II CNP 37/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CNP 37/12

POSTANOWIENIE

Dnia 22 sierpnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Hubert Wrzeszcz

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 22 sierpnia 2012 r.

skargi I. Z.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia

Sądu Apelacyjnego

z dnia 23 lutego 2010 r.,

wydanego w sprawie ze skargi I. Z.

przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta K.

o wznowienie postępowania

odrzuca skargę, nie obciąża I. Z. kosztami postępowania i

oddala wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej I. Z. z urzędu w postępowaniu przed Sądem

Najwyższym.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 23 lutego 2010 r. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie

na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające skargę I. Z. o wznowienie

postępowania, zakończonego postanowieniem byłego Sądu Powiatowego z dnia 15

czerwca 1962 r., sygn. akt I Ns 1274/62, z powodu wniesienia skargi po upływie

terminu przewidzianego w art. 407 § 1 k.p.c.

Od postanowienia sądu drugiej instancji pełnomocnik I. Z. wniósł skargę o

stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W dniu 25 września 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 lipca 2010 r.

o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo

upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 155, poz. 1037; dalej: „ustawa nowelizująca”),

która zmieniła stan prawny w zakresie dotyczącym skargi o stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego

orzeczenia.

Według

obecnie

obowiązującego art. 4241 k.p.c. można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem

jedynie

prawomocnego

wyroku

kończącego

postępowanie

w

sprawie.

Odpowiednikiem przytoczonego przepisu w postępowaniu nieprocesowym jest art.

5192 k.p..c. W wypadku prawomocnych orzeczeń, od których skarga o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje, odszkodowania

z

tytułu

szkody

wyrządzonej

przez

wydanie

prawomocnego

orzeczenia

niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia

niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi (art. 4241b k.p.c.).

Ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów przejściowych, to oznacza, że

zmienione nią przepisy dotyczące skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia należy stosować zgodnie z ogólną zasadą prawa

przejściowego, w myśl której nowe przepisy stosuje się od wejścia ich w życie także

do zaskarżania orzeczeń wydanych wcześniej oraz do wszczętych już postępowań

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2010 r., III CNP 49/10,

niepubl.). W konsekwencji, wniesioną skargę należało uznać za niedopuszczalną,

ponieważ od prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego

zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji nie przysługuje skarga

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Z

przedstawionych

powodów Sąd

Najwyższy odrzucił

skargę

jako

niedopuszczalną (art. 424 § 1 k.p.c.) i nie obciążył I. Z. – ze względu na jej

sytuację życiową i majątkową – kosztami postępowania ze skargi (art. 102

w związku z art. 42412, art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c.). Oddaleniu podlegał wniosek

adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej I. Z. z

urzędu w postępowaniu ze skargi, ponieważ zgodnie z orzecznictwem nie

przysługują

koszty

„pomocy

prawnej”

udzielonej

stronie

z

uchybieniem

podstawowym zasadom staranności i profesjonalizmu (por. postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 12 lutego 1999 r., II CKN 341/98, OSNC 1999, nr 6, poz. 123

i z dnia 18 marca 1998 r., I CKN 1046/97, OSNC 1999, nr 10, poz. 178).