II CKN 181/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CKN 181/98

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 lutego 1999 roku

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN - E. Skowrońska-Bocian (spraw.)

Sędziowie:

SN - S. Dąbrowski

SN - T. Domińczyk

Protokólant: P. Malczewski

po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 1999 roku

na rozprawie sprawy z powództwa […] „C.” w Ł.

przeciwko W. L. i Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością „T.” w L.

o zapłatę

na skutek kasacji pozwanego W. L.

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 2 października 1997 roku, sygn. akt I ACa […]

oddala kasację.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 25 marca 1997 r. sygn. akt II C […] Sąd Wojewódzki w Ł.

zasądził od pozwanego W. L. na rzecz powoda – […] „C.” w Ł. kwotę 40.000 zł

z odsetkami i kosztami procesu oddalając powództwo w stosunku do drugiego

pozwanego

-

Spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością „T.” w L..

Sąd ten ustalił, że strona powodowa w latach osiemdziesiątych współpracowała

z […] „T. - […]”, którego właścicielem był N. B.. Firma ta w ostatniej fazie

działalności popadła w długi i właściciel sprzedał ją W. L., z którym poprzednio

współpracował. Na bazie zlikwidowanego […] „T. - […]” W. L. założył w lecie

1993 r. jednoosobową spółkę z o. o. „T.”. We wrześniu 1993 r. N. B. skierował

do powodowego przedsiębiorstwa pismo, w którym oświadczył, że wyraża

zgodę na przejęcie jego zadłużenia w kwocie 40.000 zł wobec „C.” przez W. L.

i wyjaśnił, że wynika to z porozumień zawartych między likwidowanym […]

„T. - […]” a W. L..

W dniu 1 października 1993 r. została zawarta umowa między powodem

a Spółką „T.” reprezentowaną przez W. L.. Z jej treści wynika, że Spółka „T.”

wstępuje w miejsce dotychczasowego dłużnika N. B., a wysokość jego

zobowiązania określona została na 40.000 zł. Spółka miała spłacić dług

w 8 miesięcznych

ratach

w

terminie

do

kwietnia

1994

r.

Powodowe Przedsiębiorstwo wyraziło zgodę na przejęcie długu. Ponadto w § 4

umowy znalazło się postanowienie, zgodnie z którym w przypadku

nieuregulowania

przez

Spółkę

należności

w

oznaczonym

terminie,

dług „zobowiązuje się uregulować jednorazowo osobiście W. L. niezwłocznie

po upływie podanego terminu”. Ani Spółka ani W. L. nie uregulowali

należności wobec powodowego Przedsiębiorstwa zgodnie z postanowieniami

umowy z 1 października 1993 r. Sąd ustalił ponadto, że w dniu 1 października

1993 r. strona powodowa nie znała jeszcze treści oświadczenia N. B.

z 23 września 1993 r. i dlatego umowa zawierała przejęcie długu zarówno

przez Spółkę „T.”, jak i osobiście przez W. L..

W tych okolicznościach Sąd uznał powództwo za uzasadnione w stosunku

do W. L. z uwagi na to, że umowa z 1 października 1993 r. została zawarta nie

tylko między „C.” a Spółką „T.”, ale także pomiędzy powodowym

przedsiębiorstwem a W. L. osobiście, a N. B. wyraził zgodę na przejęcie długu

przez W. L..

Apelacja pozwanego została oddalona przez Sąd Apelacyjny w […]

wyrokiem z 2 października 1997 r. sygn. akt I A Ca […]. Sąd ten podzielił

stanowisko Sądu Wojewódzkiego wskazując, że nastąpiło ważne przejęcie

długu. Ponadto Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska skarżącego, zgodnie

z którym § 4 umowy z 1 października 1993 r. zawierał przyrzeczenie w rozumieniu art. 391 kc - Spółki „T.”, że W. L. ureguluje osobiście dług, jeżeli

nie zostanie on zapłacony przez Spółkę. Dla zawarcia umowy o świadczenie

przez osobę trzecią (art. 391 kc) niezbędne byłoby bowiem przyrzeczenie

i zagwarantowanie przez Spółkę, że osoba trzecia (W. L.) zaciągnie określone

zobowiązanie. Takich postanowień umowa nie zawiera. Treść § 4 umowy

nie nadaje podstaw do przyjęcia, że to Spółka oświadcza, iż dług ureguluje

W. L.. To on sam składa tej treści oświadczenie. Niejednoznaczność deklaracji

W. L. utożsamiającego się ze Spółką nie może działać na jego korzyść.

Jest to niefrasobliwość, która nie powinna występować u osób prowadzących

działalność gospodarczą.

Kasacja pozwanego oparta została na podstawie określonej w art. 3931 pkt

1 kpc i zawiera zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe

zastosowanie art. 519 § 2 pkt 1 i art. 522 kc. Zdaniem skarżącego pomiędzy

stronami nie została ważnie zawarta umowa przejęcia długu, gdyż pozwany nie

był stroną umowy z 1 października 1993 r. (była nią jedynie Spółka „T.”),

a ponadto N. B. nie wyraził zgody na takie przejęcie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Przede wszystkim należy zauważyć,

że oparta została jedynie na podstawie określonej w art. 3931 pkt 1 kpc i nie

kwestionuje ustaleń poczynionych przez Sąd I instancji. Z ustaleń tych zaś

wynika w sposób jednoznaczny, że 1 października 1993 r. została zawarta

umowa

podpisana

przez

powodowe

Przedsiębiorstwo

oraz

W. L..

Nad jego podpisem widnieje wprawdzie pieczątka Spółki, jednak zawarte w § 4

umowy postanowienie, odmienne niż pozostałe, odnosi się wyraźnie do W. L.,

a nie do Spółki. Ocena zatem ważności umowy przejęcia długu, dokonana

przez Sądy orzekające, jest prawidłowa. Nie może budzić wątpliwości, że takie

przejęcie może stanowić element innej czynności prawnej (innej umowy).

Taka właśnie sytuacja występuje w rozpoznawanej sprawie, gdyż przejęcie

długu przez W. L. stanowi fragment umowy zawierającej także inne

postanowienia.

Nie znajduje także usprawiedliwienia zarzut, że N. B. nie wyraził zgody

na przejęcie długu przez W. L.. Na karcie 61 znajduje się kopia pisma

skierowanego przez N. B. do powodowego Przedsiębiorstwa, którego istnienia

i treści pozwany nie kwestionował w toku postępowania. Zarzut braku zgody

dłużnika zatem, nawet gdyby był uzasadniony nie mógłby zostać skutecznie

podniesiony w kasacji, zwłaszcza że - jak wskazano - kasacja ta oparta została

jedynie na podstawie z art. 3931 pkt 1 kpc.

Z tych względów kasacja podlegała oddaleniu jako pozbawiona

usprawiedliwionych podstaw (art. 39312 kpc).

aw

db