II CNP 31/16 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CNP 31/16 POSTANOWIENIE Dnia 6 grudnia 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 grudnia 2016 r. skargi P. M.‎o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku ‎Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt I ACa (…)‎wydanego w sprawie z powództwa P. M. ‎przeciwko P. Spółce Akcyjnej z siedzibą w K.‎o zapłatę, odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania; przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) na rzecz adw.

J.K. kwotę 1.200 zł (jeden tysiąc dwieście) wraz z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem wynagrodzenia udzielonej pomocy prawnej skarżącemu w postępowaniu ze skargi. UZASADNIENIEW związku ze skargą o stwierdzenie niezgodności prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 17 października 2013 r. z prawem wniesioną przez powoda w sprawie przeciwko P. Spółka Akcyjna z siedzibą w K. o zapłatę zważyć należy, co następuje:Stosownie do ustabilizowanego stanowiska orzecznictwa Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie niezgodne z prawem w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. to orzeczenie sprzeczne z niewątpliwymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć, oraz takie, które zostało wydane w wyniku rażąco błędnej wykładni lub zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej (por. jedynie przykładowo wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 2010 r., sygn.

I CNP 100/09, niepubl.; z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. IV CNP 18/09, niepubl.; z dnia 5 września 2008 r., sygn. I CNP 27/08, niepubl. z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. I BP 4/10, niepubl.).W świetle przedstawionego stanowiska bezprawność judykacyjną, o której mowa w przywołanym art. 4241 § 1 k.p.c., należy więc definiować w sposób autonomiczny, węższy od tradycyjnie rozumianej bezprawności w dziedzinie odpowiedzialności cywilnej, z uwzględnieniem specyfiki sądowego stosowania prawa, istoty władzy sądowniczej i niezawisłości sędziowskiej i nie może być ona traktowana jako podstawa do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od Państwa w odniesieniu do każdego wadliwego wyroku (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 17 maja 2006 r., sygn.

I CNP 14/06, niepubl.; z dnia 28 marca 2007 r., sygn. II CNP 124/06, niepubl.; z dnia 14 kwietnia 2008 r., sygn. BP 62/07, niepubl.; z dnia 25 marca 2009 r., sygn. V CNP 93/08, niepubl.; z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. IV CNP 116/08, niepubl.; z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. I BP 4/10, niepubl.).W orzecznictwie utrwalony jest także pogląd, że stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia to ustalenie jego bezprawności, które nie może nastąpić bez sięgnięcia do istoty władzy sądowniczej, tj. orzekania w warunkach niezawisłości, w sposób bezstronny, zależny nie tylko od obowiązujących ustaw, ale także od „głosu sumienia" sędziego oraz jego swobody w ocenie prawa i faktów stanowiących podłoże sporu.

Swoboda ocen sędziego wynika nie tylko z władzy sędziowskiej, ale także z prawa pozytywnego, często posługującego się pojęciami niedookreślonymi i klauzulami generalnymi albo dekretującego wolność decyzji sędziego. Treść orzeczenia zależy również od rezultatów wykładni, które mogą być różne, w zależności od jej przedmiotu, metod oraz podmiotu, który jej dokonuje. Z istoty wykładni wynika więc wiele możliwych interpretacji, a sam fakt wykładni z natury rzeczy nacechowany jest subiektywizmem. Już z tych powodów uzasadnione jest, aby w odniesieniu do działalności jurysdykcyjnej sądu sformułować autonomiczne pojęcie bezprawności.

Jeśli więc na gruncie odpowiedzialności cywilnej bezprawność oznacza generalnie naruszenie normy właściwego zachowania się, wynikającego z ustawy lub z umowy międzynarodowej, to w odniesieniu do odpowiedzialności za wydanie orzeczenia sądowego musi być skorygowana specyfiką władzy sądowniczej oraz jej ustrojem. Niezgodność z prawem rodząca odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa musi zatem mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty, których to cech nie nosi zaskarżony rozpatrywaną skargą wyrok.Skarżący oparł skargę na zarzucie niezgodności zaskarżonego wyroku z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, art. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka, art. 172 § 2 k.c., art. 292 k.c., art. 352 § 1 k.c., art. 224 § 2 k.c., art. 225 k.c., w zw. z art. 230 k.c.; art. 1, 2, 3, 4 ustawy o ks. wieczystych i hipotece; a także przepisów prawa procesowego - art. 386 § 4, art. 233, 234, 382, 391 k.p.c..

Jednakże w dużej mierze przedstawiane przez skarżącego zarzuty są polemiką z „oceną prawną dowodów", nie stanowią natomiast oczywistego naruszenia prawa. Nie doszło zatem do kwalifikowanego naruszenia wskazanych regulacji, wiązało się to ze swobodną oceną sądu orzekającego.W konsekwencji Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania (art. 4249 k.p.c.), gdyż przedstawiona argumentacja nie przekonuje, że zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem prawa w rozumieniu art. 4241 k.p.c.jw