II CKN 843/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CKN 843/98

POSTANOWIENIE

Dnia 22 listopada 2000 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSN - Marian Kocon (spraw.)

Sędziowie:

SN - Bronisław Czech

SN - Tadeusz Żyznowski

Protokolant: Anna Banasiuk

po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2000 r.

na rozprawie sprawy z wniosku Spółdzielni […] w K. w likwidacji

z udziałem I. K. i A. D.

o zasiedzenie

na skutek kasacji wnioskodawczyni

od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w K.

z dnia 10 czerwca 1998 r., sygn. akt II Ca […]

p o s t a n a w i a:

oddalić kasację.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 30 grudnia 1997 r. oddalił

wniosek Spółdzielni […] w K., o stwierdzenie, że Spółdzielnia ta nabyła

przez zasiedzenie własność działki gruntu nr […], bliżej oznaczonej, a to już

tylko z tej przyczyny, iż nie posiadała tej działki przez okres czasu wymagany

do zasiedzenia. Sąd ten uznał, że wnioskodawczyni była posiadaczem w złej

wierze, a to oznacza, iż właściwy w ustalonych okolicznościach faktycznych

trzydziestoletni termin przedawnienia jeszcze nie upłynął, jako że ustawą

z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - kodeks cywilny (Dz. U. Nr 55,

poz. 321) dotychczasowe terminy zasiedzenia uległy przedłużeniu.

Sąd Wojewódzki w P. postanowieniem z dnia 10 września 1997 r.

apelację wnioskodawczyni od powyższego postanowienia oddalił. Sąd ten

bowiem uznał poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia i wyprowadzone z nich

wnioski za prawidłowe.

W kasacji od tego postanowienia pełnomocnik wnioskodawczyni zarzucił

mu:

1) naruszenie prawa materialnego /art. 3931 pkt 1 k.p.c./ przez błędną

wykładnię art.348 k.c. /k.338/;

2) sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie

materiału dowodowego /art. 3931 pkt 2 k.p.c./ przez przyjęcie, że

w sprawie bieg terminu do zasiedzenia rozpoczął się dopiero wiosną

1972 r.

Na tych podstawach pełnomocnik wnioskodawczyni wniósł o uchylenie

zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Rozpoznając sprawę w przytoczonych granicach kasacji (art. 39311k.p.c.),

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kluczowy dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a zarazem kasacji, jest

pogląd Sądów obu instancji, że nie można przyjąć, aby skarżąca była

samoistnym posiadaczem quaestionis działki gruntu w okresie poprzedzającym,

podług użytego sformułowania, zajęcie jej siłą wiosną 1972 r., na którym oparto

oddalenie wniosku skarżącej o zasiedzenie tej działki.

Sprawa posiadania, jak i jego kwalifikacji jest to kwestia faktu,

wymagająca dokonania przez sąd odpowiednich ustaleń i wyciągnięcia na tej

podstawie prawidłowych wniosków. W rezultacie dla skutecznego wywiedzenia

kasacji zachodziła potrzeba podważenia, w ramach podstawy drugiej z art. 393 1

k.p.c., ustalenia, że S. D. do wiosny 1972 r. uprawiał quaestionis działkę gruntu.

Uszło bowiem uwagi skarżącej, że trudności związane z oceną, jaki zakres ma

posiadanie w konkretnym wypadku ułatwia domniemanie prawne z art. 339 k.c.,

w myśl którego domniemywa się, że osoba, która rzeczą włada, jest

posiadaczem. Domniemanie to daje podstawę do wysnucia dwóch wniosków.

Po pierwsze,

że władztwo faktyczne nad rzeczą ma charakter posiadania,

a nie dzierżenia w rozumieniu art. 338 k.c. /lub władztwa innego rodzaju/;

po drugie, że do czasu dowodu przeciwnego władztwo takie uważa się

za posiadanie rzeczy. Innymi słowy, wskazane dopiero co ustalenie, że S.D.

do wiosny 1972 r. uprawiał quaestionis działkę gruntu dało Sądom niższych

instancji wystarczającą podstawę do przyjęcia, w oparciu o art. art. 339 k.c., że

do tej pory tenże S. D. był jej posiadaczem, i że w świetle tej okoliczności

jeszcze nie upłynął właściwy trzydziestoletni termin zasiedzenia.

Z tych przyczyn kasacja, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw,

uległa oddaleniu /art. 39312 k.p.c./.

aw

db