II CK 417/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CK 417/04

POSTANOWIENIE

Dnia 28 stycznia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący)

SSN Marian Kocon (sprawozdawca)

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie z wniosku G. S., H. S., Spółdzielni Mieszkaniowej w S. oraz M. G.

o odłączenie działek i urządzenie nowych ksiąg wieczystych,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 stycznia 2005 r.,

kasacji wnioskodawcy Spółdzielni Mieszkaniowej w S. od postanowienia Sądu

Okręgowego w P. z dnia 27 lutego 2004 r., sygn. akt II Ca 1830/03, II Ca (…),

oddala kasację

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy w P. postanowieniem z dnia 21 maja 2003 r. oddalił wniosek

Spółdzielni Mieszkaniowej w S. i małżonków G. i H. S. w części dotyczącej odłączenia

działki nr (...)/36 z KW (...)7 i wpisu prawa użytkowania wieczystego i prawa własności

budynku na rzecz małżonków G. i H. S. oraz odłączenia działki nr (...)/17 z KW (...)5 i

wpisu prawa własności na rzecz małżonków G. i H. S., a także oddalił wniosek

Spółdzielni Mieszkaniowej w S. i M. G. [L.dz. Kw (…)3 – (…)/97] w części dotyczącej

odłączenia działki nr (...)/2 z KW (...)7 i wpisu prawa użytkowania wieczystego i prawa

własności budynku na rzecz M. G. oraz odłączenia działki nr (...)/4 z KW (...)5 i wpisu

prawa własności na rzecz M. G.

Sąd Rejonowy ustalił, że właścicielem działek o numerach (...)/17 i (...)/4, które

zapisane są w księdze wieczystej KW (...)5 jest Spółdzielnia Mieszkaniowa w S., zaś z

treści księgi wieczystej KW (...)7 wynika, że właścicielem nieruchomości jest Gmina S.,

a użytkownikiem wieczystym wpisanym do dnia 30 października 2091 Spółdzielnia

Mieszkaniowa w S.. Natomiast z oświadczeń stron z umów notarialnych dotyczących

opisów budynków, jak i z dokumentów geodezyjnych wynika, że budynki wybudowane

zostały częściowo na nieruchomości stanowiącej własność Spółdzielni, a częściowo na

nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni, z tym że granica działek

przebiega w sposób uniemożliwiający podział budynków na odrębne nieruchomości tj.

by ściany zbiegały się w granicy działek. Na gruncie tych ustaleń Sąd Rejonowy uznał,

że budynki nie mogą podlegać dwojakiej regulacji prawnej, a co za tym idzie,

przytoczone ramy wniosków dawały podstawę do ich oddalenia.

Sąd Okręgowy w P. pogląd ten aprobował, toteż postanowieniem z dnia 27 lutego

2004 r. oddalił apelację wnioskodawców.

W kasacji - opartej na drugiej podstawie z art. 3931 k.p.c. - Spółdzielnia

Mieszkaniowa w S. zarzuciła naruszenie art. 62613 i 6288 k.p.c., i wniosła o uchylenie

zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece dział

drugi księgi wieczystej obejmuje wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego.

Przed dokonaniem wpisów dotyczących użytkowania wieczystego zamieszcza się przez

wszystkie łamy tego działu: „Wpisy dotyczące użytkowania wieczystego". Jeżeli na

gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste znajduje się budynek stanowiący odrębną

nieruchomość, napis ten uzupełnia się przez dodanie tekstu „oraz własności budynku i

urządzenia stanowiącego odrębną nieruchomość" /§39 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów Dz.

U. Nr 102, poz. 1122/.

Zarówno przepisy ustawy o księgach wieczystych i hipotece, jak i rozporządzenie

Ministra Sprawiedliwości nie przewidują natomiast sposobu zakładania i prowadzenia

księgi wieczystej dla części budynku, jak to ma miejsce w sprawie. Jest to konsekwencją

tego, że obowiązujące prawo nie zna odrębnej własności części budynku (choć zna

odrębną własność lokalu) ani poszczególnych kondygnacji budynku. Obowiązujące

prawo przewiduje jedynie, iż na podstawie przepisów szczególnych budynki mogą

stanowić odrębną od gruntu własność. Są to między innymi budynki wzniesione na

gruncie Skarbu Państwa lub należącym do gminy czy związku gmin przez wieczystego

użytkownika albo nabyte przez niego przy zawarciu umowy o oddaniu gruntu w

użytkowanie wieczyste. Odrębna własność tych budynków występuje jednak zazwyczaj

jako prawo związane z określonym prawem rzeczowym na nieruchomości gruntowej, na

której znajduje się budynek, najczęściej z użytkowaniem wieczystym gruntu.

Użytkowanie wieczyste jest w tym wypadku prawem głównym, bez którego odrębna

własność budynku nie może powstać.

W rezultacie należało uznać, że skoro obecnie obowiązujące prawo nie

przewiduje odrębnej własności części budynku, to zasadnie Sądy niższej instancji

oddaliły wniosek o jej wpis do księgi wieczystej.

Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu.