II CNP 2/06 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 19 stycznia 2006 r., II CNP 2/06

Spełnienie wymagania określonego w art. 4245 § 1 pkt 5 in fine k.p.c.

polega na zawarciu w skardze wyodrębnionej, jurydycznej argumentacji,

przedstawiającej, jakie podstawowe zasady porządku prawnego lub

konstytucyjne wolności albo prawa człowieka narusza zaskarżone orzeczenie

i wskazaniu na czym polegała obraza przepisów mających znaczenie dla ich

ochrony.

Sędzia SN Jan Górowski

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w

dniu 19 stycznia 2006 r. skargi strony pozwanej o stwierdzenie niezgodności z

prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 3 marca 2005r.

wydanego w sprawie z powództwa Marioli M. przeciwko Powszechnemu Centrum

Oddłużeniowo-Kredytowemu, spółce z o.o. w K. o zapłatę

odrzucił skargę.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 3 marca 2005 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu zasądził od

pozwanego Powszechnego Centrum Odłużeniowo-Kredytowego, sp. z o.o. na rzecz

powódki kwotę 10 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 10 maja 2004 r. do dnia

zapłaty.

Spółka w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem tego prawomocnego

orzeczenia zarzuciła naruszenie art. 195 i 194 k.p.c. oraz wniosła o przyjęcie skargi

do rozpoznania i uchylenie zaskarżonego wyroku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,

przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego

postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona

szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie

środków prawnych nie było i nie jest możliwe (art. 4241 § 1 k.p.c.). Jest więc co do

zasady niedopuszczalna, jeżeli w sprawie strona miała możliwość zaskarżyć

orzeczenie apelacją, skargą kasacyjną, skargą o wznowienie postępowania lub

mogła skorzystać z innego środka np. o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia

spadku, czy z wniosku o przywrócenie terminu.

Od tego unormowania ustawodawca wprowadził wyjątek przewidziany w art.

4241 § 2 k.p.c. Na podstawie tej regulacji, skarga przysługuje także od orzeczenia

sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie w sprawie, naruszającego

podstawowe zasady porządku prawnego, konstytucyjne wolności lub prawa

człowieka, chociaż strony nie skorzystały z przysługujących im środków, pod

warunkiem, że jego uchylenie lub zmiana w innym postępowaniu nie jest już

dopuszczalna.

Niezgodność z prawem wynikająca z naruszenia podstawowych zasad

porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka to

przesłanka ogólna, a więc wymaga doprecyzowania w praktyce orzeczniczej i

piśmiennictwie. Występuje wtedy, gdy został naruszony przepis mający

podstawowe znaczenie dla funkcjonowania demokratycznego państwa, bądź

normujący ujęte w rozdziale drugim Konstytucji wolności oraz prawa człowieka i

obywatela. Ze względu jednak na wyjątkowość omawianego unormowania,

przedstawienie tej przesłanki jest także elementem konstrukcyjnym skargi.

Ustawodawca, w przeciwieństwie do innych wymagań tego nadzwyczajnego i

wysoce sformalizowanego środka, zawartych w pozostałych punktach art. 424 5

k.p.c., w art. 4245 pkt 5 in fine k.p.c. nałożył na skarżącego obowiązek nie tylko

przedstawienia, ale i wykazania, że występuje ten wyjątkowy wypadek

uzasadniający jego wniesienie.

Spełnienie zatem wymagania, określonego w art. 4245 pkt 5 in fine k.p.c.

polega na zawarciu w skardze wyodrębnionej, poprawnej jurydycznie argumentacji

przedstawiającej, jakie podstawowe zasady porządku prawnego lub konstytucyjne

wolności albo prawa człowieka zaskarżone prawomocne orzeczenie narusza i

wskazaniu na czym polegała obraza przepisów mających podstawowe znaczenie

dla ich ochrony.

Tego elementu konstrukcyjnego nie zawiera skarga, w której skarżący zarzucił

jedynie, że orzeczenie narusza podstawowe zasady porządku prawnego, tj.

przytoczył tylko fragment przepisu, a w uzasadnieniu podstawy skargi bez

motywacji wskazał, że orzeczenie narusza prawo strony do dwuinstancyjnego

postępowania oraz prawo do obrony. (...)

Z tych względów skarga podlegała odrzuceniu (art. 4248 § 1 i 2 k.p.c.)