Supreme Court dismissed cassation against civil court ruling on VAT deduction dispute regarding vehicle classification.

Sygn. akt II CK 541/04

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 marca 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Iwona Koper (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Tadeusz Domińczyk (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa K. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą

Hurtownia Artykułów Elektrycznych "E.(…)" w I. przeciwko R. R. prowadzącemu

działalność gospodarczą pod nazwą "R.(…)" w K.

o zapłatę 25.107,05 zł,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 16 marca 2005 r., kasacji powoda

od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 23 kwietnia 2004 r., sygn. akt X Ga 86/04,

oddala kasację i zasądza od powoda na rzecz pozwanego 1200 (tysiąc dwieście) zł

tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Ł. oddalił apelację powoda K. G. od

wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 5 grudnia 2003 r. oddalającego jego powództwo

przeciwko R. R. o zapłatę. Sąd Okręgowy powołał się na następujące okoliczności stanu

faktycznego sprawy, ustalone przez Sąd Rejonowy.

Pozwany zajmuje się sprzedażą samochodów, świadcząc zarazem usługi

polegające na montażu w samochodach siatek lub płyt oddzielających przód i tył

wnętrza samochodu, co pozwala zakwalifikować go jako ciężarowy. Powód złożył u

pozwanego zamówienie na taki samochód w grudniu 1999 r. Przystępując do realizacji

zamówienia powód nabył samochód m-ki Renault (za 69.450 zł) i zarejestrował go na

swoje nazwisko w Starostwie Powiatowym w P. Po zamontowaniu urządzenia uzyskał

zaświadczenie o przekwalifikowaniu pojazdu na ciężarowy. W dniu 23 grudnia 1999 r.

strony zawarły umowę sprzedaży i powód przystąpił do wykorzystywania samochodu dla

celów prowadzonej działalności gospodarczej, w związku z czym odliczył od należnego

za miesiąc grudzień 1999 r. podatku uiszczoną sumę podatku VAT w wysokości 12.788

zł. W lipcu 2000 r. Urząd Skarbowy w I. zakwestionował to rozliczenie i wystąpił do

Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z wnioskiem o stwierdzenie

nieważności decyzji Starosty Powiatowego w P. o zarejestrowanie samochodu jako

ciężarowo-specjalistycznego i wniosek ten został uwzględniony. W następstwie tego

wymieniony Starosta unieważnił swoją decyzję, a ta została utrzymana w mocy przez

Kolegium.

W styczniu 2001 r. powód poinformował pozwanego o zamiarze odstąpienia od

umowy sprzedaży samochodu. W dniu 30 listopada 2001 r. natomiast wezwał go do

zwrotu uiszczonego podatku VAT, na co pozwany nie przystał.

Ostateczną decyzją z dnia 3 marca 2003 r. SKO w K. stwierdziło nieważność

dowodu rejestracyjnego wydanego pozwanemu. Urząd Skarbowy zaś obciążył powoda

zaległością podatkową w wysokości 12.788 zł z odsetkami od niej w kwocie 10.174 zł i

pozwany obie te sumy wpłacił.

Zarówno powód jak i pozwany zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego

dotyczące ich decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ale w dacie

wyrokowania oczekiwane rozstrzygnięcia jeszcze nie zapadły.

W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu I instancji, iż

pozwany nie ponosi odpowiedzialności za skutki wydanych decyzji administracyjnych,

skoro sprzedał samochód w takim jego stanie, jaki był przedmiotem zamówienia

powoda. Zwrócił przy tym uwagę na pismo Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z

dnia 10 listopada 1999 r. wskazujące na możliwość przeróbek samochodów osobowych

na ciężarowe i uznawanie tych zmian na podstawie dokumentu wystawionego przez

stację diagnostyczną, bez konieczności uzyskania świadectwa homologacji. To zaś, że

o charakterze pojazdu decyduje świadectwo homologacji przesądził Sąd Najwyższy

dopiero w późniejszym orzeczeniu z dnia 9 listopada 2001 r.

Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył powód powołując się na obie podstawy

kasacyjne. Zarzucił, że z naruszeniem art. 47914 § 2 k.p.c. Sąd Rejonowy dopuścił

dowód ze złożonego przez pozwanego zamówienia dopiero po zamknięciu rozprawy,

przed dniem wyrokowania, wobec tego zamówienie to nie podlegało ocenie, a sąd

drugiej instancji powinien tę okoliczność uwzględnić, skoro zarzut w tym względzie

podniesiony został w apelacji. W ramach pierwszej podstawy kasacyjnej powód zarzucił

naruszenie art. 471 k.c. wobec powoływania się na korespondencję między organem

administracji państwowej a pozwanym, a tymczasem tylko decyzje administracyjne

mogą stanowić podstawę roszczeń odszkodowawczych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Ustosunkowując się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 479 14 k.p.c.

należy zauważyć, że w istocie jest on adresowany do sądu pierwszej instancji.

Ponieważ kasacją zaskarżalny jest wyrok sądu drugiej instancji, rzeczą skarżącego było

wskazanie, który przepis proceduralny sąd ten naruszył wadliwie oceniając skutki

naruszenia powołanego przepisu przez Sąd Rejonowy. Już z tego tylko względu

podniesiony w kasacji zarzut nie podlegał uwzględnieniu. Wymaga jednakże

zauważenia, że już w pozwie wniesionym w trybie postępowania upominawczego

powód wskazał na okoliczności faktyczne, które w jego przekonaniu uzasadniały

wystąpienie

z

roszczeniem.

Wskazał

mianowicie

m.in.

na

decyzję

Starosty

Inowrocławskiego z dnia 9 stycznia 2001 r. oraz decyzję samorządowego Kolegium

Odwoławczego w B. z dnia 6 lutego 2001 r., które pozwoliły mu wyprowadzić wniosek,

że nabył samochód osobowy a nie ciężarowy. Jeżeli wobec tego dopiero te późniejsze

decyzje przesądziły o przeznaczeniu samochodu, to w dniu zawarcia umowy

(23.XII.1999), wobec dotychczasowych doświadczeń, nie był nawet w stanie

przewidzieć, że sprzedany powodowi samochód okaże się nie być samochodem

ciężarowym, zwłaszcza że korzystał z zarejestrowania go już jako ciężarowego. Wynika

z tego, że zarówno powód, jak i pozwany byli jednoznacznie zorientowani, jakiego

rodzaju samochód jest przedmiotem sprzedaży, a powód był wolny od składania

jakichkolwiek zapewnień w tym względzie. Ten właśnie moment jest decydujący dla

oceny skutków zawartej przez strony umowy, a nie późniejsze zdarzenia, będące

zresztą

wyrazem

niekompetencyjnej

oceny

powszechnego

zjawiska

przekwalifikowywania samochodów osobowych na ciężarowe, choćby w świetle pisma

Ministra Finansów z dnia 28 stycznia 2002 r. adresowanego do urzędów kontroli

skarbowych i izb skarbowych, zalecającego uznawanie za dopuszczalne odliczanie

przez podatników naliczonego podatku VAT z tytułu nabycia lub użytkowania

samochodu osobowego przekształconego na ciężarowy, jeżeli stało się to przed

1 stycznia 2001 r.

Z tych wszystkich względów i na nasadzie art. 39312 k.p.c. w zw. z art. 3 ustawy z

dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz

ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. 2005 r. Nr 13, poz. 98) należało

orzec jak w sentencji o kosztach orzeczono na zasadzie art. 98 § 1 i 108 § 1 k.p.c.