II CNP 19/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CNP 19/05

POSTANOWIENIE

Dnia 29 listopada 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Iwona Koper

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 listopada 2005 r.,

skargi pozwanego o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu

Rejonowego w S. z dnia 11 lipca 2002r., sygn. akt II C (...) wydanego w sprawie z

powództwa (...) Towarzystwa Budownictwa Społecznego Spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością w S. przeciwko W. i M.

o zapłatę,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Prawomocnym wyrokiem z dnia 11 lipca 2002 r., sygn. akt II C (...), Sąd

Rejonowy w S. zasądził od pozwanego W. M. dochodzoną pozwem kwotę.

W skardze z dnia 30 sierpnia 2005 r. W. M. domagał się stwierdzenia

niezgodności z prawem wyroku z dnia 11 lipca 2002 r. zaskarżonego w całości. W

skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 379 pkt 5

k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, którą

wniósł pozwany nie spełnia wymagania wynikającego z art. 871 § 1 k.p.c. Pozwany

wniósł ją osobiście, a zatem nie został zachowany przymus adwokacko – radcowski. Z

tego względu wniesiona przez skarżącego skarga podlega odrzuceniu (art. 4248 § 1

k.p.c.).

Wniesiona skarga podlega odrzuceniu także z tej przyczyny, że dotyczy

orzeczenia, które uprawomocniło się przed 1 września 2004 r.

Należy przypomnieć, że z dniem 6 lutego 2005 r. znowelizowane zostały przepisy

kodeksu postępowania cywilnego. Ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych

(Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98, dalej – ustawa z dnia 22 grudnia 2004 r.) w tytule VI

księgi pierwszej części pierwszej tego kodeksu dodano dział VIII, zatytułowany „Skarga

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia” (art. 424 1 - 42412).

Wprowadzenie do kodeksu postępowania cywilnego nowego rodzaju postępowania

przed Sądem Najwyższym wiąże się z dokonaną - ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o

zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz.

1692; dalej – ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r.) - nowelizacją kodeksu cywilnego w

zakresie uregulowania odpowiedzialności organów władzy publicznej za szkodę

wyrządzoną

niezgodnym

z

prawem

jej

działaniem.

Przepis

art.

4171

§

znowelizowanego Kodeksu cywilnego stanowi bowiem, że jeżeli szkoda została

wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej

naprawienia można żądać po stwierdzeniu

we

właściwym

postępowaniu

ich

niezgodności z prawem. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne

orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego

niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. W

sytuacji określonej w tym przepisie ustawodawca uzależnił więc możliwość dochodzenia

naprawienia szkody od uprzedniego stwierdzenia we właściwym postępowaniu, że

orzeczenie nie było zgodne z prawem.

Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r., nowelizująca przepisy kodeksu cywilnego w

zakresie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne

działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej (art. 417-421), weszła w

życie w dniu 1 września 2004 r. Z kolei ustawa z dnia 22 grudnia 2004 r., ustanawiająca

przewidziane w art. 4171 § 2 k.c. „właściwe postępowanie”, czyli możliwość wniesienia

skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 424142412 k.p.c.), zaczęła obowiązywać od dnia 6 lutego 2005 r. Wobec braku

odpowiedniego przepisu intertemporalnego w ustawie z dnia 22 grudnia 2004 r. oraz

zważywszy, że zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., do zdarzeń i stanów

prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się art. 417, 419,

420, 4201, 4202 i 421 k.c. w dawnym brzmieniu, trzeba przyjąć, iż odpowiedzialność

państwa unormowana art. 4171 § 2 k.c. wchodzi w grę w odniesieniu do orzeczeń

wydanych począwszy od dnia 1 września 2004 r.

W tej kwestii wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów

z dnia 26 października 2005 r., III BZP 1/05 i nadał tej uchwale moc zasady prawnej.

Sąd Najwyższy stwierdził mianowicie, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia (art. 4241 k.p.c.) przysługuje od orzeczeń, które stały się

prawomocne od 1 września 2004 r.

W tej sytuacji, skoro zaskarżony wyrok został wydany 11 lipca 2002 r.

i uprawomocnił się przed 1 września 2004 r. nie przysługuje od niego skarga

o stwierdzenie niezgodności z prawem (takie też stanowisko Sądu Najwyższego zostało

wyrażone wcześniej w postanowieniu z dnia 12 lipca 2005 r., I CNP 1/05).

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy odrzucił skargę (art. 4248 § 1 k.p.c.).