II CNP 15/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CNP 15/09

POSTANOWIENIE

Dnia 17 kwietnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Hubert Wrzeszcz

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 17 kwietnia 2009 r.,

skargi A. A. – S.

o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Z.

z dnia 7 października 2008 r., wydanego

w sprawie z powództwa A. A. – S.

przeciwko Gminie Z.

o zapłatę,

odrzuca skargę i nie obciąża A. A. – S. kosztami z tytułu

zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 7 października 2008 r. Sąd Okręgowy– po rozpoznaniu

apelacji pozwanej – zmienił wyrok Sądu Rejonowego uwzględniający powództwo o

zapłatę 1115 zł w ten sposób, że oddalił powództwo i nie obciążył powódki

kosztami procesu.

Od wyroku Sądu drugiej instancji powódka wniosła skargę o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,

ustanowiona ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks

postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych

(Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) jest – podobnie jak skarga kasacyjna – środkiem

prawnym sformalizowanym. Wysokie wymagania formalne stawiane skardze są

związane nie tylko z jej specjalną, nadzwyczajną funkcją w systemie prawa, ale

wynikają także z potrzeby spełnienia wysokich oczekiwań profesjonalnych.

Zgodnie z art. 4245 § 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego

została wniesiona, przytoczenie jej podstaw i ich uzasadnienia, wskazanie przepisu

prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, uprawdopodobnienie

wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga

dotyczy, wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych

środków prawnych nie było i nie jest możliwe oraz wniosek o stwierdzenia

niezgodności orzeczenia z prawem.

Wymienione wymagania skargi mają charakter konstrukcyjny i powinny być

spełnione kumulatywnie. To oznacza, że skarga niespełniające któregokolwiek

z nich jest dotknięta tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym

dla usuwania braków i podlega odrzucenie bez wzywania do ich usunięcia. Każde

z tych wymagań przewidzianych w art. 4245 § 1 k.p.c. – na co Sąd Najwyższy

wielokrotnie zwracał uwagę – ma charakter samoistny, powinno być zatem

spełnione niezależnie od innych wymagań (por. postanowienia Sąd Najwyższego:

z dnia 20 lipca 2005 r., IV CMP 1/05 i z dnia 18 stycznia III CNP 21/05 niepubl.).

W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się, że obciążający skarżącego

obowiązek wykazania, iż wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych

środków prawnych nie było i nie jest możliwe oznacza przeprowadzenie prawniczej

analizy przepisów dotyczących środków prawnych, których zastosowanie jest

niedopuszczalne lub które z innych przyczyn nie mogły odnieść skutku. Zgodnie

z art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. skarżący musi „wykazać” (a więc nie „wskazać”,

„przytoczyć” czy „uwiarygodnić”), że

wzruszenie

zaskarżonego orzeczenia

w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Podkreśla się, że

nie chodzi tylko o skargę kasacyjną czy skargę o wznowienie postępowania, ale

także o inne środki prawne pozwalające na zmianę lub uchylenie orzeczenia,

ewentualnie

służące

pozbawieniu

lub

ograniczeniu

wykonalności

(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 stycznia 2006 r., III CZP 23/05,

OSNC 2006, nr 7-8, poz. 140, z dnia 21 grudnia 2006 r., III CZP 57/06 niepubl.).

Tymczasem

powódka

poprzestała

na

stwierdzeniu,

że

wzruszenie

zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest

możliwe, a „nadto wyrok apelacyjny nie może być zaskarżony kasacją w świetle

art. 3982 § 1 k.p.c.” Okoliczności powołane przez skarżącą nie mogą zatem być

uznane za spełniające wymaganie przewidziane w art. 424 1 § 1 pkt 5 k.p.c.

Przytoczenie podstaw skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia i ich uzasadnienia polega nie tylko na ogólnym

wytknięciu naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania i wskazaniu

przepisów, które zostały naruszone (z podaniem numeru artykułu, paragrafu lub

ustępu), ale także na wyjaśnieniu, na czym to naruszenie polegało. Należy też

pamiętać, że w wypadku omawianej skargi wytykane w ramach podstaw

naruszenia

prawa

muszą

stanowić

przyczynę

niezgodności

z

prawem

zaskarżonego orzeczenia. Nie wystarczy więc przytoczenie samych naruszeń;

konieczne jest również wykazanie normalnego związku przyczynowego między

mini a niezgodnością orzeczenia z prawem (por. postanowienie Sąd Najwyższego

z dnia 29 listopada 2006 r., II CNP 65/06, niepubl.).

Skarga powódki – w zakresie przytoczenia podstaw i jej uzasadnienia – nie

odpowiada przedstawionym wymaganiom. Przewidziane w art. 424 5 § 1 pkt 2

wymaganie zostało ograniczone w skardze do wskazania naruszonych przepisów

prawa. Przytoczenie podstawy skargi nie zawiera natomiast jej uzasadnienia

wyjaśniającego, na czym naruszenie wskazanych przepisów prawa polegało.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji

postanowienia (art. 4248 § 1 k.p.c. oraz art. 102 w związku z art. 391, art. 39821i art.

42412 k.p.c.).

md