Supreme Court dismisses public procurement complaint for lack of proven actual damage under Civil Procedure Code.

Sygn. akt II CNP 150/07

POSTANOWIENIE

Dnia 22 stycznia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Helena Ciepła (przewodniczący)

SSN Gerard Bieniek

SSN Maria Grzelka (sprawozdawca)

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 stycznia 2008 r.,

skargi Gminy Miejskiej w Ł.

o

stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego

postanowienia

Sądu

Okręgowego w Z. z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt V Gaz (…), wydanego w sprawie

ze skargi H. M. – „M.(...)” Specjalistyczne Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych w S.

przeciwko Gminie Miejskiej w Ł.

o uchylenie wyroku Zespołu Arbitrów,

odrzuca skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w Z. postanowieniem z dnia 15 grudnia 2006 r. uchylił wyrok

Zespołu Arbitrów z dnia 5 września 2006 r. oddalający odwołanie H. M., prowadzącego

specjalistyczne Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych w S., od oddalenia przez

zamawiającego – Gminę Miejską Ł. jego protestu w postępowaniu o udzielenie

zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego i unieważnił postępowanie

o udzielenie zamówienia publicznego. Sąd Okręgowy uznał, że zamawiający naruszył

art. 29 ust. 1 - Prawa zamówień publicznych (w brzmieniu obowiązującym do dnia 25

maja 2006 r.) przez to, że w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówień nie wskazał,

iż inwestycja będąca przedmiotem zamówienia jest w określonej części związana

z budownictwem mieszkaniowym, a w pozostałym zakresie jest inwestycją niezwiązaną

z budownictwem mieszkaniowym, a ponadto pozostawił kwestię procentowego udziału

inwestycji w budownictwie mieszkaniowym i w budownictwie innym do oceny

wykonawców przystępujących do przetargu. Zdaniem Sądu, miało to istotny wpływ na

możliwości

przedstawienia

przez

wykonawców

porównywalnych

ofert

co

do

proponowanego wynagrodzenia w sytuacji, gdy każdy w nich mógł odmiennie ustalić

udział budownictwa mieszkaniowego w inwestycji stanowiącej przedmiot zamówienia i w

konsekwencji – uwzględnić w stawce cenowej różny udział podatku VAT w wysokości

7% lub 22% co miało bezpośredni wpływ na treść ofert co do wysokości żądanego

wynagrodzenia i w ostateczności - na wybór oferty najkorzystniejszej.

W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem powyższego postanowienia

Gmina Ł. zarzuciła naruszenie art. 354 k.p.c. w zw. z art. 194 ust. 2 ustawy z dnia 29

stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (jedn. tekst; Dz. U. z 2006 r. Nr 164,

poz. 1163 ze zm.) przez wydanie postanowienia zamiast wyroku, oraz art. 355 § 1 w zw.

z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 194 ust. 2 ustawy - Prawo zamówień publicznych przez

zaniechanie umorzenia postępowania w sytuacji, gdy zamawiająca zawarła umowę z

wybranym wykonawcą i umowa ta w czasie orzekania przez Sąd była w 74%

zrealizowana. Skarżąca wskazała, że przez wydanie zaskarżonego postanowienia

poniesie stratę w wysokości 12 046.078,59 złotych wyrażającą się różnicą pomiędzy

kosztem realizacji inwestycji na dotychczasowych zasadach i kosztem, który by Gmina

musiała

ponieść

w przypadku

konieczności

odstąpienia

od

dotychczasowych

kontraktów. Podniosła również, że odstąpienie od umowy z obecnym wykonawcą

i niewykonanie w terminie wszystkich robót pozbawi ją dotacji przyznanej ze środków

Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w wysokości 4.469.060,64 złotych. Z

powołaniem się powyższe zamawiająca Gmina wnosiła o stwierdzenie, że zaskarżone

orzeczenia jest niezgodne z art. 194 ust. 2 i art. 94 ust. 1 w zw. z art. 182 ust. 2 pkt 2 lit.

