II CK 30/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CK 30/05

POSTANOWIENIE

Dnia 6 maja 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tadeusz Domińczyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Jan Górowski

SSN Zbigniew Kwaśniewski

w sprawie z wniosku A.(…).

przeciwko dłużnikom L. i G. małżonkom B. oraz R. B. przy udziale licytantki R. N. o

egzekucję z nieruchomości, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 6 maja 2005 r., kasacji uczestnika postępowania R. B. od postanowienia Sądu

Okręgowego w Z. z dnia 14 lipca 2004 r., sygn. akt VI Cz (…),

oddala kasację

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na postanowienie

Sądu Rejonowego w Z. z dnia 23 lutego 2004 r., którym Sąd ten orzekł o przybiciu

zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w Z. przy ul. S. o powierzchni 449 m2,

stanowiącej przedmiot użytkowania wieczystego.

W ślad za Sądem Rejonowym Sąd Okręgowy przyjął, iż dłużnicy nie zaskarżyli

opisu i oszacowania, wobec tego nie mogą obecnie podnosić zarzutów w tym zakresie.

Jeśli zaś chodzi o zarzuty podniesione w powoływanym zażaleniu, to sprowadzają się

one do zmian zaistniałych przed doręczeniem opisu i oszacowania, wobec czego nie

mogą być uznane za zasadne w aspekcie art. 950 k.p.c. Nie było też podstaw do

wstrzymania przybicia w oparciu o skargę R. B. złożoną przed licytacją, skoro nie

zostały usunięte jej braki. Nie dopatrzył się wreszcie Sąd Okręgowy wadliwości w

stanowisku Sądu Rejonowego, wyrażonym w postanowieniu z dnia 19 kwietnia 2004 r.,

przez wzgląd na treść skargi, która nie powoływała się na okoliczności mogące mieć

wpływ zarówno na przeprowadzenie licytacji jak i udzielenie przybicia. Jeżeli zaś skarga

jednego z dłużników okazała się nieuzasadniona, to również drugi z nich nie może

konstruować zarzutów wywodząc je ze skargi nieuwzględnionej. Nie podzielił Sąd

Okręgowy zarzutu R. B., że nie został on zawiadomiony o terminie licytacji zarzutowi

temu Sąd Okręgowy przeciwstawił zdarzenie polegające na odebraniu obwieszczenia o

wyznaczonej na dzień 23 lutego 2004 r. licytacji.

Zarzut o uciążliwości egzekucji Sąd Okręgowy odparł powołując się na

nieprawdziwe – jak się potem okazało – deklaracje dłużników o posiadaniu środków

pieniężnych znacznej wysokości. Nie doszło też do naruszenia art. 803 k.p.c.,

zważywszy, iż przedmiotem egzekucji mogą być wszystkie składniki należącego do

dłużnika majątku.

W kasacji dłużnik R. B. zarzuca, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z

obrazą przepisów art. 997, 951, 382, 233, 954, 988 § 2, 986, 803. Wniósł w związku z

tym o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także postanowienia Sądu pierwszej

instancji najwidoczniej z nieujawnioną intencją przekazania sprawy do ponownego

rozpoznania temu drugiemu Sądowi.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wymaga przede wszystkim zauważenia, że dłużnik kwestionuje w istocie

zasadność wszystkich poprzedzających licytację i przybicie czynności oraz samą

licytację i samo przybicie. Stąd też mnogość wymienionych w kasacji przepisów, których

naruszenie zarzuca oraz wniosek o uchylenie także postanowienia Sądu pierwszej

instancji. Otóż takie stanowisko jest błędne z założenia.

Art. 997 k.p.c. w zdaniu drugim określa jako podstawę zażalenia także

uchybienia, które naruszają prawa skarżącego, czyli dłużnika. Z takiej redakcji przepisu

wcale nie wynika brak ograniczenia w podnoszeniu zarzutów wobec czynności

podejmowanych w postępowaniu egzekucyjnym w ogóle. Dał temu wyraz Sąd

Najwyższy w postanowieniu z dnia 11 lutego 2000 r., III CKN 1072/99 (OSNC

2000/9/160) stwierdzając: „Przewidziana w art. 997 k.p.c. podstawa zażalenia na

postanowienie sądu co do przybicia ogranicza się do naruszenia przepisów na etapie

zawiadomienia o licytacji, toku jej prowadzenia i samego przybicia, natomiast nie odnosi

się do wcześniejszych faz postępowania egzekucyjnego”. Jeszcze bardziej dobitnie w

przedmiocie omawianego zagadnienia wypowiedział się Sąd Najwyższy w nie

publikowanym orzeczeniu z dnia 5 stycznia 2001 r., I CKN 1166/00 zauważając, że

jeżeli w okresie biegu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o przybiciu

istniały okoliczności mogące mieć wpływ na kwestię udzielenia przybicia za określoną

cenę, to nie mogą być brane pod uwagę, jeżeli nie zostały zaskarżone. Nieskorzystanie

z zaskarżenia ma ten skutek, że postanowienie o przybiciu za cenę wynikają z opisu i

oszacowania nabiera prawomocności. Otóż zapatrywanie przeciwstawione powołanym

jest nie do przyjęcia zarówno przez wzgląd na cele postępowania egzekucyjnego jak i

istotę zaskarżalności orzeczeń.

U podstaw kasacji tkwi zarzut, że licytacja została przeprowadzona w warunkach

zaniżonej wartości jej przedmiotu. Temu właśnie Sąd Okręgowy poświęcił uwagę,

dochodząc słusznie do wniosku, że podnoszenie zarzutu w tym względzie należy do

innej fazy postępowania a dłużnik z takiej możliwości nie skorzystał, nie tyle przez

zaniechanie ile przez nieefektywne działanie w tym względzie.

W świetle tych uwag nie może być mowy o zarzuconym naruszeniu zarówno art.

997 jak i 991 k.p.c. Bezzasadny jest też zarzut naruszenia art. 954 oparty na

twierdzeniu, że skarżącemu wadliwie doręczone zostało obwieszczenie o licytacji.

Zarzut ten sprowadza się w istocie do polemiki ze stanowiskiem Sądu Okręgowego,

który okoliczności z tym związane jednoznacznie poprawnie ocenił. Trudno zresztą

odnieść się do tego zarzutu kasacyjnego zważywszy na jego postać wyrażoną słowami:

„R. B. nie doręczono również obwieszczenia o licytacji, naruszając w ten sposób jego

prawa”. W podobnie uogólnionej postaci skarżący podniósł zarzuty zwłaszcza art. 233

k.p.c. (bez wskazania paragrafu), w tym wypadku używając wyrażenia: „Sąd winien

stosować w postępowaniu odwoławczym reguły zawarte w art. 233 k.p.k. (!), a czego nie

uczynił pomijając przy orzekaniu część materiału dowodowego”. Tak prezentowane

zarzuty, pomijając ich poprawność w zakresie przywoływanych przepisów, praktycznie

odsuwają możliwość ustosunkowania się do nich. Są bowiem wolne od wskazania, jakie

konkretnie okoliczności stanu faktycznego ucierpiały na skutek naruszenia przepisu i

jakie to sprowadziło ujemne następstwa dla wyniku sprawy.

To wszystko mając na uwadze oraz powołując się na przepis art. 393 12 k.p.c. w

zw. z art. 3 ustawy zmieniającej z dnia 22 grudnia 2004 r. należało orzec jak w sentencji.