. i dokonał jego podziału w ten sposób, że na wyłączną własność

wnioskodawczyni przyznał rzeczy o wartości 114 058,66 zł, w tym spółdzielcze

własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w O., zaś uczestnikowi przyznał na

wyłączną własność rzeczy o łącznej wartości 26 758,70 zł. Zobowiązał strony do

wydania sobie wzajemnie rzeczy będących w ich posiadaniu, a przyznanych drugiej

stronie. Ustanowił spłatę z tytułu podziału majątku wspólnego i zasądził z tego

tytułu od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika kwotę 43 649,98 zł., a ponadto

kwotę 1 075,77 zł tytułem nakładów poczynionych przez uczestnika z majątku

osobistego na majątek wspólny.

Od powyższego orzeczenia wnioskodawczyni wniosła apelację, która została

odrzucona postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z dnia 13 maja 2010 r. z uwagi

na

nieuiszczenie

opłaty.

Sąd

wyjaśnił,

że

apelację

wniósł

pełnomocnik

wnioskodawczyni, składając jednocześnie wniosek o zwolnienie wnioskodawczyni

od opłaty od tego środka zaskarżenia. Wniosek został oddalony, podobnie jak

zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie odmawiające jej zwolnienia od

opłaty. Opłata od apelacji nie została uiszczona. Postanowieniem z dnia 20 lipca

2010 r. Sąd Rejonowy w O. oddalił wniosek wnioskodawczyni o przywrócenia

terminu do wniesienia apelacji i odrzucił jej apelację złożoną wraz z wnioskiem. Sąd

Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 15 października 2010 r. oddalił zażalenie

wnioskodawczyni na orzeczenie o odrzuceniu apelacji, podzielając stanowisko o

braku podstaw do przywrócenia terminu.

Skarżąca oparła swoją skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem na

podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 78 w zw. z art. 176

Konstytucji RP; 35 k.r.o. w zw. z art. 58 § 1 k.c.; 212 § 1 k.c. Ponadto wskazała na

naruszenie przepisów postępowania mianowicie: art. 168 § 1 k.p.c. w zw. z art. 567

§ 3 k.p.c. w zw. z art. 684 k.p.c.; art. 232 zd. 2 k.p.c.; art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art.

13 § 2 k.c. Te same przepisy wskazała jako te, z którym zaskarżone orzeczenie jest

jej zdaniem niezgodne.

Wyrządzenie szkody przez wydanie kwestionowanego orzeczenia skarżąca

uprawdopodobniła wskazując, że została niesłusznie obciążona obowiązkiem

spłaty z tytułu podziału majątku wspólnego kwotą 47 649,98 zł, obowiązkiem

zapłaty kwoty 1 075,77 zł tytułem nakładów poczynionych przez uczestnika K. G. z

majątku osobistego na majątek wspólny, a także obowiązkiem zapłaty kwoty

2 231,23 zł tytułem zwrotu części kosztów postępowania wyłożonych przez Skarb

Państwa.

Wyjaśniła także, że wartość przedmiotu sporu nie pozwalała jej złożyć skargi

kasacyjnej, a nie zachodziły przesłanki uzasadniające wystąpienie o wznowienie

postępowania

oraz

nie

istnieją

podstawy

do

wniesienie

powództwa

przeciwegzekucyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Niniejsza skarga wniesiona została od orzeczenia sądu pierwszej instancji,

które nie zostało skutecznie zaskarżone z wykorzystaniem przewidzianych prawem

środków. W takim wypadku dopuszczalność skargi wymaga łącznego spełnienia

dwóch

przesłanek

-

istnienia

wyjątkowego

wypadku

oraz

występowania

kwalifikowanej postaci niezgodności kwestionowanego orzeczenia z prawem, która

wynikać musi z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub

konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela (por. np. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006/6/113,

podobne stanowisko wyrażone zostało w szeregu późniejszych, nie publikowanych

orzeczeń). Wystąpienie takiego wyjątkowego wypadku strona powinna wykazać

w skardze, w ramach realizacji obowiązku przewidzianego w art. 424 5 § 1 pkt 5

k.p.c. W orzecznictwie przyjmuje się, że podstawę określoną w art. 424 1 § 2 k.p.c.

może stanowić zamknięcie drogi do instancji odwoławczej (postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 4 lipca 2006 r., V CNP 86/06, OSNC 2007/3/47) i w tym

kierunku

zmierza

argumentacja

skarżącej.

Jednakże

pozbawienie

strony

możliwości wykorzystania dwuinstancyjnego postępowania tylko wówczas uprawnia

do oparcia na tej podstawie skargi, kiedy jest skutkiem okoliczności obiektywnie

uniemożliwiających stronie wniesienie środka zaskarżenia, a nie kiedy wynika

z woli lub zaniedbań tej strony (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

10 sierpnia 2010 r., II CNP 39/10, nie publ. poza bazą Lex nr 603891). Uchybienia

przez stronę skarżącą obowiązkom związanym z opłaceniem zwykłego środka

zaskarżenia, jaki przysługiwał od postanowienia Sądu pierwszej instancji trafnie

zaliczone zostało w toku postępowania o przywrócenie terminu do zdarzeń

zawinionych przez stronę. Nie zachodzi więc przewidziana w art. 424 1 § 2 k.p.c.

niezbędna przesłanka dopuszczalności skargi w postaci wyjątkowego wypadku

usprawiedliwiającego nieskorzystanie z przysługującego środka zaskarżenia

wyroku sądu pierwszej instancji, ani też przesłanka naruszenia podstawowych

zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka

i obywatela.

Z przytoczonych przyczyn Sąd Najwyższy odrzucił skargę na podstawie art.

4248 § 2 k.p.c.

md