„a” w zw. z art. 181 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień

publicznych (w brzmieniu przed nowelizacja wynikającą z ustawy z dnia 7 kwietnia 2006

r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych... (-) – Dz. U. Nr 79, poz. 551).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jedną z niezbędnych przesłanek skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia sądu jest istnienie szkody będącej skutkiem wydania

zaskarżonego orzeczenia (art. 4241 k.p.c.), natomiast jednym z koniecznych warunków

formalnych, jakim powinna odpowiadać skarga, jest uprawdopodobnienie wyrządzenia

szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy (art. 424 5 § 1

pkt 4 k.p.c.).

Jak wynika z brzmienia art. 4241 § 1 k.p.c. („została wyrządzona szkoda”) i co

wielokrotnie Sąd Najwyższy podkreślał w swoich orzeczeniach (por. postanowienie

z dnia 11 stycznia 2006 r. II CNP 13/05 – OSNC 2006, nr 6, poz. 110, postanowienie z

dnia 31 stycznia 2006 r. IV CNP 38/05 – OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141, uzasadnienie

postanowienia z dnia 11 sierpnia 2005 r. III CNP 4/05 – OSNC 2006, nr 1, poz. 16,

postanowienie z dnia 27 października 2005 r. V CNP 28/05

– nie publ.)

uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 424 5 § 1 pkt 4 k.p.c. dotyczy szkody, która

w chwili wnoszenia skargi już istnieje, nie zaś możliwości powstania szkody.

Uprawdopodobnienie odnosi się do prawdopodobieństwa istnienia szkody, jej rodzaju i

rozmiarów a nie do prawdopodobieństwa powstania szkody w przyszłości. Tylko bowiem

szkoda wyrządzona wydaniem zaskarżonego orzeczenia, a nie szkoda, której można,

lub nawet należy się spodziewać, usprawiedliwia skargę przewidzianą w art. 424 1 k.p.c.,

która - jeśli zostanie uwzględniona – pozwala na dochodzenie odszkodowania na

podstawie art. 4171 § 2 k.c., natomiast nie służy zapobiegnięciu wyrządzenia szkody

mogącej powstać wskutek wydania orzeczenia sądowego.

W

rozpoznawanej

sprawie,

niezależnie

od

oceny zasadności

przyjęcia

za podstawę obliczenia prawdopodobnej szkody okoliczności uwzględnionych w

załączonym do skargi opracowaniu sporządzonym przez Centrum Innowacji Technologii

i Rozwoju Spółkę z o.o. w Z., należy stwierdzić, że z treści samej skargi wynika iż

skarżąca powołuje się na prawdopodobieństwo powstania szkody nie zaś na szkodę już

istniejącą. Skarga nie spełnia zatem wymogu z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. i w związku z

tym podlegała odrzuceniu (art. 4248 § 1 k.p.c.).

Niedopuszczalność skargi zamawiającej Gminy przesądza o braku podstaw do

rozważań w kwestii zasadności skargi. Na marginesie więc jedynie można zauważyć, że

zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego (por. wyrok z dnia 31 marca

2006 r. IV CNP 25/05 – OSNC 2007, nr 1, poz. 17, wyrok z dnia 4 stycznia 2007 r. V

CNP 132/06 – OSNC 2007, nr 11, poz. 174) tylko oczywiste błędy sądu spowodowane

rażącym naruszeniem zasad wykładni lub stosowania prawa mogą być uznane za

niezgodność z prawem w rozumieniu art. 4241 k.p.c. Stanowisko sądu przychylające się

do jednej z rozbieżnych koncepcji prezentowanych w orzecznictwie Sądu Najwyższego

nie może być uznane za błąd oczywisty lub rażący. Dodać też trzeba, że nie sposób

uznać, iżby szkoda wynikająca z wydania orzeczenia mogła być następstwem

ewentualnej wadliwej formy orzeczenia (postanowienie zamiast wyroku), oraz nie

sposób zarzucić jakiemukolwiek orzeczeniu, iż nie uwzględnia okoliczności faktycznych,

które istniały w czasie, gdy toczyło się postępowanie zakończone wydaniem orzeczenia,

jeśli okoliczności te nie zostały w tym postępowaniu podniesione. W rozpoznawanej

sprawie dotyczy to faktu zrealizowania umowy w znacznej części.

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej.