II CK 323/03 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CK 323/03

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 maja 2004 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Żyznowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Maria Grzelka

SSN Kazimierz Zawada

Protokolant Anna Jasińska

w sprawie z powództwa "T. GROUP"- Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w

P. przeciwko "E."- Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

w W.

o zapłatę

oraz z powództwa wzajemnego "E."- Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w

W. przeciwko "T. GROUP"- Spółce z ograniczoną

odpowiedzialnością w P.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 20 maja 2004 r.,

kasacji strony pozwanej (powódki wzajemnej)

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 19 lutego 2003 r.,

oddala kasację.

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej E. Sp. z

o.o. i orzekł o kosztach procesu za instancję apelacyjną. Aprobował w całości

dokonane ustalenia faktyczne (art. 385 k.p.c.), z których wynika, że dnia 2 czerwca

1997 r. strony zawarły umowę na wyłączną dystrybucję towaru (saun do twarzy) w

systemie teleshopingowym. Według § 5 tej umowy, każda ze stron ma prawo

odstąpić od umowy w trybie natychmiastowym w wypadku nie spełnienia jej

postanowień przez drugą stronę. Po odbiorze dwóch partii saun w łącznej ilości 604

sztuki, strona powodowa

– sugerując się zgłaszanymi przez nabywców

wątpliwościami – zwróciła się dnia 15 maja 1998 r. do sprzedawcy o przesłanie

certyfikatu „B” i świadectwa homologacji sprzedawanych saun. Na żadne z pism nie

otrzymała odpowiedzi i uznała, że pozwana Spółka nie uzyskała certyfikatu na

wprowadzany do obrotu sauny w następstwie czego pismem z dnia 12 czerwca

1998 r. powodowa Spółka odstąpiła od umowy. Dopiero po wysłaniu tego pisma

otrzymała od strony pozwanej fax potwierdzający, że stosowny wniosek o wydanie

certyfikatu został złożony dnia 9 czerwca 1998 r. Jednym z wymaganych

dokumentów była certyfikacja wyrobu na znak bezpieczeństwa, którego brak

stanowił wadę fizyczną w rozumieniu art. 556 § 1 k.c. istniejącą od daty zawarcia

umowy. Kupujący skutecznie odstąpił od umowy (art. 560 § 1 k.c.), a sankcją za

niespełnienie postanowień umowy jest zapłata kary umownej, której wysokość nie

była kwestionowana.

Kasację złożyła pozwana E. Spółka z o.o.

Z powołaniem się na podstawę z art. 3931 pkt 1 k.p.c. pozwana

zarzuciła błędną wykładnię art. 395 § 1 k.c. w zw. z § 5 umowy z dnia 2 czerwca

1997 r. przez przyjęcie, że skuteczne jest zastrzeżenie o umownym prawie

odstąpienia stron od umowy bez zastrzeżenia terminu, a nadto zarzuciła, że

nabywca, który w dacie podpisania umowy wiedział o wadzie rzeczy, a więc

o nienależnym wykonaniu umowy przez sprzedawcę, nie może w przyszłości

powoływać się na tę wadę jako przyczynę odstąpienia od umowy.

Skarżąca wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go

wyroku Sądu pierwszej instancji i oddalenie powództwa oraz zasądzenie od

powodowej Spółki P. Group na rzecz pozwanej kwotę 160.980,48 zł z ustawowymi

odsetkami i kosztami procesu za wszystkie instancje. Jako ewentualny wniosek

skarżąca zgłosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku z przekazaniem sprawy

Sądowi Apelacyjnemu do ponownego jej rozpoznania z uwzględnieniem kosztów

postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

O ile wadliwość podstawy prawnej może być zarówno wynikiem naruszenia

przepisów prawa materialnego jak i uchybienia procesowego, to wadliwość

podstawy faktycznej jest zawsze wynikiem uchybienia procesowego, które

w ramach podstawy przewidzianej w art. 3931 pkt 2 k.p.c. wymaga od wnoszącego

kasację podania konkretnego przepisu, który został naruszony i wyjaśnienie na

czym to naruszenie polega (por. m.in. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia

