II CNP 36/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CNP 36/12

POSTANOWIENIE

Dnia 10 sierpnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 10 sierpnia 201 2r.,

skargi E. F.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku Sądu Rejonowego

z dnia 24 września 2009 r.,

wydanego w sprawie z powództwa J. M.

przeciwko E. F. i M. F.

o zapłatę,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

W związku ze skargą pozwanego E. F. o stwierdzenie niezgodności z

prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 24 września 2009 r. Sąd

Najwyższy zważył, co następuje.

W trakcie postępowania wywołanego wniesieniem skargi o stwierdzenie

niezgodności z prawem wyroku pełnomocnik skarżącego w pismach procesowych

zaznaczał,

że

reprezentuje

także

M.

F. i

dołączył

pełnomocnictwo

do

reprezentowania jego interesów w sprawie wywołanej wniesieniem skargi o

stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

wskazanego

na

wstępie

wyroku.

Pełnomocnictwo to jest identyczne z pełnomocnictwem pochodzącym od E. F. Nie

oznacza to jednak w żadnym razie, że skarżącym jest również M. F.

Odnosząc się zatem do skargi E. F., trzeba zwrócić uwagę, że wymagania

konstrukcyjne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia określone są w art. 4245 § 1 k.p.c. Skarga powinna zawierać

oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on

zaskarżony w całości lub w części, przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie,

wskazanie

przepisu

prawa,

z którym

zaskarżony wyrok

jest

niezgodny,

uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie wyroku,

którego skarga dotyczy oraz wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w

drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Zgodnie zaś z art.

4241 § 2 k.p.c. w sytuacji, w której strona nie skorzystała z przysługujących jej

środków prawnych, dopuszczalność tej skargi uzależniona jest od istnienia

wyjątkowego wypadku polegającego na występowaniu niezgodności z prawem o

kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad

porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela.

Skarga wniesiona została od orzeczenia sądu pierwszej instancji, które nie

zostało skutecznie zaskarżone z wykorzystaniem przewidzianych prawem środków.

W takim wypadku dopuszczalność skargi wymaga łącznego spełnienia dwóch

przesłanek - istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania kwalifikowanej

postaci niezgodności kwestionowanego orzeczenia z prawem, która wynikać musi

z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych

wolności albo praw człowieka i obywatela (por. np. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006/6/113). Wystąpienie

takiego wyjątkowego wypadku strona powinna skonkretyzować i wykazać

w skardze, w ramach realizacji obowiązku przewidzianego w art. 424 5 § 1 pkt 5

k.p.c. Wyjątkowość wypadku z art. 4241 § 2 k.p.c. należy rozpatrywać nie tylko

z punktu widzenia przyczyny niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,

lecz także w aspekcie powodów nieskorzystania przez stronę z możliwości

zaskarżenia

tego

orzeczenia.

Przyczyny

nieskorzystania

przez

stronę

z przysługujących jej środków zaskarżenia muszą mieć charakter obiektywny, co

przesądza, że chodzi o okoliczności obiektywnie uzasadniające niewniesienie

przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia, a nie o okoliczności

subiektywne

wynikające z woli lub zaniedbań jej lub jej pełnomocnika

(zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, nie

publ.; z dnia 7 lutego 2008 r., IV CNP 217/07, OSNC -ZD 2008, nr 4, poz. 114;

z dnia 10 sierpnia 2010 r., II CNP 39/10, nie publ.; z dnia 12 sierpnia 2011 r. I CNP

85/10, nie publ.; z dnia 14 grudnia 2011 r., II CNP 41/11, nie publ.). Oznacza to, że

jedynie wyjątkowo podstawę określoną w art. 4241 § 2 k.p.c. może stanowić

zamknięcie drogi do instancji odwoławczej (postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 4 lipca 2006 r., V CNP 86/06, OSNC 2007/3/47). Uchybienia obowiązkom

związanym z opłaceniem zwykłego środka zaskarżenia, jaki przysługiwał od

postanowienia Sądu pierwszej instancji stanowi zdarzenie zawinione przez stronę,

w

szczególności,

jeśli

skarżący

był

reprezentowany

przez

fachowego

pełnomocnika. W konsekwencji nie można przyjąć, że zachodzi przewidziana w art.

4241 § 2 k.p.c. niezbędna przesłanka dopuszczalności skargi w postaci

wyjątkowego wypadku usprawiedliwiającego nieskorzystanie z przysługującego

środka zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji.

Z przytoczonych przyczyn Sąd Najwyższy odrzucił skargę na podstawie art.

4248 § 2 k.p.c.