II CNP 23/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CNP 23/10

POSTANOWIENIE

Dnia 20 maja 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Dończyk

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 20 maja 2010 r.,

skargi M. Ż.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

postanowienia Sądu Okręgowego w S.

z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt II Cz (...)

wydanego w sprawie ze skargi dłużnika M. Ż.

na czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S.

z dnia 14 sierpnia 2007r., sygn. akt I Km (...),

przy udziale wierzyciela J. S.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

M. Ż. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 czerwca 2009 r. sygn. akt II Cz (...) - w

części obejmującej punkt pierwszy o odrzuceniu zażalenia M. Ż. na zarządzenie Sądu

Rejonowego z dnia 29 października 2008 r. o zwrocie uiszczonego wpisu w kwocie 100 zł –

oraz poprzedzającego to postanowienie postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 29

października 2008 r., sygn. akt XV Co (...) zarzucając, że są one niezgodne z art. 16 ust. 7

obowiązującej wówczas ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88) w związku z rozporządzeniem Ministra

Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie wysokości wpisów w sprawach

cywilnych (Dz. U. Nr 154, poz. 753).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem m.in. postanowienia Sądu

Rejonowego w S. z dnia 29 października 2008 r. poprzedzającego postanowienie Sądu

Okręgowego w S. z dnia 18 czerwca 2009 r. Skarga nie dość jasno określa czy

przedmiotem zaskarżenia jest całe postanowienie Sądu Rejonowego czy też tylko jego

część zawierająca zarządzenie o zwrocie wpisu w kwocie 100 zł. Niezależnie od tego w

jakim zakresie postanowienie Sądu Rejonowego zostało zaskarżone skargą o stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego

orzeczenia

jest

ona

w

tym

zakresie

niedopuszczalna. Według art. 424 § 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji

kończącego postępowanie w sprawie. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z

dnia 1 kwietnia 2008 r. SK 77/06 (Dz. U. z 2008 r. Nr 59, poz. 367) art. 4241 § 1 i 2 k.p.c. w

części obejmującej słowa „kończącego postępowanie w sprawie”, jest niezgodny

Konstytucją. Przedmiotem skargi może być także orzeczenie sądu pierwszej instancji. Jak

stanowi art. 4241 § 2 k.p.c. w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika

z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo

praw człowieka i obywatela, skarga przysługuje także od prawomocnego orzeczenia

kończącego postępowanie w sprawie wydanego przez sąd pierwszej instancji lub drugiej

instancji, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych. W takim

przypadku, według art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., skarga powinna zawierać wykazanie, że

wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest

możliwe, a ponadto - gdy skargę wniesiono stosując art. 4241 § 2 k.p.c. - że występuje

wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi. Brak powyższego elementu

konstrukcyjnego skargi skutkuje koniecznością jej odrzucenia bez wzywania do jej

uzupełnienia. W odniesieniu do postanowienia Sądu Rejonowego w S. skarga nie spełnia

wymagania określonego w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., co skutkuje koniecznością jej

odrzucenia w tym zakresie. Ponadto w postanowieniu tym zawarte są aż trzy

rozstrzygnięcia: o odrzuceniu skargi na czynności komornika, o stwierdzeniu braku podstaw

do wydania zarządzeń w trybie art. 759 § 2 k.p.c. oraz o zwrocie uiszczonego wpisu

w kwocie 100 zł. W stosunku do dwóch z tych rozstrzygnięć: o odrzuceniu skargi na

czynność komornika oraz o zwrocie wpisu dłużnik wniósł zażalenie, które zostało

merytorycznie rozpoznane przez Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 18 czerwca 2009

r., co wyłącza te orzeczenia z możliwości ich zaskarżenia skargą o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a w konsekwencji uzasadnia

odrzucenie skargi w tej części na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.

Również w pozostałym zakresie - dotyczącym postanowienia Sądu Okręgowego w

S. z dnia 18 czerwca 2009 r. - skarga podlegała odrzuceniu. Skarga dotyczy punktu

pierwszego postanowienia, jak to określono w skardze, w części odrzucającej zażalenie

dłużnika na zarządzenie Sądu Rejonowego o zwrocie uiszczonego wpisu w kwocie 100 zł.

Postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 18 czerwca 2009 r. nie zawiera takiego

rozstrzygnięcia, bowiem odrzucenie zażalenia nastąpiło w części dotyczącej pkt 2

postanowienia Sądu Rejonowego, w którym Sąd ten stwierdził brak podstaw do wydania

zarządzeń w trybie art. 759 § 2 k.p.c. W pozostałym zakresie, w tym dotyczącym zwrotu

wpisu, zażalenie zostało merytorycznie rozstrzygnięte przez Sąd Okręgowy przez jego

oddalenie.

Według art. 4241 § 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przysługuje wówczas, gdy przez jego wydanie stronie została

wyrządzona szkoda. Z uwagi na ten wymóg w skardze, zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.,

należy

uprawdopodobnić

wyrządzenie

szkody,

spowodowanej

przez

wydanie

orzeczenia, którego skarga dotyczy. We wniesionej skardze wskazano, że na skutek

wydania zaskarżonego skargą orzeczenia skarżący poniósł szkodę, gdyż został

pozbawiony możliwości wykazania, że komornik pobrał od niego kwotę znacznie wyższą

niż kwota należna. W skardze, wbrew wymaganiom zawartym w art. 4245 § 1 pkt 4

k.p.c., nie uprawdopodobniono należycie faktu wystąpienia szkody albowiem powołano

się ogólnie, że taka szkoda wystąpiła nie precyzując nawet jej wysokości.

Należy mieć także na uwadze, że postanowienie Sądu Okręgowego, w części

dotyczącej zwrotu uiszczonego wpisu sądowego, zostało wydane w następstwie

wniesienia przez skarżącego zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia

28 października 2008 r., którym Sąd ten w punkcie pierwszym odrzucił skargę dłużnika

M. Ż. wniesioną na czynność komornika przy Sądzie Rejonowym w S. z dnia 14 sierpnia

2007 r., sygn. akt I Km (...). Brak merytorycznego rozpoznania skargi wniesionej przez

dłużnika na czynność komornika, z czym skarżący wiąże doznaną szkodę, był więc

następstwem orzeczenia dotyczącego odrzucenia skargi dłużnika na czynności

komornika, a nie orzeczenia dotyczącego zwrotu wpisu sądowego uiszczonego od tej

skargi. Odrzucenie wniesionej przez dłużnika skargi na czynność komornika było

konsekwencją nieuiszczenia wpisu w terminie, a zwrot uiszczonego wpisu po terminie

był następstwem odrzucenia skargi dłużnika na czynność komornika. Brak jest więc

adekwatnego związku przyczynowego, o którym stanowi art. 361 § 1 k.c., pomiędzy

doznaną przez skarżącego szkodą majątkową a postanowieniem Sądu Okręgowego w

części obejmującej rozstrzygnięcie dotyczące wpisu sądowego, zaskarżonym skargą. Z

tej przyczyny skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

jest niedopuszczalna, gdyż warunkiem jej dopuszczalności jest to, aby szkoda została

wyrządzona przez wydanie zaskarżonego orzeczenia.

W tej sytuacji skarga nie spełnia wymagania określonego w art. 424 5 § 1 pkt 4

k.p.c., co uzasadniało jej odrzuceniu na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.