II CKN 1003/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CKN 1003/99

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 15 czerwca 2000 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN - Zdzisław Świeboda

Sędziowie:

SN - Elżbieta Skowrońska-Bocian (spraw.)

SN - Hubert Wrzeszcz

Protokolant: Anna Jasińska

po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2000 r.

na rozprawie sprawy z udziałem następców prawnych W. B.

w osobach: D. B., M. B. i B. B.

przeciwko G. G.

o uznanie darowizny za bezskuteczną i ustalenie

na skutek kasacji powoda

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 29 lipca 1998 r., syg. akt I ACa […]

oddala kasację.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 17 marca 1998 r. sygn. akt I C […] Sąd Wojewódzki w K.

oddalił powództwo W. B. przeciwko G. G. o uznanie za bezskuteczną

darowizny udziału w wysokości ½ w nieruchomości opisanej bliżej w pozwie.

Umową tą matka powoda S. B. darowała wspomniany udział pozwanemu.

Sad ustalił, że powód był właścicielem gospodarstwa rolnego, w którym

mieszkał

razem

z

matką.

Matce

przysługiwała

służebność

mieszkania. Za jej zrzeczenie się powód obiecał kupić matce mieszkanie.

Umową z 28 marca 1989 r. matka powoda nabyła udział w nieruchomości

i zamieszkała w znajdującym się tam budynku. Poza sporem jest, że w umowie

jako nabywczyni wymieniona została jedynie S. B., a także że środki na zakup

nieruchomości pochodziły z majątku powoda. On także poniósł koszty remontu

budynku, w którym zamieszkał wraz z drugą żoną w 1991 r.

W ustalonym stanie Sąd uznał, że nabycie nieruchomości nastąpiło

w imieniu i na rachunek matki powoda, a jemu samemu nie służy ani prawo

własności, ani roszczenie o przyniesienie na niego udziału we współwłasności

nieruchomości. Wyłączną właścicielką jest S. B., matka powoda. Stąd żądanie

ustalenia bezskuteczności umowy darowizny jest bezzasadne.

Apelacja powoda oddalona została wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […]

z 29 lipca 1998 r. sygn. akt I ACa […]. Sąd drugiej instancji podzielił

stanowisko Sądu Wojewódzkiego wskazując dodatkowo, że powód wywodzi

swoje prawo do nieruchomości z tego, że spłacił rodzeństwo, a matka mówiła

mu, że kiedyś będzie to jego, w formie jakiejś darowizny. Obietnice takie

nie mają jednak znaczenia prawnego. Powód nie wykazał także, aby nastąpiło

fiducjarne nabycie nieruchomości – w imieniu matki, ale na rachunek powoda.

Kasacja powoda oparta została na pierwszej podstawie kasacyjnej

(art. 3931 pkt 1 kpc). Sformułowany w niej został zarzut naruszenia art. 59 kc

przez jego niezastosowanie w wyniku błędnej oceny woli powoda oraz jego

matki.

W toku postępowania powód zmarł i do procesu wstąpili jego następcy

prawni.

Oddalając kasację Sąd Najwyższy miał na uwadze co następuje:

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Oparta została na pierwszej

podstawie kasacyjnej tymczasem w jej uzasadnieniu zawarta została polemika

z oceną

materiału

dowodowego

dokonaną

przez

Sądy

orzekające.

Brak powołania podstawy wskazanej w art. 3931 pkt 2 kpc czyni niemożliwym

ustosunkowanie się do zawartych tam stwierdzeń i zarzutów. Na marginesie

jedynie można zauważyć, że istnienie ważnego zobowiązania do przeniesienia

własności nieruchomości uzależnione jest od wyrażenia przez właściciela woli

takiego zobowiązania się w formie aktu notarialnego (art. 158 zd. 1 kc).

Umowa w takiej formie pomiędzy powodem a jego matką nie została zawarta.

Skorzystanie zaś z ochrony przewidzianej w art. 59 kc zależy od istnienia

ważnego zobowiązania, którego wykonanie czyni niemożliwym zawarta przez

zobowiązanego umowa.

Z tych względów kasacja podlegała oddaleniu jako pozbawiona

usprawiedliwionych podstaw (art. 39312 kpc).

aw

jg