II CKN 33/97 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CKN 33/97

W Y R O K

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 lipca 1997 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN -

C. Żuławska (spraw.)

Sędziowie:

SN

-

M. Kocon

SN

-

K. Zawada

Protokolant: I. Pawlata

po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 1997 r.

na rozprawie sprawy z powództwa Z. R.

przeciwko Syndykowi Masy Upadłości Banku […] w B.

o zapłatę

na skutek kasacji strony pozwanej

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 6 września 1996 r., sygn. akt I ACr […]

zmienia zaskarżony wyrok i rewizję powoda oddala.

UZASADNIENIE

Powód, Z. R. dochodził od Syndyka Masy Upadłości Banku […] w B.

zapłaty kwoty 10.062,13 tytułem

wyrównania szkody, jakiej doznał

w następstwie znacznego opóźnienia w pokryciu czeków powoda. Czeki te

(czeki potwierdzone przez Bank […], w którym powód miał rachunek czekowy)

zostały wystawione w dniu 25.2.1994 na pokrycie ceny zakupu przez powoda

samochodu, a wobec ich niepokrycia powód narażony został na przegranie

sporu,

wszczętego

przeciwko

niemu

przez

sprzedawcę

samochodu,

w listopadzie 1994 i zakończonego wyrokiem zaocznym z dnia 15.11.1994.

Powód - poza ceną samochodu - zmuszony był zapłacić odsetki zwłoki w

kwocie 5.587,83 zł a także obciążony został kosztami procesu w kwocie

2.077,30 zł oraz kosztami egzekucji w kwocie 2.397 zł. Kwoty tych powód

dochodzi od pozwanego Syndyka w oparciu o art. 102 prawa upadłościowego

tytułem odszkodowania, powołując się na fakt, że środki finansowe (wkład

oszczędnościowy), zdeponowane przez powoda w Banku […] Syndyk wypłacił

mu po upływie wielu miesięcy oczekiwania i ponagleń, a mianowicie dopiero

w dniu 6.3.1995, mimo, że o wierzytelności swojej do masy upadłości pozwany

poinformował Syndyka jeszcze w lipcu 1994, zaś w sierpniu 1994 zgłosił ją

formalnie do masy upadłości.

Sąd Wojewódzki powództwo oddalił, jednakże Sąd Apelacyjny

uwzględnił rewizję powoda. Rozstrzygnięcie swoje Sąd Apelacyjny oparł na art.

102 prawa upadłościowego, przyjmując, że wina Syndyka którym jest Bank X.,

polegała na tym, iż przez 8 miesięcy, tj. od 9.6.1994 (dzień powołania Syndyka

przez Sąd) do 6.3.1995 (dzień wypłaty zdeponowanych w B[…] środków

finansowych powodowi) - mimo, że wiedział o dyspozycji płatniczej powoda

na rzecz sprzedawcy samochodu - nie zrealizował jej, narażając przez to powoda

na przegranie procesu o zapłatę za samochód.

Od wyroku Sądu Apelacyjnego kasację wniósł pełnomocnik pozwanego

Syndyka. Skarżący powołał się na pierwszą podstawę kasacyjną, podnosząc

zarzut naruszenia art. 102 prawa upadłościowego przez jego błędną wykładnię i

niewłaściwe zastosowanie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Osobista odpowiedzialność odszkodowawcza syndyka, przewidziana w

art. 102 prawa upadłościowego obejmuje te jedynie szkody, jakie wyrządzone

zostały niesumiennym pełnieniem przez niego obowiązków - co pozostaje w

związku z unormowaniem art. 92 prawa upadłościowego, przewidującym

złożenie przez syndyka, przed przystąpieniem do jego czynności, przyrzeczenia

przed sędzią-komisarzem, że obowiązki swoje wykona sumiennie. Dla osoby

poszkodowanej, występującej z roszczeniem odszkodowawczym przeciwko

syndykowi, oznacza to, że ma ona wykazać niesumienność syndyka w pełnieniu

przez niego obowiązków oraz związek przyczynowy między uchybieniami

syndyka a poniesioną przez nią szkodą (art. 6 kc).