10 stycznia 1997 r., II CKN 21/96 – OSNC 1997, nr 5, poz. 67, z dnia 26 marca

1997 r., II CKN 63/97 – OSNC 1997, nr 9 poz. 129 i z dnia 7 kwietnia 1997 r.,

III CKN 29/97 – OSNC 1997, nr 6-7, poz. 96). Niezbędne jest zatem wskazanie,

które przepisy oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu) zostały naruszone

oraz wskazanie wypływu zarzucanego naruszenia na treść orzeczenia. Powołany

przepis art. 3931 pkt 2 k.p.c. stanowi, że kasację można oprzeć na podstawie

naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ

na wynik sprawy. Przepis ten zatem wymaga – dla uwzględnienia na jego

podstawie kasacji – wykazania, że następstwa stwierdzonych wadliwości

postępowania

były

tego

rodzaju

(bądź

skali),

iż

kształtowały

one

lub

współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. m.in. post.

Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 1997 r., I CKN 57/96 – OSNC 1997, nr 6-8,

poz. 82 i z dnia 11 marca 1997 r., III CKN 13/97 – OSNC 1997, nr 8, poz. 114).

Sąd pierwszej instancji ustalił (k – 243), iż „… pozwany wziął na siebie

odpowiedzialność za bezpieczeństwo tego urządzenia, a ponadto zapewnił, że

towar jest najwyższej jakości i pozbawiony wad prawnych oraz posiada wszystkie

stosowne

certyfikaty”.

Sąd

Apelacyjny

podkreślił

prawidłowość

ustalenia

stwierdzając, że rzecz została wydana w stanie niezupełnym, a zatem dotknięta

wadą fizyczną w znaczeniu prawa materialnego (k – 386). Zgłoszenie w kasacji

przeciwstawnego twierdzenia, z pominięciem dokonanych ustaleń i bez wskazania

przepisów z naruszeniem których dokonano powyższych ustaleń oraz argumentacji

mogącej dowodzi ich wadliwości, nie pozwala na podzielenie zarzutu godzącego

w podstawę faktyczną orzeczenia. Powyższe odnieść należy i do dalszych

twierdzeń kasacji objętych zakresem ustaleń faktycznych. W konsekwencji

powyższego należy stwierdzić, że podstawą rozstrzygnięcia trafności zarzutu

naruszenia wskazanego w kasacji prawa materialnego jest stan faktyczny sprawy

będący podstawą wydania zaskarżonego wyroku (por. m.in. orzecz. Sądu

Najwyższego z dnia 7 marca 1997 r., II CKN 18/97 – OSNC 1997, nr 8, poz. 112).

Istota umownego prawa odstąpienia wynikająca z dodatkowego zastrzeżenia

umownego (art. 395 § 1 k.c.) wyraża się w tym, że jednej lub obu stronom będzie

przysługiwać w ciągu oznaczonego terminu prawo odstąpienia od umowy. Prawo to

nie musi być uwarunkowane okolicznościami obiektywnymi. Jednakże podstawę

prawną zaskarżonego wyroku, prowadzącą do rozwiązania stosunku prawnego,

stanowiło nie umowne, lecz ustawowe prawa odstąpienia przewidziane w art. 560 §

1 k.c. Według tego przepisu jeżeli rzecz sprzedana ma wady, kupujący może od

umowy odstąpić albo żądać obniżenia ceny. W ocenie Sądów obu instancji

ustalony, i niepodważony w kasacji, stan faktyczny, odpowiada hipotezie

zastosowanej normy prawnej. Wykonanie prawa odstąpienia nastąpiło na

podstawie art. 560 § 1 k.c., a skoro skarżąca Spółka nie podniosła zarzutu

naruszenia tego przepisu, to zwalnia instancję kasacyjną od rozważania

niekwestionowanej podstawy prawnej zapadłego rozstrzygnięcia.

Z powyższego wynika, że kasacja nie ma usprawiedliwionych podstaw

i dlatego podlega oddaleniu (art. 39312 k.p.c.).