II CNP 105/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CNP 105/07

POSTANOWIENIE

Dnia 10 sierpnia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Strus

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 10 sierpnia 2007 r.

skargi Z.D.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia

Sądu Rejonowego w K.

z dnia 12 sierpnia 2004 r., sygn. akt [...],

wydanego w sprawie z wniosku Prokuratora Rejonowego w K.

przy uczestnictwie Z.D.

o zastosowanie przymusowego leczenia odwykowego wobec Z.D.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

W skardze adresowanej do Sądu Okręgowego w K., sporządzonej osobiście

przez Z.D., co do którego nie ma żadnych danych wskazujących na to, aby

posiadał kwalifikacje zawodowe adwokata lub radcy prawnego, albo pełnił jedną z

funkcji wymienionych w art. 871 § 2 k.p.c., skarżący domaga się: 1) uchylenia

prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Rodzinny i Nieletnich w

K. z 12 sierpnia 2004 r., w przedmiocie zastosowania wobec Z.D. przymusowego

leczenia odwykowego, 2) stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem, tj. art.

138 § 1 k.p.c. i art. 6 Konwencji Praw Człowieka gwarantującego prawo do

rzetelnego procesu; ponadto zwolnienia powoda od ponoszenia kosztów procesu w

przedmiocie skargi o wznowienie postępowania.

Skarżący określił postać niezgodności z art. 138 § 1 k.p.c. jako uznanie za

prawidłowe doręczenia zawiadomienia przeznaczonego dla Z.D. jego żonie, N.D. i

rozpoznanie wniosku o zastosowanie przymusowego leczenia. Naruszenie art. 6

Konwencji Praw Człowieka polega na

nie zapewnieniu skarżącemu rzetelnego

procesu. Z tych przyczyn uznawał zasadność swej skargi o stwierdzenie wydania

przez Sąd Rejonowy postanowienia z naruszeniem prawa.

Sąd Rejonowy po dwukrotnym uzupełnianiu przez skarżącego braków

formalnych skargi, zgodnie z kierowanymi wezwaniami, przedstawił skargę Sądowi

Najwyższemu, który zważył co następuje:

Użyte przez Z.D. sformułowania wskazują, że skarżący

domaga się

stwierdzenia niezgodności z prawem postanowienia z 12 sierpnia 2004 r.

orzekającego

zastosowanie

wobec

wymienionego

leczenia

odwykowego

w niestacjonarnym zakładzie lecznictwa i poddanie skarżącego nadzorowi kuratora

sądowego. Dodatkowo za tą oceną przemawia wydanie przez ten sam Sąd

Rejonowy postanowienia z 29 września 2006 r. umarzającego postępowanie

wykonawcze.

Zgodnie z obowiązującym prawem uzyskanie takiego orzeczenia jest

konieczne dla żądania zasądzenia odszkodowania na podstawie art. 417 1 § 2 k.c.,

a do rozpoznania skargi właściwy jest Sąd Najwyższy (art. 398 1 § 1 k.p.c. w zw.

z art. 42412 k.p.c.). W związku z tym skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

orzeczenia prawomocnego podlega rygorom wynikającym z przepisów art. 424 1 –

42411 k.p.c., odpowiednio stosowanych przepisów o skardze kasacyjnej (art. 424 12)

oraz innych przepisów odnoszących się do postępowania przed Sądem

Najwyższym.

Przede wszystkim skarga musi być więc sporządzona przez kwalifikowanego

pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego), a uchybienie temu wymaganiu nie

podlega postępowaniu naprawczemu (postanowienie SN z 7 marca 2000 r., IV CZ

12/00, OSNC 2000/9/165). Podkreślić należy, że nie chodzi w tym wypadku o brak

pisma procesowego sporządzonego przez adwokata lub radcę prawnego

polegający na niedołączeniu dokumentu pełnomocnictwa, gdyż takie uchybienie

byłoby brakiem pisma podlegającym uzupełnieniu.

Kolejną przyczyną odrzucenia skargi (art. 424 8 § 1 k.p.c.) jest wniesienie jej

po upływie terminu dwóch lat od dnia uprawomocnienia się zaskarżonego

orzeczenia - zakreślonego w art. 4246 § 1 k.p.c. Ponieważ skarżący nie złożył do

dnia 19 sierpnia 2004 r. wniosku o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem,

orzeczenie ogłoszone 12 sierpnia 2004 r. mogło być zaskarżone apelacją do dnia

2 września 2004 r. Skarga złożona pierwotnie w sądzie niewłaściwym wpłynęła do

Sądu Rejonowego w K. 10 listopada 2006 r., tzn. po upływie terminu.

Wniosek skargi – zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 6 k.p.c., powinien zawierać

żądanie stwierdzenia niezgodności z prawem. Nie odpowiada temu wymaganiu

żądanie (pkt 1) uchylenia prawomocnego postanowienia. Jeżeli zwróci się ponadto

uwagę na treść wniosku o zwolnienie od „kosztów procesu” zawierającego

niezrozumiałą wzmiankę o wznowieniu postępowania, widoczne stają się ujemne

skutki naruszenia przepisu ustanawiającego przymus adwokacki lub radcowski

w przygotowaniu (wniesieniu) skargi w jej elementach istotnych, niepodlegających

postępowaniu naprawczemu.

Sąd Najwyższy nie ma jednak kompetencji do snucia domysłów odnośnie do

rzeczywistej woli skarżącego mieszającego różne instytucje prawa procesowego,

dlatego traktuje pismo przedstawione przez Sąd Rejonowy jako skargę

przewidzianą w art. 4241 § 2 k.p.c., ponieważ na to przede wszystkim wskazują

wyraźne jej sformułowania.

Ustawowy cel skargi, tj. otwarcie drogi do dochodzenia odszkodowania

wymaga, aby skarżący uprawdopodobnił szkodę spowodowaną przez wydanie

orzeczenia, którego skarga dotyczy (art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.). Z.D. nie spełnił

również tego warunku.

Skarżący nie wykazał wbrew przepisowi (art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.), że nie

mógł wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do zaskarżenia postanowienia

Sądu Rejonowego, skoro sugeruje, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do

zaskarżenia, gdyż zawiadomienie pozostawione u małżonki nie zostało mu

przekazane.

Okoliczności te stanowią dalsze samodzielne podstawy odrzucenia pisma

określonego mianem skargi.

Stwierdzone

wady

pisma

-

wymienione

wyżej,

nie

pozwalają

na

merytoryczne rozpoznanie go jako skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem

postanowienia określonego na wstępie, dlatego Sąd Najwyższy odrzucił ją na

podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.