Powód dowodu takiego nie przeprowadził, powołując się jedynie na fakt,

zresztą niesporny, że jeszcze w lipcu 1994 powiadomił pozwanego Syndyka o

swej wierzytelności wynikającej ze zdeponowania środków na rachunku w

Banku […], który popadł w upadłość, oraz o tym, że środki te są mu potrzebne

dla uregulowania własnego długu. Ani ta informacja, ani dokonane później

formalne zgłoszenie wierzytelności powoda do wykazu długów upadłego

nie miały mocy sprawczej zobowiązania Syndyka do natychmiastowej wypłaty

środków, które z mocy art. 49 prawa bankowego (w ówczesnym brzmieniu:

Dz.U. z 1992

Nr 72, poz. 359) objęte były gwarancją Skarbu Państwa.

Tego stanu rzeczy nie zmienia fakt, że w sprawie niniejszej syndykiem jest

nie osoba fizyczna, ale Bank X., nie był on bowiem w stanie ani

„wyegzekwować niezwłocznie dla powoda odpowiedniej kwoty na pokrycie

jego zobowiązań wobec P.”, jak tego oczekiwał powód (k. 93), ani pokryć

należności wierzycieli upadłego (nawet wierzycieli uprzywilejowanych)

z własnych

zasobów,

jak

wydaje

się

zakładać

Sąd

Apelacyjny,

wiążąc odpowiedzialność odszkodowawczą pozwanego z samym tylko faktem,

że wiedział on o obowiązku wykonania przez bank-depozytariusza dyspozycji

płatniczych powoda. Zwrócić tu trzeba uwagę, że pozwany nie dokonał

przejęcia długów Banku […], lecz był jedynie syndykiem masy upadłości tego

banku. W tej roli miał za zadanie opracować i zgłosić do Ministerstwa Finansów

(przez Dyrektora Izby Skarbowej) zatwierdzoną przez sędziego-komisarza listę

wierzytelności uprzywilejowanych (gwarantowanych przez Skarb Państwa) i

plan podziału masy upadłości, zaś po uzyskaniu od Ministra Finansów środków

z budżetu - dokonać wypłat na rzecz deponentów (tak w Informacji Ministra

Finansów z dnia 9.11.1994 - k. 84). Wszystkie te zadania wykonać powinien

sprawnie i sumiennie.

W aktach sprawy znajdują się przedłożone przez pozwanego dowody, że

dokładał on starań dla przyspieszenia uruchomienia środków z budżetu państwa,

koniecznych dla pokrycia objętych gwarancją Skarbu państwa należności

deponentów upadłego Banku […]. Jest to korespondencja z Ministrem Finansów

i Dyrektorem Izby Skarbowej (k. 77 - 83). W świetle tych dowodów trudno

oczekiwać, że powód mógłby wykazać niesumienność w wykonywaniu przez

pozwanego obowiązków syndyka, to zaś, jak powiedziano już powyżej, byłoby

konieczne dla obciążenia go odpowiedzialnością odszkodowawczą.

Powód nie wykazał również, że we wcześniejszym okresie, jaki mógłby

wchodzić w grę w niniejszej sprawie. to jest w okresie, kiedy doszło do procesu

wszczętego przeciw powodowi przez sprzedawcę samochodu, pozwany syndyk

przez niesumienne pełnienie swoich obowiązków wywołał opóźnienie w

uzyskaniu z budżetu środków na wypłatę wkładów oszczędnościowych klientom

upadłego.

W tym stanie rzeczy uznać należało zarzut kasacji za słuszny i na

podstawie art. 39315 kpc uwzględnić ją, oddalając powództwo.

aw

jb.