II CKN 1116/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CKN 1116/98

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 15 czerwca 2000 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN – Zdzisław Świeboda

Sędziowie:

SN – Elżbieta Skowrońska - Bocian

SN – Hubert Wrzeszcz (spraw.)

Protokolant: Anna Jasińska

po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2000 r.

na rozprawie sprawy z powództwa B. S. i S. S.

przeciwko […] Spółdzielni Mieszkaniowej „[…]” w Ł.

o zapłatę

na skutek kasacji powodów

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 4 września 1998 r., sygn. akt I ACa […]

oddala kasację.

UZASADNIENIE

W sprawie jest bezsporne, że strony zawarły umowę sprzedaży

nieruchomości 7.II.1990 r. i uzgodniły, że pozwana spółdzielnia część ceny

zapłaci w formie niepieniężnej, a mianowicie w postaci świadczenia, które

polegało na wybudowaniu sprzedającym dwóch domów dwurodzinnych.

Spółdzielnia spełniła to świadczenie częściowo ponieważ nie wybudowała domu

we wsi Z.

Z niekwestionowanych ustaleń, opartych na opinii biegłego, wynika, że wartość

nie wybudowanego domu wynosi 172 800 zł bez robót wykończeniowych,

których wykonanie należało do sprzedających. Jest bezsporne, że koszt tych

robót wzrósł o 51 570 zł na skutek zmiany cen obowiązujących w dniu,

w którym dom miał być oddany powodom.

Sąd I instancji wyrokiem z 6.V.1998 r. zasądził od pozwanej na rzecz

powodów 224 370 zł odszkodowania, wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia

art. 471 k.c. Sąd Wojewódzki uznał, że zgodnie z zasadą pełnego

odszkodowania B. S. i S. S. należy się rekompensata obejmująca nie tylko

wartość nie wybudowanego domu, ale także koszt robót wykończeniowych,

który ponieśliby, gdyby dom został wybudowany.

Na skutek apelacji pozwanej spółdzielni Sąd odwoławczy zaskarżonym

wyrokiem zmienił orzeczenie sądu I instancji i obniżył zasądzoną należność do

172 800 zł oraz zmienił też odpowiednio rozstrzygnięcie w przedmiocie

kosztów procesu.

Sąd II instancji zawartą przez strony umowę zakwalifikował jako

nienazwaną (mieszaną) zawierającą elementy sprzedaży jak i umowy o roboty

budowlane. Maksymalną wysokość odszkodowania stanowi wartość prac

budowlanych, którą miała wykazać pozwana spółdzielnia. Nie ma podstaw do

uwzględnienia w ramach dochodzonego odszkodowania wartość robót

wykończeniowych, które obciążają powodów (51 570 zł). Zdaniem Sądu

Apelacyjnego pomijać kwestię braku rzeczywistego charakteru tej szkody (jej

nierealność i wysokiego stopnia hipotetyczność, gdyż budynek nie został

wykonany zastępczo w myśl § 7 umowy i z tego tytułu – prac

wykończeniowych nie obciążających pozwanej – nie mógł powstać żaden

uszczerbek w majątku powodów) sam zakres umowy nie pozwalał na to.

W kasacji, kwestionującej zaskarżony wyrok w zakresie zmiany

orzeczenia sądu I instancji przez obniżenie odszkodowania o 51 570 zł oraz

rozstrzygnięcie

w

przedmiocie

kosztów

postępowania

apelacyjnego,

pełnomocnik powodów, zarzucił naruszenie art. 471 kc w związku z art. 361 kc

oraz art. 363 kc i wniósł o zmianę orzeczenia przez zasądzenie 51 570 zł bądź

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja została oparta wyłącznie na pierwszej podstawie z art. 3933 kpc.

To oznacza, że podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa

materialnego podlegają ocenie na tle ustaleń faktycznych stanowiących

podstawę wydania zaskarżonego wyroku, którą Sąd kasacyjny jest związany

(art. 39315 kpc).

W świetle tych ustaleń nie można podzielić stanowiska autora kasacji, że

orzeczenie reformatoryjne w kwestionowanym zakresie zapadł z naruszeniem

art. 471 kc w związku z art. 361 kc i 363 kc polegającym na błędnej jego

wykładni i niewłaściwym zastosowaniu.

Podjęta w kasacji polemika ze stanowiskiem sądu II instancji co do oceny

czy dochodzona należność z tytułu wzrostu wartości robót wykończeniowych

nie wybudowanego domu (51 570 zł) jest szkodą powstałą na skutek

niewykonania umowy zawartej przez strony nie może odnieść skutku ponieważ

nie liczy się z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi.

Wobec tego należy przypomnieć, że sąd odwoławczy, opierając się na

interpretacji umowy, która nie jest kwestionowana przez skarżącego ponieważ

nie zarzucił on naruszenia art. 65 § 2 kc, przyjął że roboty wykończeniowe

domu, który nie został wybudowany przez pozwaną, nie były objęte umową

stron i obciążały powodów.

W tej sytuacji nie może budzić zastrzeżeń stanowisko sądu odwoławczego, że

już chociażby ze względu na zakres umowy szkoda z tytułu jej niewykonania

nie może obejmować różnicy z tytułu wzrostu cen robót wykończeniowych.

Rację też ma sąd, że przeciwko uwzględnieniu żądania o zasądzenie 51 570 zł

odszkodowania przemawiają ustalenia, których kasacja nie zakwestionowała,

a mianowicie że w chwili orzekania szkoda w spornym zakresie nie istniała,

gdyż roboty wykończeniowe nie zostały wykonane a jej powstanie było

w wysokim stopniu hipotetyczne ponieważ nie było wiadomo czy dom w ogóle

zostanie wybudowany.

Nie ma więc podstaw do wątpliwości, że w świetle stanu faktycznego

zaskarżonego wyroku zasądzone odszkodowanie nie mogło być wyższe niż

szkoda odpowiadająca wartości robót budowlanych, które zgodnie z umową

obciążały pozwaną.

Z tych względów i na podstawie art. 39312 kpc Sąd Najwyższy orzekł, jak

w sentencji wyroku.

aw

er