II CNP 15/05 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 17 listopada 2005 r., II CNP 15/05

Od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji o kosztach procesu

skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia nie przysługuje.

Sędzia SN Tadeusz Domińczyk

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w

dniu 17 listopada 2005 r. skargi strony pozwanej o stwierdzenie niezgodności z

prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 5 lipca

2005 r. wydanego w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Budowlanego "P.-G." –

Zdzisław P., Andrzej P., spółki jawnej w N.T. przeciwko Janowi D. właścicielowi

Przedsiębiorstwa Budowlanego "B." w N.T. o zakazanie nieuczciwej konkurencji,

odrzucił skargę.

Uzasadnienie

W wyroku z dnia 5 lipca 2005 r. Sąd Okręgowy rozstrzygnął o kosztach

zastępstwa procesowego, zasądzając od pozwanego na rzecz powodowego

Przedsiębiorstwa 14 415 zł, która odpowiada czterokrotnej wysokości stawki

minimalnej wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.

Pozwany zakwestionował to stanowisko w apelacji, ale Sąd Apelacyjny jego

zarzutów nie podzielił.

W skardze pozwany wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem punktu 2

prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 5 lipca 2005 r. w przedmiocie

„zaskarżonych kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji”. Zarzucił, że

orzeczenie tego Sądu pozostaje w sprzeczności z art. 100 k.p.c. oraz § 2 ust. 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 września 2002 r. w sprawie opłat

za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.

Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z

prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu

drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie

stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w

drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

Wyjątkowo, w wypadkach określonych w art. 4241 § 2 k.p.c., skarga przysługuje

także od orzeczenia pierwszoinstancyjnego. (...)

Orzeczeniom kończącym postępowania rozstrzygającym co do istoty sprawy

należy przeciwstawić orzeczenia rozstrzygające w kwestiach incydentalnych, tj.

takie, które pozostają w związku z postępowaniem zmierzającym do rozpoznania

żądania, ale ich byt jest samodzielny w tym znaczeniu, że zamykają określony

uboczny wątek spawy (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11

sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 16). Do tej kategorii orzeczeń

należy zaliczyć rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów. Odrębność tego

rozstrzygnięcia w stosunku do orzeczenia kończącego sprawę w instancji wyraźnie

wynika z art. 108 § 1 k.p.c.

Podobnie art. 394 § 1 pkt 9 k.p.c. odróżnia orzeczenie o kosztach od

orzeczenia co do istoty sprawy. Właściwym środkiem zaskarżenia orzeczenia o

kosztach jest zażalenie, mieszczące się w katalogu zażaleń przewidzianym w art.

394 § 1 k.p.c., innych niż na postanowienia sądu pierwszej instancji kończące

postępowanie w sprawie. Nie może być zatem wątpliwości, że także postanowienie

o kosztach wydane przez sąd drugiej instancji nie ma charakteru orzeczenia

kończącego postępowanie w sprawie (art. 3941 § 2 i art. 3981 § 1). W tym kierunku

wypowiadał się też Sąd Najwyższy w stanie prawnym obowiązującym przed dniem

6 lutego 2005 r., m.in. w postanowieniach z dnia 20 grudnia 1996 r., I CZ 30/96

(OSNC 1997, nr 3, poz. 34), z dnia 22 stycznia 1997 r., I CKN 48/96 (OSNC 1997,

nr 8, poz. 107) oraz z dnia 8 kwietnia 1997 r., I CZ 22/97 (OSNC 1997, nr 10, poz.

147).

Przepis art. 4241 § 1 k.p.c. dopuszcza skargę o stwierdzenie niezgodności z

prawem od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego

postępowanie w sprawie. Nie ma żadnych racji przemawiających za tym, aby

wyrażeniu „orzeczenie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie”

przypisać inne znaczenie, niż wyżej wskazane. Jeżeli wobec tego prawomocne

orzeczenie sądu drugiej instancji rozstrzygające o kosztach nie jest orzeczeniem

kończącym postępowanie w sprawie, to wniesiona skarga o stwierdzenie

niezgodności takiego orzeczenia z prawem jako niedopuszczalna, podlega

odrzuceniu (art. 4248 § 1 k.p.c.).